Giáo án Sinh học 8 - Tuần 14 - Năm học 2020-2021

 Tuần 14 – Tiết 27 Ngày soạn: 27/11/2020
 BÀI 27: TIÊU HÓA Ở DẠ DÀY
I. Mục tiêu: 
1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ:
 1. Kiến thức: 
 Trình bày quá trình tiêu hóa ở dạ dày gồm: các hđ tiêu hóa, cơ quan hay tế bào 
thực hiện hoạt động, tác dụng của hoạt động. 
 Giải thích cấu tạo dạ dày phù hợp với chức năng tiêu hóa; phân biệt được những 
biến đổi lí và hoá học ở dạ dày. 
 Áp dụng kiến thức giải thích một số hiện tượng thực tế. 
 2. Kỹ năng: rèn kĩ năng quan sát tranh, phân tích thí nghiệm, khái quát hoá kiến thức. 
 3.Thái độ: Có ý thức đúng đắn trong học tập bộ môn.
2. Năng lực, phẩm chất cần hình thành và phát triển cho HS:
 - Năng lực: tự học, đọc hiểu, giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm.
 - Phẩm chất: tự tin, sáng tạo, làm việc khoa học, yêu thương giúp đỡ mọi người.
II. Chuẩn bị: 
 GV: giáo án, sgk, tài liệu tham khảo
 HS: xem bài trước ở nhà
III. Tổ chức các hoạt động day học: 
 1. Ổn định lớp: 1 phút
 Kiểm tra sĩ số, vệ sinh
 2. Kiểm tra bài cũ: Không 
 3. Bài mới: 
 3.1. Hoạt động tìm hiểu thực tiễn: 2 phút
 Ở khoang miệng các hợp chất gluxit đã được tiêu hóa một phần. Các chất khác 
chưa được tiêu hóa. Ở dạ dày hợp chất nào được tiêu hóa, quá trình tiêu hóa diễn ra như 
thế nào? Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu qua bài 27.
 3.2. Hoạt đọng tìm tòi, tiếp nhận kiến thức mới:
 * Kiến thức 1: Tìm hiểu cấu tạo của dạ dày ( 14 phút)
 Mục đích: Trình bày được cấu tạo của dạ dày 
 Tổ chức hoạt động Sản phẩm của HS Kết luận của GV
- Yêu cầu học sinh quan Cá nhân đọc thông I.Cấu tạo dạ dày: 
sát hình 27-1đọc thông tin, quan sát tranh, thảo 1. Cấu tạo ngoài:
tin ô ￿, trao đổi nhóm luận nhóm theo hướng Dạ dày có hình túi, thắt 
trả lời câu hỏi trong 3’: dẫn. 2 đầu, gồm 3 phần:
+ Dạ dày có cấu tạo như + Tâm vị: phần trên dạ dày, 
thế nào? Đại diện phát biểu: có cơ vòng ngăn với thực 
+ Vì sao nói dạ dày có +Dạ dày có hình túi, thắt quản.
thành rất khỏe ? 2 đầu, gồm 3 phần: tâm + Thân vị: phần thân dạ 
 vị, thân vị, môn vị. dày
 GV: nhận xét và tiểu + Thành dày có 4 lớp: + Môn vị: phần dưới dạ kết lớp màng, lớp cơ, lớp dày, có cơ vòng ngăn với tá 
 niêm mạc và lớp dưới tràng. 
 niêm mạc. 2. Cấu tạo trong:
 - Dung tích dạ dày khoảng 
 HS: biến đổi lí học và 3 lít.
+ Căn cứ vào đặc điểm hóa học. - Thành dạ dày có 4 lớp: 
cấu tạo, hãy thử dự đoán + Lớp màng bọc bên 
ở dạ dày có hoat động ngoài. 
tiêu hóa nào? + Lớp cơ dày, khỏe có 3 
GV: Từ dự đoán của hs lớp: cơ vòng, cơ dọc và cơ 
chuyển ý sang mục II. chéo. 
 + Lớp niêm mạc có 
 nhiều tuyến tiết dịch vị. 
