Bài giảng Ngữ văn 8 - Tiết 63: Ánh trăng

 NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG 
 QUÝ THẦY, CÔ GIÁO 
 VỀ DỰ TIẾT HỌC 
 LỚP TRÒ CHƠI:
 Ô CỬA BÍ MẬT HƯỚNG DẪN TRÒ CHƠI
Có 4 miếng ghép tương ứng với 4 câu hỏi. Với mỗi câu trả 
lời đúng 1 mảnh ghép sẽ được mở ra.
KEY: ĐÂY LÀ BIỂU TƯỢNG THIÊN NHIÊN NÀO?
 01 02
 03 04 01 02
 03 04 Câu hỏi số 1
Đây là chân dung của nhà 
thơ nào?
 Nguyễn Duy
 TRỞ VỀ Câu hỏi số 2
Hãy kể tên ít nhất 2 bài thơ có hình 
ảnh trăng của Hồ Chí Minh?
 - Cảnh khuya
 - Rằm tháng giêng
 - Ngắm trăng
 TRỞ VỀ Câu hỏi số 3
Xác định mạch cảm xúc trong bài thơ Ánh trăng – 
 Nguyễn Duy?
 Quá khứ Hiện tại Suy ngẫm
 TRỞ VỀ Câu hỏi số 4
 Vầng trăng trong quá khứ đại diện cho điều gì?
Vầng trăng là biểu tượng của quá khứ nghĩa tình
 TRỞ VỀ Tiết 63: Ánh trăng
 - Nguyễn Duy - 1. Cảm nghĩ về vầng trăng trong quá khứ
Hồi nhỏ sống với đồng 
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỉ
Trần trụi với thiên nhiên
hồn nhiên như cây cỏ
ngỡ không bao giờ quên 
cái vầng trăng tình nghĩa đồng Sống hoà 
 hợp, thân Hồi nhỏ sống với đồngđồng
Hồi nhỏ sông thiết với 
 với sôngsông rồi với bể
 bể thiên nhiên
 hồi chiến tranh ở rừng
Hồi chiến tranh ở rừng
 vầng trăng thành tri kỉ
 Trăng là tri kỉ
 Liệt kê, điệp ngữ “với” , nhân hoá
 Trăng với người là đôi bạn tri kỉ, thân thiết, ân tình, gắn với 
 những thăng trầm và gian lao của đất nước. - NT: So sánh
 Sống gần gũi chan hoà với 
thiên nhiên, với vầng trăng “Trần trụi với thiên nhiên
 hồn nhiên như cây cỏ
 ngỡ không bao giờ quên
Vầng trăng không những trở 
thành bạn tri kỉ, mà đã trở cái vầng trăng tình nghĩa
thành “vầng trăng tình nghĩa” 
biểu tượng cho quá khứ nghĩa 
tình. 2. Cảm nghĩ về vầng trăng hiện tại
Từ hồi về thành phố
quen ánh điện cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ Thình lình đèn điện tắt
như người dưng qua đường. phòng buyn-đinh tối om
 vội bật tung cửa sổ
 đột ngột vầng trăng tròn Thời hiện tại, cuộc sống của nhân vật trữ tình có gì 
 khác với quá khứ? Hai câu thơ:
 “Từ hồi về thành phố
 quen ánh điện cửa gương” 
Tình cảm giữa con Sử dụng nghệ thuật gì? Nêu tác dụng? 
người và trăng giờ ra sao? 
Nêu hiệu quả nghệ thuật 
 Nhân vật trữ tình nhận ra Hình ảnh “ vầng trăng 
của phép tu từ so sánh, 
 tròn” xuất hiện ở câu thơ: 
nhân hóa trong 2 câu trăng trong tình huống nào?
 “đột ngột vầng trăng tròn” 
thơ” Nhận xét về từ ngữ tác giả sử 
 có ý nghĩa gì?
“vầng trăng đi qua ngõ dụng từ ngữ ở khổ thơ 4?
như người dưng qua 
đường” 
 Ở khổ thơ thứ tư tác giả đã sử dụng rất thành công nghệ 
 thuật đối lập tương phản. Hãy chỉ ra và nêu tác dụng? Đất nước hòa bình Trăng bị 
 lãng quên, 
Hồi về thành phố Xa rời cuộc sống giản dị chỉ còn là dĩ 
 Sống sung túc, tiện nghi vãng
 Nghệ thuật đối lập, nhân hóa, so sánh
 Con người đã lãng quên quá khứ, đổi thay tình cảm Thình lình đèn điện tắt
phòng buyn-đinh tối om
 Tình huống gặp lại trăng đầy bất ngờ
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng tròn 
ü Tính từ gợi tả “thình lình”, “đột ngột” Tâm trạng ngỡ 
 ngàng, bối rối, suy 
 Ngạc nhiên, ngỡ ngàng ngẫm: con người 
ü Ba động từ “vội, bật, tung” đặt liền nhau thay đổi nhưng trăng 
 vẫn vẹn nguyên, 
 Khẩn trương, hối hả đi tìm nguồn sáng thủy chung. 3. Cảm xúc, suy ngẫm của tác giả
Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể
như là sông là rừng
 Trăng cứ tròn vành vạnh
 kể chi người vô tình
 ánh trăng im phăng phắc
 đủ cho ta giật mình 3. Cảm xúc, suy ngẫm của tác giả
 người - trăng, cảm xúc thành 
Ngửa mặt lên nhìn mặt - Mặt nhìn mặt:
 kính, ngưỡng vọng
có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể - Rưng rưng: từ láy gợi tả, diễn tả nỗi xúc động 
như là sông là rừng nghẹn ngào. 
 - Hình ảnh lặp lại: đồng, bể, sông, rừng 
 Þ Cấu trúc thơ song hành (như là, là) cùng 
 với phép so sánh, liệt kê, giọng thơ xúc động, 
 nhịp thơ hối hả
 Þ Tâm trạng xúc động, nghẹn ngào, kỉ 
 niệm được đánh thức nhớ về quá khứ. Những hình ảnh THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI
 trong 4 câu thơ Thời gian: 3 phút
 sau có ý nghĩa biểu 
 tượng gì?
 Hình ảnh Ý nghĩa biểu tượng
TrăngTrăng cứcứ tròntròn vànhvành vạnhvạnh Trăng cứ tròn vành vạnh
kểkể chichi ngườingười vôvô tìnhtình
ánhánh trăngtrăng imim phăngphăng phắcphắc
đủđủ chocho tata giậtgiật mìnhmình ánh trăng im phăng phắc
 ta giật mình 3. Cảm xúc, suy ngẫm của tác giả
Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình Xuyên suốt bài thơ là hình ảnh 
ánh trăng im phăng phắc vầng trăng nhưng tại sao tác 
đủ cho ta giật mình giả lại kết thúc bài thơ là ánh 
 trăng?