Thực trạng và giải pháp của vấn đề Giáo dục đạo đức học sinh của lớp chủ nhiệm

 1
 THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP CỦA VẤN ĐỀ “GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC 
 HỌC SINH CỦA LỚP CHỦ NHIỆM”
 `I. ĐẶT VẤN ĐỀ
 - Hiện nay đi đôi với việc tìm ra các phương pháp phù hợp để vận dụng 
hợp lý vào tiết dạy, giúp cho tiết dạy đạt được hiệu quả cao, thì việc giáo dục 
đạo đức cho học sinh cũng là một vấn đề rất cần thiết cho các nhà sư phạm. Đặc 
biệt là đối với giáo viên chủ nhiệm của một lớp. 
 - Thực tế ở trường THCS Thạnh Bình cho thấy hiện tại có 18 lớp học 
trong đó có bốn lớp được chọn ở đầu các khối như các lớp 6A, 7A, 8A, 9A, là 
những lớp có số lượng học sinh đa số đạt hạnh kiểm tốt và học lực khá giỏi, ở 
các lớp này đa số học sinh có ý thức cao trong việc thực hiện mọi quy định của 
trường, của lớp, có ý thức học tập tốt, vì thế giáo viên chủ nhiệm cũng đỡ vất vả 
hơn trong việc giáo dục và uốn nắn đạo đức cho các em. Bên cạnh đó đa số các 
lớp còn lại đều là những lớp có học sinh xếp loại học lực trung bình, yếu –kém, 
và hạnh kiểm khá hoặc cũng có trường hợp xếp loại hạnh kiểm trung bình, trong 
đó đa số học sinh của các lớp này có ý thức rất kém trong việc học tập và thực 
hiện chưa tốt các nội qui, quy định của trường, của lớp. Dẫn đến kết quả thi đua 
của lớp hàng tuần đạt thứ hạng rất thấp và đây cũng là vấn đề khó khăn và đau 
đầu nhất của các giáo viên chủ nhiệm các lớp cuối của mỗi khối. Bản thân tôi 
nhiều năm được Ban Giám Hiệu phân công đảm nhận công tác chủ nhiệm và 
thường là chủ nhiệm những lớp yếu – kém, có thành tích không tốt về mặt đạo 
đức và thi đua, thường xuyên vi phạm nội qui của trường, của lớp như: Vô lễ với 
thầy cô, nói tục, chửi thề, đánh nhau, trốn học để đi chơi Trước thực trạng đó, 
với vai trò là một giáo viên chủ nhiệm tôi luôn đặt ra vấn đề và tìm biện pháp 
phù hợp để giáo dục đạo đức cho học sinh của lớp mình chủ nhiệm.
 II. NỘI DUNG
 1. Thực trạng của vấn đề: 
 Trước tiên, tôi đã đi sâu vào tìm hiểu từng đối tượng học sinh thường 2
xuyên vi phạm về mặt đạo đức, từ đó tìm ra những nguyên nhân đã dẫn đến việc 
vi phạm của các em rồi liệt kê thành từng nhóm đối tượng cụ thể như:
 - Học sinh học yếu dẫn đến chán học nên thường xuyên vi phạm đạo đức:
 Có nhiều học sinh chưa nắm vững kiến thức ở các lớp dưới nhưng giáo 
viên giảng dạy không phát hiện hoặc có phát hiện nhưng không có biện pháp 
thích hợp để bổ sung kiến thức cho những em này. Càng học lên cao kiến thức 
thì những em này hầu như không biết gì nữa, không thể nào theo kịp các bạn cho 
nên cảm thấy việc học không còn hứng thú nên không chú ý học tập mà chọc 
phá bạn bè.
 Trong nguyên nhân này một phần cũng do chương trình hiện hành của 
sách giáo khoa cấp THCS nói chung còn nặng nề đối với những đối tượng là học 
sinh yếu kém.