 + Lớp dưới niêm mạc có 
 hệ thống dây TK có chức 
 năng tạo cảm giác no, đói, 
 đồng thời gây hiện tượng 
 tiết dịch vị.
* Kiến thức 2: Tìm hiểu về sự tiêu hóa ở dạ dày ( 16 phút)
Mục đích: Biết được các hoạt động tiêu hóa diễn ra ở dạ dày.. 
 Tổ chức hoạt động Sản phẩm của HS Kết luận của GV
- Yêu cầu hs tìm hiểu Hs tìm hiểu thông tin II.Tiêu hóa ở dạ dày:
thí ngiệm của I.P.Paplốp TN và trả lời các câu hỏi:
và trả lời câu hỏi:
 + Thí nghiệm nhằm + Xác định cơ chế tiết 
mục đích gì? dịch vị ở dd.
+ Dịch vị gồm những + Dịch vị gồm: nước 
thành phần nào? Có tác 95%, còn lại là enzim Biến đổi lí học: 
dụng là gì? pepsin, HCl và chất + Tuyến vị tiết dịch vị để 
+ Thức ăn được tiêu hóa nhầy. Để hòa loãng thức hòa loãng thức ăn. 
ở dạ dày như thế nào? ăn. + Các lớp cơ của dạ dày co 
(Y) Gv gợi ý hs trả lời HS thảo luận hoàn thành bóp để đảo trộn thức ăn 
 Yêu cầu học sinh trao bảng 27 và đại diện trình thấm đều dịch vị. 
đổi, hoàn thành bảng 27 bày, nhóm khác nhận Biến đổi hóa học: 
SGK xét, bổ xung. Enzim pepsin phân cắt 
 GV: Nhận xét, hoàn protein trong thức ăn thành 
chỉnh nội dung bảng. chuỗi có từ 3 – 10 axit 
 Gv tiếp tục nêu câu amin.
hỏi: HS: Nhờ hđ của cơ thành Thức ăn tiêu hóa ở dạ 
+ Thức ăn được đẩy dạ dày với cơ vòng môn dày từ 3 – 6 giờ rồi được 
xuống ruột là nhờ hoạt vị. đẩy dần từng đợt xuống 
động của cơ quan nào? - HS: Vì các tế bào tiết ruột non nhờ hoạt động co + Giải thích vì sao chất nhày ở cổ tuyến vị của các cơ ở dạ dày phối 
prôtêin trong thức ăn tiết chất nhày phủ lên bề hợp với sự co của cơ vòng 
bị dịch phân hủy mặt niêm mạc ngăn cách ở môn vị. 
nhưng prôtêin của lớp tế bào niêm mạc với 
niêm mạc dạ dày lại enzim pepsin và HCl
không? (K-G)
 Liên hệ thực tế về 
cách ăn uống để bảo vệ 
dạ dày - HS: chú ý thời gian ăn, 
- GDBVMT: Ăn uống loại, lượng thức ăn. 
như thế nào để bảo vệ 
tốt dạ dày?
 3.3. Hoạt động luyện tập: 3 phút
 Cho hs đọc phần kết luận cuối bài. 
 Dạ dày có cấu tạo như thế nào? Thức ăn được biến đổi như thế nào ở dạ dày?
 3.4. Hoạt động vận dụng, mở rộng: 3 phút
 Ở dạ dày diễn ra những hoạt động tiêu hóa nào? Với một khẩu phần ăn có đầy đủ 
các chất, sau khi tiêu hóa ở dạ dày thì còn những loại chất nào trong thức ăn cần được 
tiêu hóa tiếp?
 Đọc mục Em có biết “Một tai nạn và cơ hội hiếm có trong lịch sử”
 4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối: 2 phút
 Hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi sách giáo khoa.
 Xem trước nội dung bài 28
IV. Kiểm tra đánh giá bài học 
 Cho hs nhắc lại nội dung chính của bài.
 Nhận xét thái độ học tập của HS.
V. Rút kinh nghiệm: 
 .
 .
 . Tuần 14 – Tiết 28 Ngày soạn: 27/11/2020
 BÀI 28: TIÊU HÓA Ở RUỘT NON
I. Mục tiêu: 
1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ:
 1.1. Kiến thức: 
 Quá trình tiêu hóa ở ruột non như: các hoạt động tiêu hóa, các cơ quan hay tế 
bào thực hiện hoạt động, tác dụng và kết quả của hoạt động. 
 Giải thích sự tiêu hóa các chất dinh dưỡng ở ruột non. 
 Học sinh biết ăn uống đủ chất. 
 1.2. Kỹ năng: rèn kĩ năng tư duy dự đoán, làm việc độc lập với sgk, hoạt động nhóm. 
 1.3.Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ cơ quan tiêu hóa. 
2. Năng lực, phẩm chất cần hình thành và phát triển cho HS
 - Năng lực: Tự học, đọc hiểu, giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm.
 - Phẩm chất: Sáng tạo, tự tin, cẩn thần, trung thực, làm việc khoa học.
II. Chuẩn bị: 
 GV: Giáo án, sgk, tài liệu tham khảo
 HS: Đọc và soạn bài trước ở nhà
III. Tổ chức các hoạt động dạy học
 1. Ổn định lớp: 1 phút 
 Kiểm tra sĩ số, vệ sinh
 2. Kiểm tra bài cũ: 4 phút
 Nêu cấu tạo của dạ dày ? Kể tên các hoạt động tiêu hóa ở dạ dày ? 
 3. Bài mới
 3.1. Hoạt động tìm hiểu thực tiễn: 2 phút
 Như các em đã biết, thức ăn sau khi được tiêu hóa ở dạ dày còn rất nhiều chất chưa 
được biến đổi về mặt hóa học; các chất này sẽ được tiếp tục tiêu hóa ở ruột non. Vậy ruột 
non có cấu tạo như thế nào để có thể tiêu hóa được các chất đó. Bài học hôm nay chúng 
ta sẽ cùng nhau tìm hiểu.
 3.2. Hoạt động tìm tòi, tiếp nhận kiến thức mới
 Kiến thức 1: Tìm hiểu cấu tạo và dự đoán hoạt động tiêu hóa diễn ra ở ruột non. ( 
12 phút)
 Mục đích: Trình bày được cấu tạo của ruột non.
 Tổ chức hoạt động Sản phẩm của HS Kết luận của GV
Yêu cầu học sinh đọc thông HS đọc thông tin I. Cấu tạo ruột non: 
tin ô sgk và hỏi: đai và trả lời: * Cấu tạo ngoài:
+ Nêu cấu tạo ngoài của ruột + Ruột non là cơ Ruột non là cơ quan dài nhất 
non ? (y) quan dài nhất trong trong ống tiêu hóa, gồm 3 
 ống tiêu hóa, gồm 3 phần:tá tràng, hỗng tràng 
 phần: tá tràng, đoạn (đoạn giữa), hồi tràng (đoạn giữa và đoạn cuối. cuối).
 * Cấu tạo trong:
+ Thành ruột non cấu tạo như - HS: Thành ruột Thành ruột có 4 lớp: 
thế nào? So sánh với thành dạ non có 4 lớp như dạ nhưng mỏng hơn dạ dày +lớp 
dày? dày nhưng mỏng cơ chỉ gồm cơ dọc và cơ vòng 
 hơn. +Lớp niêm mạc (đoạn sau tá 
+ Gan và tụy có tác dụng gì? - HS: Tiết dịch mật tràng) có nhiều tuyến ruột và 
 và tụy đỗ vào tá tế bào tiết chất nhày. 
 tràng để tiêu hóa - Ở ruột non có đầy đủ các 
+ Căn cứ vào cấu tạo dự đoán thức ăn. loại enzim để tiêu hóa thức 
xem ruột non có những hoạt - Hs dự đoán ăn.
động tiêu hóa nào ? (k-g) 
GV: ghi nhận ý kiến của HS 
và chuyển sang mục II
Kiến thức 2:Tìm hiểu quá trình tiêu hóa ở ruột non (18 phút)
Mục đích: Trình bày được sự tiêu hóa thức ăn ở ruột non.
