Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - Tuần 6+7 - Năm học 2023-2024 - Bùi Thị Kim Thoa

 Trường: TH&THCS Tân Thạnh Họ và tên GV: Bùi Thị Kim Thoa
 Tổ: Ngữ Văn
 TÊN BÀI DẠY:
 CHƯƠNG 2. ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN THẾ KỈ 
 XIX
 Bài 3
TÌNH HÌNH ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN THẾ KỈ XIX
 Môn học/Hoạt động giáo dục: Lịch sử; lớp: 8
 Thời gian thực hiện: (2 tiết, tuần 6, tuần 7)
 I. MỤC TIÊU 
 1. Về kiến thức: 
 - Nét chính trong quá trình xâm nhập của tư bản phương Tây vào các nước 
 Đông Nam Á.
 - Những nét nổi bật về tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội của các 
 nước Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây.
 - Những nét chính về cuộc đấu tranh của các nước Đông Nam Á chống lại 
 ách đô hộ của thực dân phương Tây.
 2. Về năng lực: 
 * Năng lực chung
 - Bài học góp phần phát triển năng lực tự học thông qua việc tự đọc, tự nghiên 
 cứu nội dung qua SGK và tư liệu.
 - Bài học phát triển năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác qua việc trả lời những 
 câu hỏi của giáo viên và hoạt động nhóm. 2
 * Năng lực chuyên biệt
 - Năng lực tìm hiểu lịch sử thông qua việc sử dụng tư liệu, khai thác lược đồ 
để trình bày được những nét chính trong quá trình xâm nhập của tư bản phương 
Tây vào các nước Đông Nam Á
 - Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử thông qua việc nêu được những nét 
nổi bật về tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của các nước Đông Nam Á 
dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây
 3. Về phẩm chất: 
 - Giáo dục lòng yêu nước, biết ơn đối với các thế hệ người có công đấu tranh 
chống lại ách áp bức, đô hộ của thực dân phương Tây
 - Bài học giúp học sinh chăm chỉ và có trách nhiệm, có ý thức tự giác, tích 
cực khi tham gia hoạt động giải quyết vấn đề, có tinh thần trách nhiệm hoàn thành 
nhiệm vụ được giao.
 II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
 - Một số video, tranh ảnh liên quan đến nội dung bài học.
 - Máy chiếu, máy tính
 - Giấy A1 hoặc bảng phụ để HS làm việc nhóm.
 - Phiếu học tập.
 III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
 Hoạt động 1: XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ
 a) Mục tiêu: Tạo tâm thế cho HS, giúp các em ý thức được nhiệm vụ học tập, 
 hứng thú học bài mới
 b) Nội dung: 
 GV: Yêu cầu HS làm việc cá nhân
 KHBD môn Lịch sử 8, tuần 6,7 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 3
HS quan sát lược đồ Đông Nam Á, suy nghĩ cá nhân để trả lời câu hỏi của GV
c) Sản phẩm: HS xác định và nêu nhận xét về vị trí các nước trong khu vực 
Đông Nam Á 
d) Tổ chức thực hiện: 
 Lược đồ thuộc địa các nước phương Tây ở khu vực Đông Nam Á vào cuối 
 thế kỉ XIX
B1: Chuyển giao nhiệm vụ 
- Chiếu lược đồ Đông Nam Á và hỏi: Xác định và nêu nhận xét về vị trí các 
nước trong khu vực?
B2: Thực hiện nhiệm vụ
GV: Hướng dẫn HS quan sát, phân tích hình ảnh và trả lời câu hỏi.
 KHBD môn Lịch sử 8, tuần 6,7 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 4
 HS: HS quan sát lược đồ Đông Nam Á, xác định và nêu nhận xét về vị trí các 
 nước trong khu vực
 B3: Báo cáo thảo luận
 GV:
 - Yêu cầu một vài HS lên trình bày sản phẩm.
 - Hướng dẫn HS báo cáo (nếu các em còn gặp khó khăn).
 HS:
 - HS trả lời câu hỏi
 - HS còn lại theo dõi, nhận xét, bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần).
 B4: Kết luận, nhận định 
 - Nhận xét câu trả lời của HS và chuyển dẫn vào hoạt động hình thành kiến 
 thức mới.
 - Viết tên bài, nêu mục tiêu chung của bài và dẫn vào HĐ tiếp theo. 