 - Kinh tế gia đình khó khăn: Do hoàn cảnh gia đình như: Cha mẹ không 
hạnh phúc, kinh tế gia đình gặp khó khăn, cha mẹ không quan tâm đến con cái, 
một số em mồ côi cha mẹ dẫn đến tâm lý của các em buồn chán, tự ti, mặc cảm, 
cảm thấy tình cảm bị tổn thương có cảm giác bất cần mọi chuyện, không màng 
đến việc học tập, cứng đầu, khó dạy, thường xuyên vi phạm nội quy.
 - Cha mẹ mãi lo làm ăn, không quan tâm đến việc dạy dỗ con em mình: 
Có một số trường hợp những em học sinh bỏ học không phải là do điều kiện 
kinh tế gia đình khó khăn, cũng không phải là do học yếu, bị hỏng kiến thức mà 
do thiếu sự quan tâm dạy dỗ của cha mẹ. Những trường hợp này thường là 
những gia đình có kinh tế khá, tiền của dư ăn dư để. Cho nên cứ cung cấp cho 
con mình đủ các thứ mà các em cần mặc dù không biết tác hại như thế nào. 
Những việc làm đó vô tình đã làm cho con em mình chán học vì nó cảm thấy 
mình quá đầy đủ, học để làm gì có tính hay dựa dẫm, ỷ lại, có ý nghĩ mình là 
trên hết, thích có người chìu theo ý mình, không thích học, ham chơi thường bỏ 
tiền ra để rủ bạn bỏ học cùng đi chơi.
 - Do sự tác động của xã hội: Hoàn cảnh xã hội hiện nay ngày càng phát 3
triển, kéo theo sự phát triển của các phương tiện như: Công nghệ thông tin, các 
trò chơi game, phim ảnh, sách báo đồi trụy đã làm ảnh hưởng đến tâm sinh lý 
của các em, làm cho suy nghĩ của các em lớn hơn già hơn so với tuổi của các em 
đang có, các em tự cho mình là người lớn nên rất dễ viêm nhiễm các thói hư tật 
xấu của xã hội như việc bạo lực, đánh lộn, nói tục, chửi thề, uống rượu, hút 
thuốc dẫn đến bị vi phạm nội qui.
 2. Giải pháp
 - “Tiên học Lễ, Hậu học Văn” đây là câu thành ngữ quen thuộc mà khi đặt 
chân vào bất cứ ngôi trường nào chúng ta cũng đều có thể thấy được rất rõ ràng, 
nhưng việc thấy và hiểu câu thành ngữ so với việc thực hiện và làm theo câu 
thành ngữ đó lại là một vấn đề rất khó khăn trong khi đại đa số học sinh hiện nay 
đang có chiều hướng xấu về mặt đạo đức dẫn đến kết quả học tập cũng không có 
tiến bộ. Vì thế để giáo dục đạo đức cho các em học sinh của lớp chủ nhiệm thì 
riêng bản thân tôi đã tự đưa ra cho mình một số biện pháp cần thiết để giáo dục 
đạo đức cho học sinh từ những điều nhỏ nhất.
 + Đối với những học sinh học yếu dẫn đến chán học nên thường xuyên vi 
phạm đạo đức: Thì ngay từ đầu năm học, tôi sẽ phối hợp cùng với giáo viên 
giảng dạy đã trực tiếp theo dõi và phát hiện những em nào thuộc dạng yếu kém 
thông qua những nhận xét của giáo viên bộ môn trong sổ theo dõi tiết học. Lập 
danh sách những đối tượng này và phải có kế hoạch hỗ trợ kịp thời.
 Luôn động viên nhẹ nhàng để các em đi học đều, cố gắng vươn lên 
trong học tập. Yêu cầu giáo viên bộ môn thường xuyên kiểm tra theo dõi việc 
tiến bộ của những đối tượng này. Tạo tâm lý thoải mái để các em học tập được 
tốt hơn, gợi ý các em tham gia vào các hoạt động của đoàn thể để các em giảm 
bớt sự bi quan, mặc cảm trước kết quả học tập của mình.
