Bài giảng Khoa học tự nhiên 8 - Bài 21: Mạch điện

 CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN 
VỚI BÀI GIẢNG HÔM NAY KHỞI ĐỘNG
Hãy kể ra các dụng cụ/thiết bị 
dùng điện ở nhà em. Chúng được 
liên kết với nhau như thế nào để 
hoạt động được? BÀI 21:
MẠCH ĐIỆN NỘI DUNG BÀI HỌC
Sơ đồ mạch điện I
 II
Công dụng của 
một số thiết bị điện I
SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN 1. Kí hiệu các thiết bị điện trong sơ đồ mạch điện
 Mạch điện được tạo nên từ những bộ phận nào?
 Người ta thường ghép các 
 thiết bị điện với nhau bằng các 
 dây dẫn điện, tạo thành một 
 mạch điện. 1. Kí hiệu các thiết bị điện trong sơ đồ mạch điện
 Sơ đồ mạch điện là gì? Sơ đồ mạch điện được dùng để làm gì?
 • Để mô tả mạch điện, người ta 
 dùng sơ đồ mạch điện.
 • Dựa vào sơ đồ mạch điện có thể 
 biết được các thiết bị xuất hiện 
 Sơ đồ mạch điện trong mạch, cách ghép nối chúng. Ví dụ:
 Dựa vào bảng 21.1, hãy cho biết sơ đồ mạch điện trên 
 gồm những thiết bị nào?
 Sơ đồ này cho biết mạch điện dùng hai pin, một công 
 tắc, một ampe kế, một vôn kế, một bóng đèn và các 
 dây dẫn điện.
Mũi tên trên hình biểu diễn điều gì?
Mũi tên trên hình để biểu diễn chiều dòng điện trong sơ đồ mạch điện. KẾT LUẬN
Để vẽ được sơ đồ mạch điện, cần dùng các 
kí hiệu theo quy ước đã thống nhất.
 Có thể dùng mũi tên để biểu diễn chiều dòng 
 điện trong sơ đồ mạch điện. Người ta quy ước 
 chiều dòng điện trong mạch điện kín là chiều đi 
 ra từ cực dương (+) và đi vào cực âm (-) của 
 nguồn điện. 2. Mắc mạch điện theo sơ đồ
 Thực hành
 Chuẩn bị:
 Hai pin và đế lắp hai pin, công tắc, dẫy dẫn điện, bóng đèn.
 Tiến hành:
 • Vẽ sơ đồ mạch điện với các thiết bị đã cho.
 • Mắc mạch điện theo sơ đồ đã vẽ khi công tắc đang mở.
 • Đóng và mở công tắc.
 • Quan sát bóng đèn và mô tả hiện tượng khi đóng và mở công tắc. Trả lời
• Sơ đồ mạch điện gồm: 2 pin, 1 công tắc, 1 bóng đèn và dây nối.
• Mạch điện sau khi mắc 
 § Khi mở công tắc: bóng đèn không sáng.
 § Khi đóng công tắc: bóng đèn sáng. Thảo luận nhóm
 Câu hỏi
 Chỉ ra chiều dòng điện chạy trong mạch điện đã mắc.
Chiều dòng điện chạy từ cực dương 
của nguồn điện đi qua các thiết bị điện 
và tới cực âm của nguồn điện. Thảo luận nhóm
 Câu hỏi
 Dùng các kí hiệu cho ở bảng 21.1, vẽ sơ đồ mạch điện gồm: một 
 nguồn điện, một công tắc, một bóng đèn và các dây dẫn điện.
Ví dụ một sơ đồ mạch điện gồm: Một pin, 
một công tắc, một bóng đèn và các dây nối. II
 CÔNG DỤNG CỦA
MỘT SỐ THIẾT BỊ ĐIỆN 1. Các thiết bị an toàn điện
Trong khi sử dụng điện với mạch điện, rất 
có thể có những trường hợp mắc sai, 
hoặc làm hỏng hệ thống điện, nhất là bị 
điện giật hoặc cháy nổ. Để phòng tránh 
điều này, người ta sử dụng thêm các thiết 
bị an toàn điện. Thảo luận nhóm
 Câu hỏi
Nêu tên, tác dụng, đặc điểm của các thiết bị an toàn (cầu chì, rơle, cầu dao 
tự động).
 Cầu chì Rơle Cầu dao tự động Cầu chì
• Mắc nối tiếp với thiết bị điện trong 
 mạch điện.
• Khi dòng điện tăng quá một giá trị 
 định trước, cầu chì đứt dây để ngắt 
 dòng điện.
• Sau khi sửa chữa xong phải thay 
 Rơle
 cầu chì.
 • Trong mạch điện, rơle hoạt động 
 như một công tắc, dùng để đóng, 
 ngắt mạch điện khi có dòng điện lớn 
 hoặc điều khiển các dòng điện. Cầu dao tự động
• Khi cần ngắt dòng điện, ta cần gạt cần gạt về OFF.
• Khi dòng điện tăng đột ngột, cầu dao ngắt dòng 
 điện, tự về OFF.
• Khi cần cho hoạt động, ta đưa cần gạt về ON. Câu hỏi:
Biết mạch điện dùng rơle ở hình 21.6 hoạt động theo cách sau: Khi đóng hoặc 
mở công tắc của rơle thì sẽ có dòng điện chạy qua cuộn dây của rơle, cuộn dây 
này sẽ đóng hay mở công tắc của mạch điện dùng đèn ở vị trí 1 hoặc 2. Hãy mô 
tả hoạt động của mạch điện khi rơle đóng công tắc mạch ở vị trí 1 và vị trí 2.
 - Khi rơle đóng công tắc mạch ở vị trí 1 thì bóng 
 đèn Đ1 sáng, bóng đèn Đ2 không sáng.
 - Khi rơle đóng công tắc mạch ở vị trí 2 thì bóng 
 đèn Đ1 không sáng, bóng đèn Đ2 sáng.