1 TÊN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP TRONG CÔNG TÁC PHỐI HỢP ĐỂ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH CỦA TỔNG PHỤ TRÁCH ĐỘI A. ĐẶT VẤN ĐỀ Trong tình hình thực tế hiện nay, xã hội của chúng ta ngày càng phát triển đã tạo nên nhiều thành quả đáng ghi nhận, nhưng bên cạnh đó cũng đem lại rất nhiều tiêu cực ảnh hưởng xấu đến xã hội như: Bản sắc văn hóa dân tộc bị thay đổi, hội nhập kinh tế quốc tế đưa vào nước ta những sản phẩm văn hóa đồi trụy, không có tính nhân văn, tạo ra lối sống tự do phóng khoáng, làm suy thoái những giá trị đạo đức, thuần phong mỹ tục của dân tộc. Cộng thêm hiện nay một số bộ phận thanh thiếu niên có dấu hiệu sa sút nghiêm trọng về đạo đức, nhu cầu cá nhân phát triển lệch lạc, kém ý thức trong quan hệ cộng đồng, thiếu niềm tin trong cuộc sống, ý chí kém phát triển, không có tính tự chủ dễ bị lôi cuốn vào những việc xấu. Theo tình hình hiện nay, trong các trường phổ thông nói chung và trường THCS nói riêng, số học sinh vi phạm đạo đức có chiều hướng gia tăng, tình trạng học sinh hút thuốc, uống rượu bia, kết bè kết phái thành các băng nhóm bạo lực trong trường học đáng được báo động. Một số giáo viên chưa thật sự là tấm gương sáng cho học sinh noi theo, chỉ lo chú trọng đến việc dạy tri thức mà thờ ơ trong việc giáo dục đạo đức. Từ những vấn đề nêu trên, để góp phần vào công tác giáo dục đạo đức cho học sinh trong giai đoạn hiện nay và thông qua thực tế trong công tác quản lý học sinh ở trường THCS Thạnh Bình, tôi nhận thấy việc nắm rõ thực trạng và đề ra các giải pháp trong công tác giáo giáo dục đạo đức cho học sinh THCS là một nhiệm vụ hết sức quan trọng của người làm công tác Tổng phụ trách. Đó là lý do vì sao tôi chọn nội dung sáng kiến là: “Thực trạng và giải pháp trong công tác phối hợp để giáo dục đạo đức cho học sinh của Tổng phụ trách Đội” 2 B. NỘI DUNG 1. Thực trạng của vấn đề Trước tiên, tôi đã đi sâu vào tìm hiểu từng đối tượng học sinh thường xuyên vi phạm về mặt đạo đức, từ đó tìm ra những nguyên nhân đã dẫn đến việc vi phạm của các em rồi liệt kê thành từng nhóm đối tượng cụ thể như - Học sinh học yếu dẫn đến chán học nên thường xuyên vi phạm đạo đức: Có nhiều học sinh chưa nắm vững kiến thức ở các lớp dưới nhưng giáo viên giảng dạy không phát hiện hoặc có phát hiện nhưng không có biện pháp thích hợp để bổ sung kiến thức cho những em này. Càng học lên cao kiến thức thì những em này hầu như không biết gì nữa, không thể nào theo kịp các bạn cho nên cảm thấy việc học không còn hứng thú nên không chú ý học tập mà chọc phá bạn bè. Trong nguyên nhân này một phần cũng do chương trình hiện hành của sách giáo khoa cấp THCS nói chung còn nặng nề đối với những đối tượng là học sinh yếu kém. - Kinh tế gia đình khó khăn: Do hoàn cảnh gia đình như: Cha mẹ không hạnh phúc, kinh tế gia đình gặp khó khăn, cha mẹ không quan tâm đến con cái, một số em mồ côi cha mẹ dẫn đến tâm lý của các em buồn chán, tự ti, mặc cảm, cảm thấy tình cảm bị tổn thương có cảm giác bất cần mọi chuyện, không màng đến việc học tập, cứng đầu, khó dạy, thường xuyên vi phạm nội quy. - Cha mẹ mãi lo làm ăn, không quan tâm đến việc dạy dỗ con em mình: Có một số trường hợp những em học sinh bỏ học không phải là do điều kiện kinh tế gia đình khó khăn, cũng không phải là do học yếu, bị hỏng kiến thức mà do thiếu sự quan tâm dạy dỗ của cha mẹ. Những trường hợp này thường là những gia đình