Đề thi HSG Sinh học 8 cấp Huyện - Năm học 2014-2015 - PGD Vĩnh Lợi (Có đáp án)

 Họ và tên thí sinh: Chữ ký giám thị 1: .. 
Số báo danh: 
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HSG LỚP 6,7,8 CẤP HUYỆN 
 VĨNH LỢI NĂM HỌC 2014-2015 
 ------ 
 ĐỀ THI CHÍNH THỨC 
 (Gồm 01 trang) 
 * Môn thi: SINH HỌC 8 
 * Ngày thi: 26/4/2015 
 * Thời gian làm bài: 150 phút (Không kể thời gian giao đề) 
 ĐỀ 
Câu 1: (4 điểm) 
 1/ Phân tích những đặc điểm của bộ xương người thích nghi với tư thế đứng 
thẳng và đi bằng hai chân. 
 2/ Từ hai kết quả thí nghiệm sau đây, hãy giải thích để rút ra kết luận về tính chất 
của xương? 
 * Thí nghiệm 1: Ngâm một xương sườn gà trong cốc đựng dung dịch HCl 
10%, sau 15 phút lấy ra, uốn thử, thấy xương mềm dẻo như sợi dây. 
 * Thí nghiệm 2: Đốt một xương sườn gà khác trên ngọn lửa đèn cồn, khi 
xương cháy, bóp thử phần bị đốt thấy xương vỡ vụn. 
Câu 2: (4 điểm) 
 1/ Vẽ sơ đồ để phản ánh mối quan hệ giữa cho và nhận của các nhóm máu. 
Giải thích vì sao nhóm máu O là nhóm máu chuyên cho và nhóm máu AB là nhóm 
máu chuyên nhận? 
 2/ Huyết áp là gì? Vì sao huyết áp trong tĩnh mạch rất nhỏ mà máu vẫn 
chuyển được qua tĩnh mạch về tim? 
Câu 3: (4 điểm) 
 1/ Cơ quan tiêu hóa gồm những thành phần nào? Sự tiêu hóa có ý nghĩa gì? 
 2/ Tại sao nói ruột non là cơ quan có vai trò quan trọng trong việc biến đổi 
thức ăn và hấp thụ chất dinh dưỡng? 
Câu 4: (4 điểm) 
 1/ Nêu cấu tạo của hệ bài tiết nước tiểu. Thực chất của quá trình tạo thành 
nước tiểu là gì? 
 2/ Thành phần của nước tiểu đầu khác với máu như thế nào? Vì sao có sự 
khác nhau đó? 
Câu 5: ( 4 điểm) 
 1/ Nêu đặc điểm, cấu tạo và chức năng của đại não người chứng tỏ sự tiến 
hóa của người so với động vật khác trong lớp thú? 
 2/ Vì sao nói ngủ là một nhu cầu sinh lí của cơ thể? Muốn có giấc ngủ tốt cần 
những điều kiện gì? 
 ---Hết--- PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HSG LỚP 6,7,8 CẤP HUYỆN 
 VĨNH LỢI NĂM HỌC 2014-2015 
 ------ 
 ĐỀ THI CHÍNH THỨC 
 (Gồm 03 trang) 
 Môn thi: SINH HỌC 8 
 HƯỚNG DẪN CHẤM 
Câu 1: (4 điểm) 
 1/ Những đặc điểm của bộ xương người thích nghi với tư thế đứng thẳng và 
đi bằng hai chân: 
 - Cột sống: Hình chữ S, cong 4 chỗ làm cho trọng tâm cơ thể dồn về 2 chân, 
thuận lợi cho tư thế đứng thẳng. (0,25đ) 
 - Lồng ngực: Nở sang hai bên. (0,25đ) 
 - Xương chậu: Nở rộng tạo nên khung chậu vững chắc. (0,25đ) 
 - Các xương chi trên nhỏ. Khớp cổ tay linh hoạt, tay ngắn hơn chân. (0,25đ) 
 - Các xương chi dưới to khỏe, xương đùi khớp vào xương chậu cũng như các 
xương cổ chân khớp với nhau rất chặt chẽ. Xương cổ chân có xương gót phát triển 
về phía sau làm tăng diện tích bàn chân đế, đảm bảo sự cân bằng cho tư thế đứng 
thẳng. Xương bàn chân hình vòm hạn chế diện tích tiếp xúc giúp việc đi lại dễ dàng. 
