Giáo án Lịch sử 8 - Tuần 25 - Năm học 2021-2022

 Ngày soạn:14/02/2022
Tuần:25
Tiết:43
BÀI 27. KHỞI NGHĨA YÊN THẾ VÀ PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP 
 CỦA ĐỒNG BÀO MIỀN NÚI CUỐI THẾ KỈ XIX.
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ:
* Kiến thức:
- Hoàn cảnh bùng nổ, diễn biến, nguyên nhân thất bại, ý nghĩa lịch sử của 
khởi nghĩa Yên Thế và phong trào chống Pháp của đồng bào miền núi.
- Đây là loại hình đấu tranh vũ trang nhưng không có sự chi phối của tư 
tưởng Cần Vương.
* Kỹ năng: 
- Miêu tả, tường thuật sự kiện LS.
- Đối chiếu, so sánh, phân tích, đánh giá.
- Sử dụng lược đồ.
* Thái độ:
- