Giáo án Tự chọn Ngữ văn 8 - Tuần 4, Tiết 2: Rèn kĩ năng làm văn. Tính Thống Nhất về chủ đề, bố cục của văn bản - Năm học 2020-2021

 TỰ CHỌN 8
Ngày soạn: 16/9/2020
Tiết: 2
Tuần: 4
 RÈN KĨ NĂNG LÀM VĂN( TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ; BỐ CỤC 
 CỦA VĂN BẢN )
I/ Mục tiêu :
 1- Kiến thức:
 Ôn lại bố cục ba phần của văn bản, triển khai viết phần thân bài của văn bản. Chủ 
đề văn bản. Những thể hiện của chủ đề trong một văn bản.
 2-Kĩ năng:
 - Sắp xếp đoạn văn theo một bố cục nhất định.
 - Vận dụng kiến thức về bố cục phân tích phần thân bài của một văn bản.
 - Đọc –hiểu và có khả năng bao quát toàn bộ văn bản.
 - Trình bày một Vb nói-viết thống nhất về chủ đề.
 3-Thái độ:
 Yêu thích việc vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc - hiểu văn bản, viết 
văn bản. Học sinh có ý thức đúng khi tạo lập văn bản có tính thống nhất về chủ đề.
II/. Chuẩn bị:
 - Thầy: giáo án, SGK, SGV, sách tham khảo.
 - Trò : SGK, học bài Chủ đề, Bố cục văn bản.
III/. Các bước lên lớp:
 1. Ổn định lớp: (1’)
 2. Kiểm tra bài cũ: (4’)
 Tâm trạng của bé Hồng trong cuộc đối thoại với người cô?
 3. Nội dung bài mới: (35p)
 Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cơ bản
 Kiến thức 1: (7’) Kiến thức 1: I. Chủ đề của văn bản:
 Chủ đề của văn bản 
 Mục đích: HDHS tìm - VB Tôi đi học miêu tả 
 hiểu về chủ đề của văn bản những sự việc xảy ra: 
 - Yêu cầu h/s xem lại văn - HS xem lại văn bản. những hồi tưởng của tác 
 bản “Tôi đi học” của giả về ngày đầu tiên đi học
 Thanh Tịnh, trang 5.
 - Tác giả nhớ lại kỷ niệm - Kỷ niệm buổi đi học đầu - Bộc lộ cảm xúc về kỉ 
 sâu sắc nào trong thời thơ tiên trong đời. niệm thuở thiếu thời.
 ấu? (yếu)
 - Sự hồi tưởng ấy gợi lên - Cảm giác bâng khuâng, 
 cảm giác gì trong lòng tác xao xuyến không thể nào Chủ đề là đối tượng và 
 giả? quên. vấn đề chính mà văn bản 
 => Đó chính là chủ đề - Kỷ niệm sâu sắc về buổi biểu đạt.
 của văn bản Tôi đi học tựu trường đầu tiên. 
 - Nêu chủ đề của văn bản - HS lắng nghe.
 “Tôi đi học? Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cơ bản
 => Chủ đề là đối tượng, 
vấn đề chính (chủ yếu) 
được tác giả đặt ra trong 
văn bản.
 Kiến thức 2: (8p) Kiến thức 2: 
Tính thống nhất về chủ II. Tính thống nhất về 
đề của văn bản. chủ đề của văn bản:
Mục đích: HDHS tìm hiểu 
về tính thống nhất về chủ 
đề của văn bản.
- Nêu chủ đề của bài thơ - HS: tình yêu quê hương và 
Tiếng gà trưa - Xuân gia đình dạt dào trong tâm - Văn bản có tính thống 
Quỳnh. hồn người lính trẻ trên nhất về chủ đề khi chỉ biểu 
 (khá-giỏi) đường hành quân trong thời đạt chủ đề đã xác định, 
 đánh Mỹ. không xa rời hay lạc sang 
- Căn cứ nào cho em biết - HS phân tích cơ sở: tựa chủ đề khác.
văn bản “Tôi đi học” nói bài, các từ ngữ, câu văn nói - Để viết, hiểu 1 Vb cần 
lên kỷ niệm của tác giả về đến việc đi học được lập lại xác định chủ đề được thể 
buổi tựu trường đầu tiên? nhiều lần hiện ở nhan đề, đề mục, 
- Chia HS ra làm 2 nhóm, - HS chia nhóm, thi đua tìm quan hệ giữa các phần 
thời gian 5’, thi đua tìm từ từ. trong VB và các từ ngữ 
với yêu cầu sau: then chốt được lặp lại.
