Giáo án Lịch sử 8 - Tuần 4 - Năm học 2021-2022

 Tuần 4 Ngày soạn 23/9/2021
 Tiết 7
 Bài 3. CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐƯỢC XÁC LẬP TRÊN PHẠM VI THẾ 
 GIỚI (TT)
 I – MỤC TIÊU BÀI HỌC
 1. Kiến thức
 - Những cuộc cách mạng tư sản nổ ra ở khu vực Mi La tinh, Châu Âu
 - Sự bành trướng của các nước tư bản ở các nước Á, Phi
 - Hình thành các khái niệm: thuộc địa, nước phụ thuộc
 2. Kĩ năng
 - Kĩ năng quan sát hình ảnh, lược đồ
 - Kĩ năng lập các bảng thống kê, so sánh các cuộc đấu tranh
 3. Thái độ
 - Nhận thấy sự áp bức bóc lột của CNTBgây nên đời sống đau khổ cho nhân 
 dân lao động toàn thế giới
 II. CHUẨN BỊ
 1. Giáo viên
 - Lược đồ các nước Mĩ La-tinh
 - Tư liệu các cuộc CMTS giai đoạn đầu thế kỉ XX
 2. Học sinh
 - Học bài ở nhà
 - Đọc và soạn bài mới
 III. TIẾN TRÌNH
 1. Ổn định lớp: ktss
 2. Kiểm tra bài cũ
 ? Các phát minh, cải tiến trong ngành dệt của nước Anh trong cuộc cách 
 mạng công 
 PHƯƠNG PHÁP NỘI DUNG
Tìm hiểu hệ quả của cuộc cách mạng. 3- Hệ quả của cách mạng công nghiệp
Cuộc cách mạng công nghiệp đã đem lại kết quả như - Làm thay đổi các nước TB như nâng 
thế nào? cao năng suất lao động, hình thành các 
 trung tâm kinh tế, thành phố lớn 
 - về xã hội: Hình thành 2 giai cấp TS và 
 VS >< nhau dẫn đến đấu tranh giai cấp 
 trong xã hội. 
1. Các cuộc cách mạng thế kỉ XIX ( giảm tải) II- CNTB xác lập trên pham vi thế giới
Vì sao các nước tư bản phương Tây lại đẩy mạnh 1. Sự xâm lược của tư bản phương 
xâm lược các khu vực này? Tây đối với các nước Á, Phi
- HS trả lời, nhận xét bổ sung a. Nguyên nhân: 
- GV kết luận: Giàu tài nguyên thiên nhiên, có vị trí - Kinh tế TB phát triển
chiến lược quan trọng, là khu vực lạc hậu về kinh tế, - Nhu cầu về nguyên liệu, thị trường, 
bảo thủ về chính trị với việc CĐPK đã suy yếu. nhân công, tài nguyên tăng mạnh.
Hãy xác định những quốc gia ở châu Á bị thực dân b. Quá trình xâm lược:
phương Tây xâm chiếm trên lược đồ? Chính phủ TS đẩy mạnh xâm chiếm 
 phương Đông, khu vực Đông Nam Á .- 
 Tại châu Phi các nước : Anh, Pháp, 
 Đức, Ý, Bỉ...cũng ráo riết đẩy mạnh xâu 
- HS trả lời, nhận xét bổ sung xé, biến toàn bộ châu lục này thành 
- GV kết luận: Khoảng cuối thế kỉ XIX các nước tư thuộc địa của mình.
bản phương Tây đã chia nhau xâm chiếm và thống trị c. Kết quả: Cuối thế kỉ XIX đầu XX, 
các nước ở Á, Phi, Mĩ -la- tinh => Chủ nghĩa tư bản hầu hết các nước ở châu Á, châu Phi 
đã được xác lập trên phạm vi thế giới. đều trở thành thuộc địa hoặc phụ thuộc 
 của chủ nghĩa thực dân phương Tây
 4 – Củng cố :
 Chọn đáp án đúng nhất cho các câu sau: GV dùng bảng phụ
 1. Cách mạng công nghiệp Anh diễn ra vào những năm?
 A. Những năm 50 của thế kỉ XVIII
 B. Những năm 60 của thế kỉ XVIII
 C. Những năm 40. 
 D. Những năm 70. 
 2. Ai là người phát minh ra máy kéo sợi Gien – ni?
 A. Giêm ha – gri – vơ. B. G. Oát C. M. Rô – be – spie D. Vôn – te
 3. Theo em hệ quả của cách mạng công nghiệp nào là quan trọng nhất 
 đối với nền kinh tế - xã hội?