 Tạo điều kiện để cho các em học khá giỏi trong lớp kèm những em học 
sinh yếu. Chia nhóm học tập để các em có điều kiện hơn trong việc hỗ trợ cho 
nhau. Liên đội phát động các phong trào như đôi bạn học tập, đôi bạn cùng tiến. 4
 Xây dựng một tập thể lớp đoàn kết biết thương yêu, đùm bọc lẫn nhau, 
biết giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.
 Tham mưu cùng Ban Giám hiệu để động viên khen thưởng kịp thời vì 
những tiến bộ của các em . Là giáo viên chủ nhiệm tôi cũng phải thường xuyên 
gần gủi, tâm sự , quan tâm nhiều hơn đối với những em này.
 + Do hoàn cảnh gia đình như: Cha mẹ không hạnh phúc, kinh tế gia đình 
gặp khó khăn, cha mẹ không quan tâm đến con cái, một số em mồ côi cha mẹ 
dẫn đến tâm lý của các em buồn chán, tự ti, mặc cảm, cảm thấy tình cảm bị tổn 
thương có cảm giác bất cần mọi chuyện, không màng đến việc học tập, cứng 
đầu, khó dạy, thường xuyên vi phạm nội quy. Đối với nhóm đối tượng này cho 
thấy các em bị thiếu thốn về mặt tình cảm vì thế giáo viên chủ nhiệm cần hết sức 
quan tâm, thăm hỏi thường xuyên, giúp đỡ và động viên các em, để các em cảm 
thấy mình vẫn còn chỗ dựa về mặt tinh thần, không nên la mắng nặng lời hay 
đánh đập các em vì như thế sẽ làm cho các em càng mặc cảm nhiều hơn nữa và 
có thể dẫn đến việc bỏ học của các em, làm cho công tác giáo dục bị phản tác 
dụng. 
 + Đối với nhóm đối tượng học sinh có gia đình giàu có, do cha mẹ quá 
nuông chiều dẫn đến các em có tính hay dựa dẫm, ỷ lại, có ý nghĩ mình là trên 
hết, thích có người chìu theo ý mình, không thích học, ham chơi thường bỏ tiền 
ra để rủ bạn bỏ học cùng đi chơi thì giáo viên chủ nhiệm cần phải thường xuyên 
kiểm tra, theo dõi, đưa ra những lời khuyên nhủ hoặc đưa ra một số tấm gương 
vượt khó học giỏi điển hình, thực tế trong nhà trường để từ đó các em có thể 
hiểu và hành động đúng đắn hơn, mặt khác cần phải thường xuyên liên hệ cùng 
gia đình để kịp thời giáo dục các em để các em không đi sai đường. 
 + Hoàn cảnh xã hội hiện nay ngày càng phát triển, kéo theo sự phát triển 
của các phương tiện như: Công nghệ thông tin, các trò chơi game, phim ảnh, 
sách báo đồi trụy đã làm ảnh hưởng đến tâm sinh lý của các em, làm cho suy 
nghĩ của các em lớn hơn già hơn so với tuổi của các em đang có, các em tự cho 
mình là người lớn nên rất dễ viêm nhiễm các thói hư tật xấu của xã hội như việc 5
bạo lực, đánh lộn, nói tục, chửi thề, uống rượu, hút thuốc dẫn đến những việc 
vi phạm nội qui. Ở đối tượng này giáo viên chủ nhiệm cần phải phê bình, kỹ 
luật, răng đe, phối hợp thường xuyên với gia đình các em để từ đó có những biện 
pháp giáo dục kịp thời, đúng lúc nhưng không nên dùng những biện phápm bạo 
lực, xúc phạm nhân phẩm sẽ gây ra phản ứng ngược lại từ các em. Phải cho các 
em có thái độ kiên nể và biết được mỗi việc mình làm thì thầy cô điều biết, và 
giáo viên chủ nhiệm phải cho các em thấy được những việc các em làm đều sai, 
biết nhận lỗi và sửa sai thì các em sẽ nhớ và ít tái phạm.