- Khi nào văn bản có tính - Tìm những từ ngữ chứng 
thống nhất về chủ đề? tỏ tâm trạng hồi hộp, cảm 
 (khá-giỏi) giác bỡ ngỡ của nhân vật 
 H: Chủ đề được thể hiện “tôi” trong buổi tựu trường.
như thế nào trong văn 
bản?
 Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cơ bản
Hoạt động 3: (5p) Hoạt động 3: * Đề:
Giáo viên cho học sinh ghi - Ghi đề bài. Để chứng minh tính đúng 
đề và yêu cầu của đề: đắn của câu tục ngữ Đi 
Để chứng minh tính đúng một ngày đàng, học một 
đắn của câu tục ngữ Đi sàng khôn, em sẽ trình bày 
một ngày đàng, học một những ý gì và sắp xếp 
sàng khôn, em sẽ trình bày chúng ra sao?
những ý gì và sắp xếp 
chúng ra sao?
Hoạt động 4: (15p) Hoạt động 4: * Để chứng minh tính 
Giáo viên hướng dẫn học đúng đắn của câu tục ngữ 
sinh sắp xếp các ý cho Đi một ngày đàng, học một phần thân bài: sàng khôn, em sẽ trình bày 
 - Yêu cầu học sinh giải - Giải thích: và sắp xếp phần thân bài 
 thích nghĩa đen, nghĩa + Nghĩa đen và nghĩa bóng các ý như sau:
 bóng của câu tục ngữ: “Đi của vế đi một ngày đàng. - Giải thích:
 một ngày đàng, học một + Nghĩa đen và nghĩa bóng + Nghĩa đen và nghĩa bóng 
 sàng khôn”. của vế một sàng khôn. của vế đi một ngày đàng.
 + Nghĩa đen và nghĩa bóng 
 của vế một sàng khôn.
 - Yêu cầu học sinh chứng - Chứng minh tính đúng đắn - Chứng minh tính đúng 
 minh tính đúng đắn của của câu tục ngữ: đắn của câu tục ngữ:
 câu tục ngữ: + Các vị lãnh tựu bôn ba tìm + Các vị lãnh tựu bôn ba 
 “Đi một ngày đàng, học đường cứu nước. tìm đường cứu nước.
 một sàng khôn”. + Những người thường + Những người thường 
 xuyên chịu khó hoà mình xuyên chịu khó hoà mình 
 vào đời sống sẽ nắm chắc vào đời sống sẽ nắm chắc 
 tình hình, học hỏi được tình hình, học hỏi được 
 nhiều điều bổ ích. nhiều điều bổ ích.
 + Trong thời kì đổi mới, + Trong thời kì đổi mới, 
 nhờ giao lưu với nước nhờ giao lưu với nước 
 ngoài, ta học được công ngoài, ta học được công 
 nghệ tiên tiến của thế giới. nghệ tiên tiến của thế giới.
4. Củng cố: 3p
Cách bố trí sắp xếp nội dung phần thân bài của văn bản như thế nào?
5. Hướng dẫn HS tự học, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà: 2p
- Về nhà viết lại bài văn hoàn chỉnh cho đề: “Đi một ngày đàng, học một sàng khôn”.
- Học thuộc ghi nhớ trong SGK ngữ văn 8 trang 25(bố cục của văn bản).
- Tiết sau học Xây dựng đoạn trong văn bản, Liên kết trong văn bản.
IV. Rút kinh nghiệm:
 - Thầy: 
 - Trò: ..
 Kí duyệt tuần 4, ngày 23/9/2020
 Tổ phó
 - ND: ..
 - PP: 
 Đinh Thu Trang