có kinh tế khá, tiền của dư ăn dư để. Cho nên cứ cung cấp cho con mình đủ các thứ mà các em cần mặc dù không biết tác hại như thế nào. Những việc làm đó vô tình đã làm cho con em mình chán học vì nó cảm thấy 3 mình quá đầy đủ, học để làm gì có tính hay dựa dẫm, ỷ lại, có ý nghĩ mình là trên hết, thích có người chìu theo ý mình, không thích học, ham chơi thường bỏ tiền ra để rủ bạn bỏ học cùng đi chơi. - Do tác động của xã hội: Hoàn cảnh xã hội hiện nay ngày càng phát triển, kéo theo sự phát triển của các phương tiện như: Công nghệ thông tin, các trò chơi game, phim ảnh, sách báo đồi trụy đã làm ảnh hưởng đến tâm sinh lý của các em, làm cho suy nghĩ của các em lớn hơn già hơn so với tuổi của các em đang có, các em tự cho mình là người lớn nên rất dễ viêm nhiễm các thói hư tật xấu của xã hội như việc bạo lực, đánh lộn, nói tục, chửi thề, uống rượu, hút thuốc dẫn đến vi phạm nội qui. 2. Giải pháp - Khi đã đi sâu tìm hiểu về các thực trạng của từng đối tượng học sinh thường xuyên vi phạm về mặt đạo đức, từ đó tôi đã tìm ra những giải pháp phối hợp phù hợp để nhằm giáo dục đạo đức cho từng nhóm đối tượng trên: + Đối với những học sinh học yếu dẫn đến chán học nên thường xuyên vi phạm đạo đức: Thì ngay từ đầu năm học, tôi sẽ phối hợp cùng với giáo viên giảng dạy đã trực tiếp theo dõi và phát hiện những em nào thuộc dạng yếu kém thông qua những nhận xét của giáo viên bộ môn trong sổ theo dõi tiết học. Lập danh sách những đối tượng này và phải có kế hoạch hỗ trợ kịp thời. Luôn động viên nhẹ nhàng các em đi học đều, cố gắng vươn lên trong học tập. Yêu cầu giáo viên bộ môn thường xuyên kiểm tra theo dõi việc tiến bộ của những đối tượng này. Tạo tâm lý thoải mái để các em học tập được tốt hơn, gợi ý các em tham gia vào các hoạt động của đoàn thể để các em giảm bớt sự bi quan, mặc cảm trước kết quả học tập của mình. Tạo điều kiện để cho các em học khá giỏi trong lớp kèm những em học sinh yếu. Chia nhóm học tập để các em có điều kiện hơn trong việc hỗ trợ cho nhau. Liên đội phát động các phong trào như đôi bạn học tập, đôi bạn cùng tiến.. 4 Xây dựng một tập thể lớp đoàn kết biết thương yêu, đùm bọc lẫn nhau, biết giúp đỡ nhau cùng tiến bộ. Tham mưu cùng Ban Giám hiệu để động viên khen thưởng kịp thời vì những tiến bộ của các em. Cùng với giáo viên chủ nhiệm phải thường xuyên gần gủi, tâm sự, quan tâm nhiều hơn đối với những em này. + Do hoàn cảnh gia đình như: Cha mẹ không hạnh phúc, kinh tế gia đình gặp khó khăn, cha mẹ không quan tâm đến con cái, một số em mồ côi cha mẹ dẫn đến tâm lý của các em buồn chán, tự ti, mặc cảm, cảm thấy tình cảm bị tổn thương có cảm giác bất cần mọi chuyện, không màng đến việc học tập, cứng đầu, khó dạy, thường xuyên vi phạm nội quy. Đối với nhóm đối tượng này cho thấy các em bị thiếu thốn về mặt tình cảm vì thế bản thân tôi đã phối hợp với GVCN của từng lớp hết sức quan tâm, thăm hỏi thường xuyên, giúp đỡ và động viên các em, để các em cảm thấy mình vẫn còn chỗ dựa về mặt tinh thần, không nên la mắng nặng lời hay đánh đập các em vì như thế sẽ làm cho các em càng mặc cảm nhiều hơn nữa và có thể dẫn đến việc bỏ học của các em, làm cho công tác giáo dục bị phản tác dụng. + Đối với nhóm đối tượng học sinh có gia đình giàu có, do cha mẹ quá nuông chiều dẫn đến các em có tính hay dựa dẫm, ỷ lại, có ý nghĩ mình là trên hết, thích có người chìu theo ý mình, không thích học, ham chơi thường bỏ tiền ra để