Hoạt động 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI 
 1. Quá trình xâm nhập của tư bản phương Tây vào các nước Đông Nam Á
 a) Mục tiêu: Trình bày được quá trình xâm nhập của tư bản phương Tây vào khu 
 vực Đông Nam Á
 b) Nội dung: 
 GV: Chia nhóm cặp đôi theo bàn
 HS quan sát hình ảnh, làm việc nhóm để trả lời câu hỏi 
 c) Sản phẩm: HS chỉ ra được quá trình xâm nhập của tư bản phương Tây vào khu 
 vực Đông Nam Á
 KHBD môn Lịch sử 8, tuần 6,7 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 5
d) Tổ chức thực hiện
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến
B1: Chuyển giao nhiệm vụ - Theo sau các cuộc phát kiến 
- HS đọc thông tin trong SGK T.20, 21 kết hợp địa lí, các nước tư bản phương 
quan sát hình 3.1, 3.2, 3.3 Tây đã có mặt ở Đông Nam Á, 
 một vùng đất giàu hương liệu, 
- GV chia nhóm cặp đôi theo bàn
 nguyên liệu và có vị trí quan 
- Giao nhiệm vụ: trọng cho giao thương trên 
? Dựa vào thông tin trong bài, em hãy trình bày biển. 
những nét chính trong quá trình thực dân phương - Năm 1511, Bồ Đào Nha đánh 
Tây xâm lược các nước Đông Nam Á từ thế kỉ chiếm vương quốc Ma-lắc-ca, 
XVI đến thế kỉ XIX? Tại sao Ma-lắc-ca lại trở làm chủ cửa ngõ đi từ Ấn Độ 
thành mục tiêu đầu tiên của chủ nghĩa thực dân Dương vào vùng biển Đông. 
phương Tây? Sự kiện này đã mở đầu quá 
- Thời gian: 5 phút (2 phút cá nhân, 3 phút nhóm) trình xâm chiếm, áp đặt sự 
B2: Thực hiện nhiệm vụ thống trị, biến các nước Đông 
 Nam Á thành thuộc địa của 
GV hướng dẫn HS hoạt động nhóm (nếu cần)
 thực dân phương Tây.
HS:
 - Trong các thế kỉ XVI – XIX, 
- Đọc SGK và làm việc cá nhân bằng nhiều cách thức và thủ 
- Thảo luận nhóm để hoàn thành nhiệm vụ. đoạn khác nhau như ngoại 
B3: Báo cáo, thảo luận giao, buôn bán, truyền giáo, 
 khống chế chính trị ép kí hiệp 
GV yêu cầu đại diện nhóm lên trình bày, báo cáo 
 ước và dùng vũ lực thôn tính, 
sản phẩm.
 thực dân phương Tây đã từng 
HS: bước xâm chiếm gần hết các 
 KHBD môn Lịch sử 8, tuần 6,7 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 6
- Báo cáo sản phẩm (những HS còn lại theo dõi, quốc gia trong khu vực: Hà Lan 
nhận xét và bổ sung cho bạn) cai trị In-đô-nê-xi-a 
- Chỉ được quá trình xâm nhập của tư bản phương (Indonesia); Anh chiếm toàn 
Tây vào khu vực Đông Nam Á bộ bán đảo Ma-lay-a (Malaya), 
 phía Bắc đảo Boóc-nê-ô 
B4: Kết luận, nhận định (GV)
 (Borneo) và Mi-an-ma 
- Nhận xét thái độ và sản phẩm học tập của HS. (Myanmar); Pháp đặt ách đô hộ 
- GV giới thiệu cho HS một số hình ảnh Bồ Đào lên ba nước Đông Dương; Tây 
Nha xâm lược và chiếm đóng Ma-lắc-ca Ban Nha, sau đó là Mỹ chiếm 
- Chốt kiến thức và chuyển dẫn sang nội dung Phi-líp-pin (Philippines). Nhờ 
sau. canh tân đất nước và chính 
 sách ngoại giao khôn khéo, 
 nước Xiêm (Thái Lan) vẫn giữ 
 được độc lập mặc dù chịu 
 nhiều lệ thuộc về chính trị, kinh 
 tế vào Anh và Pháp.