 - Ngoài ra giáo viên chủ nhiệm cũng cần quan tâm, theo dõi mọi hoạt 
động vui chơi, giao tiếp của học sinh ở lớp chủ nhiệm của mình để kịp thời phát 
hiện những vi phạm về mặt đạo đức từ đó đưa ra những biện pháp giáo dục hợp 
lý và giáo dục đạo đức học sinh từ những điều nhỏ nhất. 
 - Ngoài việc phối hợp với gia đình học sinh của lớp chủ nhiệm, giáo viên 
chủ nhiệm còn phải kết hợp thường xuyên với giáo viên bộ môn để có thể đưa ra 
biện pháp phù hợp nhằm giáo dục đạo đức cho học sinh vì giáo viên bộ môn 
cũng chính là những người trực tiếp giảng dạy các em học sinh của lớp mình chủ 
nhiệm, có thể nắm rõ diễn biến học tập cũng như quá trình rèn luyện đạo đức 
của các em thông qua mỗi tiết học từ đó có thể đưa ra các biện pháp giáo dục và 
kịp thời nhất cho mỗi học sinh. 
 - Ngoài ra còn phải kết hợp với các tổ chức Đoàn – Đội, y tế học đường, 
Ban đại diện Cha mẹ học sinh để giáo dục đạo đức cho các em. Đặc biệt tổ chức 
Đội Thiếu niên Tiền Phong Hồ Chí Minh đóng vai trò hết sức quan trọng trong 
việc giáo dục đạo đức các em. 
 3. Kết quả đạt được
 * Với các giải pháp nêu trên, trong năm học gần đây tỉ lệ xếp loại hạnh 
kiểm của học sinh lớp chủ nhiệm của tôi đã đạt được kết quả như sau :
 - Số lượng học sinh đạt hạnh kiểm khá của lớp chủ nhiệm giảm nhiều so 
với các năm học trước. 6
 - Lớp chủ nhiệm không có trường hợp nào bị hạ xếp loại hạnh kiểm trung 
bình đối với học sinh trong năm học gần đây.
 - Số lượng học sinh vi phạm nội quy ngày càng giảm.
 - Không có trường hợp học sinh kết bè, kết phái tạo thành băng nhóm gây 
bạo lực trong học đường.
 * Bài học kinh nghiệm của bản thân:
 - Trong quá trình công tác nhiều năm với nhiệm vụ chủ nhiệm lớp tôi đã 
tích lũy được một số kinh nghiệm nhằm giáo dục đạo đức cho học sinh.
 - Để đạt được thành công trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh thì 
trước tiên phải phối hợp và tham mưu với Ban giám hiệu nhà trường để có được 
sự đồng thuận và chỉ đạo kịp thời.
 - Ngoài ra cũng rất cần phối hợp với các GVBM và các tổ chức khác trong 
và ngoài trường để giáo dục các em mọi lúc mọi nơi.
 * Sáng kiến có thể áp dụng đối với những các lớp chủ nhiệm có tỉ lệ học 
sinh vi phạm nội quy cao thì sẽ đạt được hiệu quả cao.
 III. KẾT LUẬN
 1. Kết luận
 - Khi ứng dụng sáng kiến vào việc giáo dục đạo đức cho học sinh của lớp 
chủ nhiệm tôi đã thu được kết quả thông qua bảng số liệu sau:
 + Hạnh kiểm các năm học trước:
 Năm học Tốt Khá Trung bình Yếu
 2018 - 2019 93,78% 5,58 0,64%
 2019 - 2020 95,50% 4,50%
 + Hạnh kiểm của học kì I năm học này:
 Năm học Tốt Khá Trung bình Yếu
 2020 - 2021 96,58% 4,42% 7
 - Để đạt được kết quả như số liệu trên đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệm 
lớp phải hết sức nổ lực, phải có lòng yêu thương, biết thông cảm và giúp đỡ học 
sinh lớp mình dù rằng đó là những em học sinh cá biệt hay học sinh có các hoàn 
cảnh khó khăn giống như những trường hợp đã nói trên thì cũng phải hết lòng 
hết sức giáo dục để các em sau này sẽ là những mầm xanh của Tổ quốc.