rủ bạn bỏ học cùng đi chơi thì bản thân tôi cùng GVCN cần phải thường xuyên kiểm tra, theo dõi, đưa ra những lời khuyên nhủ hoặc đưa ra một số tấm gương vượt khó học giỏi điển hình, thực tế trong nhà trường để từ đó các em có thể hiểu và hành động đúng đắn hơn, mặt khác cần phải thường xuyên liên hệ cùng gia đình để kịp thời giáo dục các em để các em không đi sai đường. + Hoàn cảnh xã hội hiện nay ngày càng phát triển, kéo theo sự phát triển của các phương tiện như: Công nghệ thông tin, các trò chơi game, phim ảnh, sách báo đồi trụy đã làm ảnh hưởng đến tâm sinh lý của các em, làm cho suy nghĩ của các em lớn hơn già hơn so với tuổi của các em đang có, các em tự cho mình là người lớn nên rất dễ viêm nhiễm các thói hư tật xấu của xã hội như việc 5 bạo lực, đánh lộn, nói tục, chửi thề, uống rượu, hút thuốc dẫn đến những việc vi phạm nội qui. Ở đối tượng này,tôi sẽ cùng với GVCN cần phải phê bình, kỹ luật, răng đe bằng nhiều biện pháp phù hợp với lứa tuổi và tâm sinh lý của các em, phối hợp thường xuyên với gia đình các em để từ đó có những biện pháp giáo dục kịp thời, đúng lúc nhưng không nên dùng những biện pháp bạo lực, xúc phạm nhân phẩm sẽ gây ra phản ứng ngược lại từ các em. Phải cho các em có thái độ kiên nể và biết được mỗi việc mình làm thì thầy cô điều biết, và GVCN phải cho các em thấy được những việc các em làm đều sai, biết nhận lỗi và sửa sai thì các em sẽ nhớ và ít tái phạm. - Ngoài ra bản thân Tổng phụ trách cũng cần quan tâm, theo dõi mọi hoạt động vui chơi, giao tiếp của HS ở lớp, ở trường của mình để kịp thời phát hiện những vi phạm về mặt đạo đức từ đó cùng GVCN đưa ra những biện pháp giáo dục hợp lý và giáo dục đạo đức học sinh từ những điều nhỏ nhất. - Ngoài việc phối hợp với gia đình HS, với GVCN còn phải kết hợp thường xuyên với GVBM để có thể đưa ra biện pháp phù hợp nhằm giáo dục đạo đức cho HS ngay trong tiết học. Ngoài ra còn phải kết hợp với các tổ chức Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, y tế học đường để giáo dục đạo đức giới tính cho các em. - Việc phối hợp với chính quyền địa phương cũng là yếu tố rất cần thiết trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh, vì đối với sự phối hợp này sẽ giúp cho việc ngăn chặn được những ảnh hưởng xấu của các tệ nạn bên ngoài đến đạo đức học sinh. 3. Kết quả đạt được * Với các giải pháp nêu trên, trong năm học gần đây thì xếp loại hạnh kiểm của học sinh trường THCS Thạnh Bình đã đạt được kết quả như sau: - Số lượng học sinh đạt hạnh kiểm khá giảm nhiều so với các năm học trước. 6 - Xếp loại hạnh kiểm trung bình của học sinh trong năm học gần đây không có trường hợp nào bị hạ xếp loại. - Số lượng học sinh vi phạm nội quy ngày càng giảm. - Không có trường hợp học sinh kết bè, kết phái tạo thành băng nhóm gây bạo lực trong học đường. * Bài học kinh nghiệm của bản thân: - Trong quá trình công tác nhiều năm với cương vị là Tổng phụ trách Đội của trường THCS Thạnh Bình tôi đã quản lí và tiếp xúc rất nhiều đối tượng học sinh với nhiều cách vi phạm nội quy khác nhau, đặc biệt trong lứa tuổi này thì học sinh lại có tâm sinh lí phát triển nên rất khó giáo dục. - Để đạt được thành công trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh thì trước tiên phải phối hợp và tham mưu với Ban giám hiệu nhà trường để có được sự đồng thuận và chỉ đạo kịp thời. - Tiếp theo là công tác phối hợp với GVCN của các lớp để kịp thời nắm bắt và tìm