 Tổ chức hoạt động Sản phẩm của HS Kết luận của GV
Yêu cầu hs tìm hiểu thông tin HS đọc thông II.Tiêu hóa ở ruột non: 
ô sgk mục II, kết hợp quan sát tin, quan sát tranh, 
hình 25-3 thảo luận nhóm trả thảo luận nhóm trả Biến đổi lí học: 
lời 3 câu hỏi mục  trong 5’. lời: + Các cơ trên thành ruột co 
+ Vì sao môn vị lại có thể + Thức ăn vừa bóp nhào trộn thức ăn ngấm 
đóng, mở để cho thức ăn từ dạ chuyển xuống có đều dịch tiêu hóa.
dày xuống ruột non thành từng tính axit -> tác động +Tuyến gan, tuyến tụy tiết 
lượng nhỏ? vào niêm mạc tá dịch hòa loãng thức ăn. 
 tràng nên gây phản +Dịch mật phân nhỏ lipit 
 xạ đóng môn vị, thành các giọt nhỏ. 
 dịch tụy và dịch mật Biến đổi hóa học: các 
 ở tá tràng có tính enzim trong tuyến gan, tụy, 
 kiệm sẽ trung hòa ruột biến đổi: 
 axit của thức ăn -> + Tinh bột và đường đôi 
 làm môn vị mở ra. thành đường đơn
+ Thức ăn được tiêu hóa ở ruột Đại diện phát + Prôtêin thành peptit -> các 
non như thế nào? biểu, nhóm khác bổ axit amin 
+ Sự biến đổi thức ăn về mặt lí sung. + Lipit thành các lipit nhỏ -> 
học, hóa học ở ruột non diễn ra axit béo và glixêrin. 
như thế nào?
 - HS: Vì ở ruột non 
+ Tại sao ở ruột non thức ăn có sự tham gia đầy 
lại được biến đổi hoàn toàn đủ các loại enzim 
về mặt hóa học? (k-G) tiêu hóa.
 Liên hệ thực tế về cách ăn uống để bảo vệ ruột non. - HS: Ăn chậm, 
+ Để thức ăn biến đổi được nhai kĩ, khẩu phần 
hoàn toàn, ta cần làm gì? ăn hợp lí và hợp vệ 
GDBVMT sinh.
 3.3. Hoạt động luyện tập: 3 phút
 Cho hs đọc phần kết luận cuối bài sgk.
 Ruột non có cấu tạo như thế nào? 
 Ở ruột non thức ăn được tiêu hóa như thế nào?
 3.4. Hoạt động vận dụng, mở rộng: 4 phút
 Với một khẩu phần ăn có đầy đủ các chất và sự tiêu hóa diễn ra có hiệu quả thì thành 
phần các chất dinh dưỡng sau tiêu hóa ở ruột non là gì?
 Một người bị triệu chứng thiếu axit trong dạ dày thì sự tiêu hóa ở ruột non có thể thế 
nào?
 4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối: 2 phút 
 Hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi sách giáo khoa. 
 Câu 1: Biến đổi hóa học dưới tác dụng của enzim trong (dịch mật, tụy, ruột) 
 Câu 3: Đường đơn 6 cacbon, các axit amin, axit béo và glixerin, vitamin, muối 
khoáng 
 Câu 4: Môn vị thiếu tín hiệu đóng nên thức ăn xuống ruột non liên tục dẫn đến 
 thức ăn nên hiệu quả tiêu hóa thức ăn thấp
 Đọc mục Em có biết “Thí nghiệm đầu tiên về tiêu hóa ở người”
 Xem trước nội dung bài 29 
IV. Kiểm tra đánh giá bài học:
 HS nhắc lại nội dung chính của bài.
 Nhận xét hoạt động học tập của HS
V.Rút kinh nghiệm:
 KÝ DUYỆT TUẦN 14
 03/112/2020
 ND :
 PP :
 Lữ Mỹ Út