 A. Xuất hiện nhiều nhà cao tầng
 B. Xuất hiện nhiều thành thị đông dân.
 C. nhiều nông dân đổ ra thành thị.
 D. máy móc thâm nhập vào tất cả các ngành kinh tế, năng suất lao động tăng 
 lên. Hình thành 2 giai cấp tư sản và vô sản.
 ? Nêu kết quả của cách mạng công nghiệp ở Anh.
 ? Hệ quả của cách mạng công nghiệp ?
 5- Hướng dẫn về nhà:
 - HS học bài, trả lời câu hỏi sgk - HS soạn bài tiếp theo, sưu tầm tư liệu cho bài mới
IV. RÚT KINH NGHIỆM
Tiết: 8
 BÀI 4. PHONG TRÀO CÔNG NHÂN VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ 
 NGHĨA MÁC
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
 1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ
 - Kiến thức: 
 + Những nét chính về các hình thức đấu tranh của giai cấp công nhân
 + Những phong trào tiêu biểu của giai cấp công nhân
 - Kĩ năng: Quan sát hình ảnh nêu nhận xét, phân tích, nhận định sự kiện
 - Thái độ: Giáo dục tinh thần đoàn kết đấu tranh của công nhân
2. Phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh
Các phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho HS qua nội dung
bài/chủ đề dạy - học:
- Năng lực tự học, đọc hiểu:
- Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo:
- Năng lực hợp tác nhóm:
- Năng lực trình bày và trao đổi thông tin
II. CHUẨN BỊ
 1. Giáo viên: Tranh ảnh, tư liệu liên quan, giáo án
 2. Học sinh: Học bài cũ ở nhà, đọc và soạn bài mới
III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
 1. Ổn định lớp : KTSS ( 1 phút)
 2. Kiểm tra bài cũ : 5 phút
? Lập bảng thống kê các cuộc CMTS tiêu biểu diễn ra từ thế kỉ XVI→XIX ở 
Âu, Mĩ
? Tại sao nói đến giữa thế kỉ XIX CNTB thắng lợi trên phạm vi thế giới?
 + Thắng lợi của CMTS diễn ra ở nhiều nước Âu, Mĩ với nhiều hình 
thức khác nhau
 + CNTB xác lập trên phạm vi thế giới ngày càng phát triển.
 1. Bài mới: 
 HĐ1: Hoạt động tìm hiểu thực tiễn (Tình huống xuất phát/Mở 
 đầu/Khởi
động) ( 2 phút): Giới thiệu bài mới: Sự phát triển nhanh chóng của chủ nghĩa tư bản 
 càng khoét sâu thêm mâu thuẫn giữa 2 giai cấp tư sản và vô sản. Để giải 
 quyết mâu thuẫn đó, giai cấp vô sản đã tiến hành cuộc đấu tranh như thế nào 
 ? Chúng ta cùng tìm hiểu qua nội dung của bài.
 HĐ2: Hoạt động tìm tòi, tiếp nhận kiến thức
 HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG
* Hoạt động 1: 20 phút I- PHONG TRÀO CÔNG NHÂN NỬA 
Tìm hiểu về phong trào đập phá máy móc ĐẦU THẾ KỈ XIX.
của công nhân. 1) Phong trào đập phá máy móc và bãi 
- HS đọc sgk Tr7 công
GV: Ngay từ đầu trong lịch sử xã hội loài 
người đã nhận thấy rằng: ở đâu có áp bức a.Nguyên nhân:
bóc lột thì ở đó có đấu tranh.
 Vì sao ngay từ khi ra đời giai cấp công 
nhân đã đấu tranh chống CNTB?