 2. Tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội của các nước Đông Nam Á 
 dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây
a) Mục tiêu: Nêu được những nét nổi bật về tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa, 
xã hội của các nước Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây
b) Nội dung: 
GV: tổ chức HS làm việc theo nhóm
HS đọc thông tin trong SGK, quan sát hình ảnh, làm việc nhóm để thực hiện các 
nhiệm vụ
 KHBD môn Lịch sử 8, tuần 6,7 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 7
c) Sản phẩm: HS chỉ ra được những nét nổi bật về tình hình chính trị, kinh tế, văn 
hóa, xã hội của các nước Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương Tây
d) Tổ chức thực hiện
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến
B1: Chuyển giao nhiệm vụ a. Tình hình chính trị
- HS đọc thông tin trong SGK T.21, 22, 23, 24 - Sau khi chiếm đóng, chính 
kết hợp quan sát hình 3.4, 3.5, 3.6, 3.8 quyền thực dân chia một nước 
- GV chia nhóm lớp: 3 nhóm hoặc một vùng thuộc địa thành 
 các đơn vị hành chính với 
- Giao nhiệm vụ các nhóm:
 những chính sách cai trị khác 
+ Nhóm 1: Nêu những nét chính về tình hình nhau. Điều này đã tạo nên sự 
chính trị Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực chia rẽ dân tộc, tôn giáo và tạo 
dân phương Tây nên khoảng cách giữa các quốc 
+ Nhóm 2: Nêu những nét chính về tình hình kinh gia trong khu vực.
tế Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân - Ở các quốc gia, triều đình 
phương Tây phong kiến đã đầu hàng, phụ 
+ Nhóm 3: Nêu những nét chính về tình hình xã thuộc vào chính quyền thực 
hội, văn hóa Đông Nam Á dưới ách đô hộ của dân. Về bộ máy hành chính, 
thực dân phương Tây quan chức thực dân cai trị trực 
B2: Thực hiện nhiệm vụ tiếp ở trung ương và cử người 
 bản xứ cai quản ở địa phương.
HS đọc SGK, suy nghĩ cá nhân và thảo luận luận 
nhóm. b. Tình hình kinh tế
GV hướng dẫn, hỗ trợ các em thảo luận nhóm - Chính quyền thực dân thực 
(nếu cần). hiện chính sách cướp đoạt 
 ruộng đất, đặc biệt là chế độ 
B3: Báo cáo, thảo luận
 “cưỡng bức trồng trọt”, ép 
 KHBD môn Lịch sử 8, tuần 6,7 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 8
GV: người dân sử dụng đất và sức 
- Yêu cầu HS trả lời, yêu cầu đại diện nhóm trình lao động của họ trồng cây công 
bày. nghiệp, nộp sản phẩm thay cho 
 thuế đất. Nhiều đồn điền thực 
- Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét (nếu cần).
 dân xuất hiện ở khắp các nước 
HS: Đông Nam Á thời kì này.
- Trả lời câu hỏi của GV. - Các ngành công nghiệp chế 
- Đại diện nhóm trình bày sản phẩm của nhóm. biến, sản xuất hàng tiêu dùng 
- HS các nhóm còn lại quan sát, theo dõi nhóm được chính quyền thực dân chủ 
bạn trình bày và bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần). trọng đầu tư. Hoạt động khai 
 thác khoáng sản đáp ứng nhu 
B4: Kết luận, nhận định (GV)
 cầu của nền kinh tế chính quốc 
- Nhận xét về thái độ học tập & sản phẩm học tập được đẩy mạnh. Cùng với đó là 
của HS. hệ thống đường sắt, đường bộ, 
- Chuyển dẫn sang phần tiếp theo. bến cảng được xây dựng nhằm 
 phục vụ cho các chương trình 
 khai thác thuộc địa.
 c. Tình hình xã hội, văn hoá
 - Chủ nghĩa thực dân phương 
 Tây xâm nhập vào Đông Nam 
 Á đã phá vỡ trật tự xã hội 
 truyền thống. Một nền thống trị 
 mới, mang đậm màu sắc kì thị 
 chủng tộc và “ngu dân” được 
 áp đặt.
 - Cùng với đó, xã hội có nhiều 
 thay đổi. Các giai cấp cũ vẫn 
 KHBD môn Lịch sử 8, tuần 6,7 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 9
 tồn tại nhưng bị phân hoá. Một 
 số tầng lớp mới xuất hiện: tư 
 sản dân tộc, trí thức mới, tiểu 
 tư sản, công nhân, bắt đầu tham 
 gia vào các hoạt động đấu tranh 
 giành độc lập.