(1,0đ) 
 2/ Giải thích: 
 * Thí nghiệm 1: Ngâm xương trong HCL 10% thì HCL tác dụng với muối vô 
cơ. Các muối vô cơ bị hoà tan và chỉ còn lại chất hữu cơ, xương vẫn còn nguyên 
hình dạng nhưng mất hẳn tính cứng rắn dẫn đến mềm dẻo. (0,5 điểm) 
 * Thí nghiệm 2: Đốt xương trên ngọn lửa đèn cồn, thì các chất hữu cơ cháy hết 
chỉ còn lại chất vô cơ nên xương còn nguyên hình dạng nhưng mất hẳn tính mềm 
dẻo nên giòn, dễ vỡ. (0,5 điểm) 
 * Qua 2 thí nghiệm trên chứng tỏ: 
 + Xương có 2 đặc tính: Mềm dẻo và vững chắc. 
 Tính đàn hồi do các chất hữu cơ (cốt giao) tạo thành. (0,25 điểm) 
 Tính vững chắc do các chất vô cơ (khoáng) tạo thành. (0,25 điểm) 
 + Trong xương muốn đảm bảo tính mềm dẻo và độ vững chắc thì cần có sự kết 
hợp của 2 thành phần chất khoáng và chất hữu cơ. (0,5 điểm) 
 Bài 2: (4 điểm) 
 1/ Sơ đồ và giải thích. 
 - Sơ đồ: (1,0đ) 
 A  A 
 O  O AB AB 
 B B 
 - Giải thích: 
 + Nhóm máu O là nhóm máu chuyên cho vì hồng cầu của nhóm máu O 
không có kháng nguyên A và B cho nên nó có thể truyền cho bất kỳ nhóm máu nào 
cũng không bị huyết tương của nhóm máu đó gây kết dính. (0,75đ) 
 + Nhóm máu AB là nhóm máu chuyên nhận là vì trong huyết tương của 
nhóm máu AB không có kháng thể anpha và bêta, cho nên nó không gây kết dính 
được bất kỳ một loại hồng cầu nào. Vậy nó có thể nhận được máu của tất cả các 
nhóm máu mà không làm kết dính. (0,75đ) 
 2/ Huyết áp: Dòng máu chảy qua động mạch luôn có một áp lực gọi là huyết 
áp. Huyết áp sinh ra là do lực co của tâm thất, lúc tâm thất co, tao nên huyết áp tối 
đa và lúc tâm thất dãn tạo nên huyết áp tối thiểu. (0,5đ) 
 Huyết áp trong tĩnh mạch rất nhỏ mà máu vẫn chuyển được qua tĩnh mạch 
về tim là nhờ sự hỗ trợ chủ yếu bởi sức đẩy tạo ra do sự co bóp của các cơ bắp 
quanh thành tĩnh mạch, sức hút của lồng ngực khi hít vào, sức hút của tâm nhĩ khi 
dãn ra, van một chiều. (1,0đ) 
Bài 3: (4 điểm) 
 1/ Cấu tạo và ý nghĩa. 
 * Cơ quan tiêu hóa gồm các thành phần: 
 - Ống tiêu hóa: Gồm khoang miệng, hầu, thực quản, dạ dày, ruột non, ruột 
già, cuối cùng là hậu môn. (0,75đ) 
 - Tuyến tiêu hóa: Gồm tuyến nước bọt (khoang miệng), tuyến vị (dạ dày), 
tuyến tụy (tụy tạng), tuyến ruột (ruột non) và tuyến mật (gan). (0,75đ) 
 * Sự tiêu hóa có ý nghĩa: 
 - Cung cấp năng lượng cần thiết cho sự hoạt động của tế bào. (0,5đ) 
 - Nguồn nguyên liệu để xây dựng các tế bào mới, cũng như để tạo năng lượng 
cần thiết cho mọi hoạt động sống của cơ thể được thức ăn cung cấp. (0,5đ) 
 - Sự tiêu hóa là quá trình biến đổi lí, hóa học thức ăn trong các cơ quan tiêu 
hóa, tạo thành những hợp chất đơn giản hòa tan dễ hấp thụ vào máu, cung cấp cho 
các tế bào của cơ thể sử dụng. (0,5 đ) 2/ Ruột non có đầy đủ các enzim phân giải hoàn toàn tất cả các loại thức ăn. 