- HS: trả lời, nhận xét bổ sung
- GV kết luận:
+ Sự ra đời của giai cấp công nhân gắn liền 
với sự phát triển của TBCN
+ Ngay từ khi ra đòi họ đã bị giai cấp TS bóc lột Cùng với sự phát triển của công nghiệp, giai 
 cấp công nhân sớm ra đời. Ngay từ khi ra đời 
nặng nề.
 họđã bị giai cấp tư sản bóc lột nặng nề: làm 
 việc từ 14h→ 16h / 1 ngày, lương thấp, điều 
 Giai cấp tư sản đã bóc lột họ như thế nào? kiện thiếu an toàn. Cả phụ nữ và trẻ em cũng 
- HS trả lời, nhận xét bổ sung bị bóc lột. Vì vậy, Công nhân nổi dậy đấu 
 tranh.
- GV: Họ phải làm việc từ 14 – 16 giờ/ngày trong 
những điều kiện lao động vất vả để nhận đồng 
lương chết đói. Đàn bà trẻ em cũng phải làm việc 
nặng, lương thấp, điều kiện ăn ở rất tồi tàn.
 -> Họ đã đẩy mạnh đấu tranh
Gv mở rộng: Công nhân nam nữ kể cả trẻ 
em dưới 6 tuổi phải làm thuê trong những 
điều kiện rất khắc nghiệt. Nơi sản xuất nóng 
bức vào mùa hè, lạnh giá vào mùa đông, 
môi trường bị ô nhiễm đặc biệt là ở các 
xưởng dệt bông có rất nhiều bụi, rất hại 
phổi. Sức khỏe của công nhân giảm sút 
nhanh chóng đặc biệt là phụ nữ và trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo: Chân đi vòng kiềng, 
đau cột sống, nên thường chết yểu hoặc 
tuổi thọ rất thấp không quá 40 tuổi.
 Hs quan sát Hình 24→ + đọc đoạn chữ 
nhỏ SGK.
 Vì sao giới chủ lại thích sử dụng lao 
động trẻ em?
- HS: trả lời, nhận xét bổ sung
- GV kết luận: Tiền lương trả thấp, lao 
động nhiều giờ, tre em chưa có ý thức đấu 
tranh.
Liên hệ: Ngày nay công ước quốc tế đã bảo 
vệ quyền trẻ em với quyền lợi được bảo vệ, b. Phong trào tiêu biểu:
được học hành, được vui chơi, gia đình – xã - Thế kỷ XVIII ở Anh
hội quan tâm. - Đầu TKXIX ở Pháp , Bỉ, Đức
 Nêu các phong trào tiêu biểu.
- HS: trả lời, nhận xét bổ sung c. Hình thức đấu tranh: 
- GV kết luận: - Đập phá máy móc ,bãi công đòi tăng lương, 
 giảm giờ làm.
 Công nhân đã đấu tranh với những hình - Thành lập công đoàn.
thức nào?
- HS: trả lời, nhận xét bổ sung
- GV kết luận: 
 Vì sao họ lại đập phá máy móc và đốt 
công xưởng? Em có nhận xét gì về hình 
thức đấu tranh này?
- HS: trả lời, nhận xét bổ sung
- GV kết luận: Vì nghĩ rằng máy móc là 
nguyên nhân gây đau khổ cho họ→ Đây là - Đầu thế kỉ XIX, chuyển sang bãi công, đòi 
nhận thức sai lầm, là đấu tranh tự phát vì tăng lương, giảm giờ làm, thành lập công 
mục tiêu kinh tế. đoàn để bảo vệ mình.
 Với hình thức bãi công đã thể hiện điều 2. Phong trào công nhân trong những năm 
gì? 1830 – 1840
- HS: trả lời, nhận xét bổ sung
- GV kết luận: Sự đoàn kết trong đấu tranh 
vì quyền lợi của giai cấp mình.
* Hoạt động 2: 10 phút Tìm hiểu về phong trào công nhân trong 
những năm 1830 -1840.