 - Tình hình văn hoá cũng có 
 nhiều thay đổi. Văn hóa 
 phương Tây du nhập vào Đông 
 Nam Á. Nhiều công trình kiến 
 trúc, nghệ thuật mang phong 
 cách châu Âu xuất hiện. Tôn 
 giáo, luật pháp, giáo dục 
 phương Tây được truyền bá 
 vào khu vực với mục đích 
 chính là để phục vụ nền cai trị 
 của thực dân
 3. Cuộc đấu tranh chống ách đô hộ của thực dân phương Tây ở Đông Nam Á 
 từ cuối thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX 
a) Mục tiêu: Mô tả được những nét chính về cuộc đấu tranh chống thực dân phương 
Tây ở Đông Nam Á
b) Nội dung: 
GV: HS làm việc cá nhân
HS đọc thông tin trong SGK, quan sát hình ảnh để thực hiện các nhiệm vụ
 KHBD môn Lịch sử 8, tuần 6,7 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 10
c) Sản phẩm: HS chỉ ra được những nét chính về cuộc đấu tranh chống thực dân 
phương Tây ở Đông Nam Á
d) Tổ chức thực hiện
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến
B1: Chuyển giao nhiệm vụ - Quá trình đấu tranh chống thực 
- HS đọc thông tin trong SGK T.24, 25 kết hợp dân phương Tây ở các nước Đông 
quan sát hình 3.9 và trả lời câu hỏi: Cuộc đấu Nam Á tuy khác nhau về thời 
tranh chống lại ách đô hộ của thực dân phương điểm và hình thức đấu tranh 
Tây ở Đông Nam Á đã diễn ra như thế nào? nhưng đều cùng mục đích chống 
 lại ách cai trị bất công của chế độ 
B2: Thực hiện nhiệm vụ
 thực dân.
HS đọc SGK, suy nghĩ cá nhân 
 - Vào thế kỉ XVII, nhân dân trên 
GV hướng dẫn, hỗ trợ các em (nếu cần). quần đảo Ban-đa (In-đô-nê-xi-a) 
B3: Báo cáo, thảo luận đã vùng lên chống lại chính sách 
GV: độc quyền cây hương liệu của 
 công ty Đông Ấn Hà Lan.
- Yêu cầu HS trả lời, yêu cầu HS trình bày.
 - Đến đầu thế kỉ XIX, cuộc khởi 
- Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét (nếu cần).
 nghĩa của Hoàng tử Đi-pô-nê-gô-
HS: rô (Diponegoro) ở Gia-va (In-đô-
- Trả lời câu hỏi của GV. nê-xi-a) đã làm rung chuyển chế 
- HS trình bày sản phẩm độ cai trị của thực dân Hà Lan. 
- HS còn lại quan sát, theo dõi bạn trình bày và - Ở Việt Nam, sau khi thực dân 
bổ sung cho bạn (nếu cần). Pháp đánh chiếm Nam Kỳ (1959 
 – 1967), làn sóng đấu tranh chống 
B4: Kết luận, nhận định 
 Pháp diễn ra quyết liệt, tiêu biểu 
 là các cuộc khởi nghĩa của 
 KHBD môn Lịch sử 8, tuần 6,7 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 11
 - Nhận xét về thái độ học tập & sản phẩm học tập Trương Định (1862 – 1864), 
 của HS. Nguyễn Trung Trực (1861 – 
 - Chuyển dẫn sang phần tiếp theo. 1868),...
 - Cũng trong suốt thế kỉ XIX, thực 
 dân Anh vấp phải cuộc kháng 
 chiến quyết liệt của nhân dân Mi-
 an-ma qua ba cuộc chiến tranh từ 
 năm 1824 đến năm 1885. Sau khi 
 Mi-an-ma trở thành một tỉnh của 
 Ấn Độ thuộc Anh, nhân dân Mi-
 an-ma tiến hành chiến tranh du 
 kích trên toàn quốc. Phong trào 
 chỉ tạm lắng xuống sau năm 1896.
Hoạt động 3: LUYỆN TẬP
a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học vào việc làm bài tập cụ thể
b) Nội dung: HS suy nghĩ cá nhân làm bài tập của GV giao
c) Sản phẩm: 
 Câu 1 2 3 4 5
 Đáp án C A A C A
 Câu 6 7 8 9 10
 Đáp án D C A D A
d) Tổ chức thực hiện
B1: Chuyển giao nhiệm vụ: Giáo viên giao bài tập cho HS
 KHBD môn Lịch sử 8, tuần 6,7 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 12
Câu 1. Vì sao Đông Nam Á trở thành mục tiêu xâm lược của các nước tư bản 
phương Tây?
A. Đông Nam Á có vị trí địa lí quan trọng
B. Giàu tài nguyên khoáng sản
C. Cả hai đáp án trên đều đúng
D. Đông Nam Á là nơi đông dân
Câu 2. Thực dân Pháp hoàn thành việc xâm chiếm các nước Đông Dương vào 
thời gian nào?
A. Cuối thế kỉ XIX
B. Thế kỉ XVI
C. Giữa thế kỉ XIX
D. Đầu thế kỉ XIX
Câu 3. Giữa thế kỉ XIX, sau khi hoàn thành xâm chiếm một phần Mã Lai và Miến 
Điện, thực dân Anh bắt đầu xâm nhập vào?
A. Xiêm
B. Mi-an-ma
C. Phi-lip-pin
D. Miến Điện
Câu 4. Đến cuối thế kỉ XIX, nước nào là quốc gia duy nhất ở Đông Nam Á giữ 
được độc lập?
A. Mi-an-ma
B. Phi-lip-pin
C. Xiêm
D. Việt Nam
 KHBD môn Lịch sử 8, tuần 6,7 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 13
Câu 5. Các nước thực dân phương Tây đã thực hiện chính sách gì ở một số nước 
Đông Nam Á?
A. Chính sách “chia để trị”
B. Chính sách độc quyền
C. Cả hai đáp án trên đều đúng
D. Du nhập Thiên Chúa giáo vào các nước Đông Nam Á
Câu 6. “Chia để trị” là một chính sách như thế nào?
A. Là việc dùng nhiều biện pháp chia rẽ khác nhau
B. Các nước thực dân muốn: cắt đứt những mối liên hệ cơ bản, cần thiết của nước 
thuộc địa trên nhiều phương diện
C. Làm giảm dần và đi đến xóa bỏ ý chí đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất 
nước của nhân dân thuộc địa
D. Cả ba đáp án trên đều đúng
Câu 7. Một bộ phận quý tộc, lãnh chúa phong kiến giàu có, câu kết với ai để bóc 
lột nông dân.
A. Vua chúa
B. Công nhân
C. Thực dân
D. Quan lại
Câu 8. Chính sách cai trị hà khắc của chủ nghĩa thực dân ở Đông Nam Á đã khiến 
mâu thuẫn nào phát triển gay gắt?
A. Mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc thuộc địa với chủ nghĩa thực dân
B. Mâu thuẫn giữa nhân dân với quan lại
C. Mâu thuẫn giữa địa chủ và nô lệ
 KHBD môn Lịch sử 8, tuần 6,7 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 14
D. Cả ba đáp án trên đều đúng
Câu 9. Khởi nghĩa Nô-va-lét được diễn ra vào năm?
A. 1825
B. 1826
C. 1824
D. 1823
Câu 10. Nhân dân các nước Đông Nam Á phản ứng ra sao khi thực dân phương 
Tây xâm nhập và xâm lược?
A. Vùng dậy đấu tranh mạnh mẽ để bảo vệ đất nước
B. Tỏ ra đầu hàng
C. Giữ thái độ hòa hoãn
D. Hợp tác với thực dân phương Tây
B2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS xác định yêu cầu của đề bài và suy nghĩ cá nhân để làm bài tập
- GV hướng dẫn cho HS tìm hiểu đề và làm bài tập
B3: Báo cáo, thảo luận
- GV yêu cầu HS trình bày sản phẩm của mình.
- HS trình bày, theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bài của bạn (nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét bài làm của HS.
 Hoạt động 4: VẬN DỤNG
a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học vào trong thực tiễn cuộc sống
b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ, HS thực hiện nhiệm vụ.
c) Sản phẩm: Những khả năng vận dụng của học sinh
 KHBD môn Lịch sử 8, tuần 6,7 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 15
d) Tổ chức thực hiện
B1: Chuyển giao nhiệm vụ: (GV giao bài tập)
Sưu tầm tư liệu về quá trình xâm nhập của các nước thực dân phương Tây vào 
Đông Nam Á. Giới thiệu những tư liệu đó với thầy cô và bạn học.
B2: Thực hiện nhiệm vụ: HS đọc và xác định yêu cầu của bài tập.
B3: Báo cáo, thảo luận
- GV hướng dẫn các em trả lời câu hỏi bài tập vận dụng
- HS đưa ra câu trả lời
- Những HS còn lại lắng nghe, theo dõi, quan sát và nhận xét, bổ sung câu trả lời 
của bạn (nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định 
- Nhận xét ý thức làm bài của HS, nhắc nhở những HS không nộp bài hoặc nộp 
bài không đúng qui định (nếu có).
 KHBD môn Lịch sử 8, tuần 6,7 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024