Lớp niêm mạc ruột non có các nếp gấp với các lông ruột và lông cực nhỏ làm cho 
diện tích bề mặt bên trong tăng gấp khoảng 600 lần so với diện tích mặt ngoài. Ruột 
non rất dài (tới 2,8 - 3m ở người trưởng thành), tổng diện tích mặt trong của ruột 
non đạt tới 400 - 500m2. Có mạng mao mạch máu và mao mạch bạch huyết dày đặc 
phân bố tới từng lông ruột. Nên chất dinh dưỡng được hấp thụ chủ yếu ở ruột non. 
(1,0đ) 
Bài 4: (4 điểm) 
 1/ Cấu tạo và thực chất của quá trình tạo thành nước tiểu là: 
 - Cấu tạo: Hệ bài tiết nước tiểu gồm: 2 quả thận, 2 ống dẫn nước tiểu, 1 bóng 
đái và 1 ống đái. (1,0đ) 
 - Thực chất của quá trình tạo thành nước tiểu là: Lọc máu và thải bỏ các chất 
cặn bã, các chất độc, các chất thừa ra khỏi cơ thể để duy trì ổn định môi trường 
trong. (1,0đ) 
 2/ Thành phần của nước tiểu đầu khác với máu. Giải thích: 
 - Thành phần nước tiểu đầu khác máu: Nước tiểu đầu không có các tế bào 
máu và các protein có kích thước nhỏ. Máu có các tế bào máu và các protein có kích 
thước lớn. (1,0đ) 
 - Nước tiểu đầu là sản phẩm của quá trình lọc máu ở nang cầu thận. Quá trình 
này diễn ra do sự chênh lệch áp suất giữa máu và nang cầu thận (áp suất lọc) phụ 
thuộc vào kích thước lỗ lọc. (0,5đ) 
 - Màng lọc và vách mao mạch với kích thước lỗ lọc là 30 - 40A0. Do đó các 
tế bào máu và phân tử protein có kích thước lớn không qua được lỗ lọc. (0,5đ) 
Câu 5: (4.0 điểm) 
 1/ Đặc điểm, cấu tạo và chức năng của đại não người chứng tỏ sự tiến hóa của 
người so với động vật khác trong lớp thú: 
 - Vỏ não có nhiều khe và rãnh làm tăng bề mặt chứa các nơron. (0.5đ) 
 - Ở người, ngoài các trung khu vận động và cảm giác như các động vật thuộc 
lớp thú còn có các trung khu cảm giác và vận động ngôn ngữ (nói, viết, hiểu tiếng 
nói và chữ viết). (0.5đ) 
 2/ 
 - Ngủ là một nhu cầu sinh lí của cơ thể vì: Hưng phấn và ức chế là hai mặt 
đối lập trong hoạt động thần kinh, nhờ đó mà đảm bảo sự cân bằng trong hoạt động 
của hệ thần kinh. Bản chất của giấc ngủ là một quá trình ức chế để bảo vệ phục hồi 
khả năng hoạt động của hệ thần kinh sau một ngày học tập và lao động. (1.0đ) 
 - Muốn có giấc ngủ tốt, ngủ sâu cần những điều kiện: 
 + Cần tạo một phản xạ chuẩn bị cho giấc ngủ, tạo một động hình (ví dụ: rửa 
mặt, đánh răng trước khi đi ngủ, đi ngủ đúng giờ và nằm hít thở sâu để đi vào giấc 
ngủ ...). (0.5đ) 
 + Tránh những yếu tố ảnh hưởng tới giấc ngủ như ăn trước khi đi ngủ, dùng 
các chất kích thích như chè đặc, cà phê, thuốc lá ... (0.5đ) 
 + Đảm bảo không khí yên tĩnh, không để đèn sáng. (0.5đ) 
 + Tránh mọi kích thích có ảnh hưởng tới giấc ngủ. (0.5đ 
 ---Hết---