- GV: Sự phát triển của CNTB đã đưa đến 
nhiều thành phố, trung tâm kinh tế ra đời, xã 
hội có những mâu thuẫn giữa tư sản và vô 
sản ngày càng gay gắt làm cho cuộc đấu 
tranh của công nhân ngày càng quyết liệt. a. Các cuộc đấu tranh tiêu biểu
- GV dùng lược đồ châu Âu xác định các 
nước có phong trào công nhân phát triển - Năm 1831, công nhân Li-ông (Pháp) khởi 
thời gian này. nghĩa đòi tăng lương, giảm giờ làm với khẩu 
 hiệu “ Sống trong lao động, chết trong chiến 
 Nêu những phong trào tiêu biểu của đấu”. Cuộc khởi nghĩa cuối cùng bị thất bại.
công nhân Pháp, Đức, Anh ?
- HS: trả lời, nhận xét bổ sung - Năm 1844, công nhân dệt vùng Sơ-lê-din ( 
- GV kết luận: Đức) khởi ngghiax chống lại sự hà khắc của 
+ 1831, công nhân Li ông ( Pháp) giới chủ.
+ 1844, công nhân dệt vung Sơ lê đin ( Đức)
+ 1836-1847, Phong trào Hiến chương ở - Phong trào Hiến chương ở Anh: Từ 1836→ 
Anh 1847, Phong trào Hiến chương ở Anh có quy 
GV giới thiệu thêm về cuộc đấu tranh của từng mô, tổ chức, mang tính chính trị rõ rệt
nước :
- Li ông – một trung tâm CN lớn của pháp sau 
Pari, 30.000 cn sống rất cực khổ, họ đòi tăng b. Kết quả:
lương nhưng chủ không chấp nhận nên họ đứng - Đều thất bại 
 - Vì chưa có tổ chức, lãnh đạo, chưa có đường 
dậy đtranh làm chủ thành phố trong 4 ngày. Tinh 
 lối chính trị đúng đắn.
thần đấu tranh của họ thể hiện qua khẩu kiệu: 
“Sống trong lđộng, chết trong chiến đấu” có ý 
nghĩa là: quyền được lđộng kg bị bóc lột và quan 
tâm chiến đấu để bảo vệ quyền lợi lao động của 
mình .
- Ở Đức: công nhân nổi dậy phá huỷ nhà cửa của 
bọn TB nhưng bị quân đội đàn áp 11 người bị 
giết, 24 người bị thương cuộc kn thất bại 
nhưng ptrào báo hiệu nước Đức trở thành trung 
tâm của ptrào CM TG.
- GV nhấn mạnh về phong trào, đặc biệt là phong trào Hiến Chương ở Anh qua hình 25 
: “ Công nhân Anh kí tên vào bản kiến nghị 
đòi quyền tổng tuyển cử phổ thông. Bản 
kiến nghị với 3 triệu chữ kí được 20 công 
nhân khiêng trong chiếc hòm to, theo sau là 
hàng ngàn người gửi lên Nghị viện. Nhân 
dân chào đón hân hoan, nhưng Nghị viện 
không chấp nhận. Qua đó chứng tỏ phong 
trào có tính quần chúng rộng lớn, tính tổ 
chức và tính mục tiêu chính trị rõ nét.
Theo em phong trào công nhân giai đoạn 
này vì sao lại thất bại?
-HS: Bị đàn áp, chưa có lí luận đúng đắn.
- HS: nhận xét
- GV: kết luận
Tuy thất bại nhưng phong trào 1830 -1840 c. Ý nghĩa: Đánh dấu sự trưởng thành của 
có ý nghĩa như thế nào? phong trào công nhân quốc tế, tạo điều kiện 
 cho sự ra đời của lí luận cách mạng sau này.
 HĐ3: Hoạt động luyện tập, thực hành, thí nghiệm ( 5 phút)
 Mục đích của hoạt động:
 - GV hệ thống lại nội dung bài học bằng hệ thống câu hỏi cho HS trả 
 lời
 nhanh để khắc sâu kiến thức.
 ? Vì sao công nhân lại đấu tranh bằng đập phá máy móc ? hành động này thể hiện 
 sự nhận thức của công nhân như thế nào?
 HĐ4: Hoạt động vận dụng và mở rộng ( 1 phút)
 4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối (2 phút)
 - Học bài, trả lời câu hỏi SGK
 Duyệt tuần 4