 - Sau khi áp dụng những biện pháp trên vào thực tế lớp chủ nhiệm của 
mình cho thấy phần lớn các em học sinh thường xuyên vi phạm đạo đức đã có 
sự thay đổi và có sửa chữa rất lớn. Tuy nhiên việc giáo dục đạo đức của học sinh 
cần phải có thời gian để giúp các em có thể tự rèn luyện, sửa chữa, nhưng nếu là 
giáo viên chủ nhiệm của một lớp mà không đưa ra được những biện pháp giáo 
dục hợp lý đối với từng đối tượng học sinh sẽ làm cho công tác giáo dục bị phản 
tác dụng, sau này khi lên các lớp lớn hơn thì việc giáo dục đạo đức sẽ càng trở 
nên khó khăn hơn.
 2. Kiến nghị
 Trước thực trạng học sinh có dấu hiệu vi phạm đạo đức ngày càng tăng 
như hiện nay, tôi xin đưa ra một số kiến nghị đối với các ban ngành đoàn thể có 
liên quan như sau:
 * Đối với giáo viên:
 - Phải có tâm huyết với nghề, toàn tâm toàn ý phục vụ cho sự nghiệp giáo 
dục thế hệ trẻ. Phải nắm vững kỹ năng sư phạm đặc biệt là phải biết ứng dụng 
tâm lý giáo dục trong quá trình quản lý học sinh như :
 + Kỹ năng tiếp cận đối tượng học sinh.
 + Kỹ năng nghiên cứu tâm lý lứa tuổi.
 + Kỹ năng đánh giá nhìn nhận vấn đề.
 - Phải thu hút được tất cả HS vào các hoạt động chung của lớp, không 
phân biệt đối xử với bất kỳ một em nào. Làm cho tập thể thực sự đoàn kết theo 
hướng tích cực. 8
 * Đối với lãnh đạo:
 - Cần có những cuộc họp riêng những giáo viên chủ nhiệm trao đổi kinh 
nghiệm, học hỏi lẫn nhau trong công tác thu hút, vận động học sinh.
 - Phối hợp với các ban ngành đoàn thể, chính quyền địa phương để cùng 
nhau tìm ra biện pháp vận động những học sinh bỏ học trở lại lớp.
 * Đối với các đoàn thể: Chi đoàn – Liên đội cần tổ chức nhiều hoạt động vui 
chơi thiết thực nhằm thu hút các em tham gia hoạt động, thay vì tham gia các 
hoạt động vui chơi không lành mạnh ở ngoài xã hội thì tham gia các hoạt động 
đoàn đội trong nhà trường.
 * Đối với phụ huynh: Mặc dù mình có nhiều tiền của, tài sản. Nhưng không 
tài sản nào có giá trị bằng kiến thức, đạo đức. Chính vì vậy mình có điều kiện 
kinh tế thuận lợi, có của ăn của để thì đây là điều kiện tốt để lo cho con em mình 
học tập đến nơi đến chốn. Đừng cưng con một cách mù oán vô tình mình lại hại 
con mình.
 Tuy nhiên, do thời gian có hạn và kiến thức có được ở một chừng mực 
nhất định nên rất mong nhận được sự đóng góp của hội đồng khoa học và các 
bạn bè đồng nghiệp. 
 Tân Phong, ngày 25 tháng 04 năm 2021
 XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG XÉT NGƯỜI VIẾT
 DUYỆT SÁNG KIẾN,
 GIẢI PHÁP TRƯỜNG
 NGUYỄN NGỌC THỦY
 XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG XÉT 
XÉT DUYỆT SÁNG KIẾN, GIẢI DUYỆT SÁNG KIẾN, 
 PHÁP PHÒNG GD – ĐT GIẢI PHÁP THỊ XÃ
 9