hiểu về các đối tượng rồi phân chia và đưa ra các biện pháp giáo dục phù hợp kịp thời uốn nắn cho từng đối tượng học sinh nêu trên. - Ngoài ra cũng rất cần phối hợp với các GVBM và các tổ chức khác trong và ngoài trường để giáo dục các em mọi lúc mọi nơi. * Sáng kiến có thể áp dụng đối với những trường THCS hay thậm chí các lớp nào của GVCN có tỉ lệ học sinh vi phạm nội quy cao thì sẽ đạt được hiệu quả cao. C. KẾT LUẬN 1. Kết luận - Khi ứng dụng sáng kiến vào việc phối hợp để giáo dục đạo đức cho học sinh tôi đã thu được kết quả thông qua bảng số liệu sau: + Hạnh kiểm các năm học trước 7 Năm học Tốt Khá Trung bình Yếu 2018 - 2019 93,78% 5,58 0,64% 2019 - 2020 94,50% 5,50% + Hạnh kiểm của năm học này Năm học Tốt Khá Trung bình Yếu 2020 - 2021 95,58% 4,42% - Trên đây là những kinh nghiệm mà bản thân tôi đã rút ra từ nhiều năm được BGH phân công đảm nhận công tác làm Tổng phụ trách Đội của trường nay xin được trình bày cùng quý đồng nghiệp, mong nhận được sự đóng góp chân thành của quý đồng nghiệp để bản thân tôi tích thêm kinh nghiệm nhằm giúp công tác giáo dục đạo đức cho học sinh ngày càng đạt được hiệu quả cao. 2. Kiến nghị Trước thực trạng học sinh có dấu hiệu vi phạm đạo đức ngày càng tăng như hiện nay, tôi xin đưa ra một số kiến nghị đối với các ban ngành đoàn thể có liên quan như sau: * Đối với giáo viên - Phải có tâm huyết với nghề, toàn tâm toàn ý phục vụ cho sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ. Phải nắm vững kỹ năng sư phạm đặc biệt là phải biết ứng dụng tâm lý giáo dục trong quá trình quản lý học sinh như : + Kỹ năng tiếp cận đối tượng học sinh. + Kỹ năng nghiên cứu tâm lý lứa tuổi. + Kỹ năng đánh giá nhìn nhận vấn đề - Phải thu hút được tất cả HS vào các hoạt động chung của lớp, không phân biệt đối xử với bất kỳ một em nào. Làm cho tập thể thực sự đoàn kết theo hướng tích cực. * Đối với lãnh đạo 8 - Cần có những cuộc họp riêng những giáo viên chủ nhiệm trao đổi kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau trong công tác thu hút, vận động học sinh. - Phối hợp với các ban ngành đoàn thể, chính quyền địa phương để cùng nhau tìm ra biện pháp vận động những học sinh bỏ học trở lại lớp. * Đối với các đoàn thể: Cho phép Chi đoàn – Liên đội tổ chức nhiều hoạt động vui chơi thiết thực nhằm thu hút các em tham gia hoạt động, thay vì tham gia các hoạt động vui chơi không lành mạnh ở ngoài xã hội thì tham gia các hoạt động đoàn đội trong nhà trường. * Đối với phụ huynh: Mặc dù mình có nhiều tiền của, tài sản. Nhưng không tài sản nào có giá trị bằng kiến thức, đạo đức. Chính vì vậy mình có điều kiện kinh tế thuận lợi, có của ăn của để thì đây là điều kiện tốt để lo cho con em mình học tập đến nơi đến chốn. Đừng cưng con một cách mù oán vô tình mình lại hại con mình. Tuy nhiên, do thời gian có hạn và kiến thức có được ở một chừng mực nhất định nên rất mong nhận được sự đóng góp của hội đồng khoa học và các bạn bè đồng nghiệp. XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG XÉT DUYỆT Tân Phong, ngày 12 tháng 05 năm 2021 SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP TRƯỜNG NGƯỜI VIẾT Nguyễn Văn Dính XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG XÉT DUYỆT XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG XÉT DUYỆT SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP THỊ XÃ PHÒNG GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO 9
Tài liệu đính kèm: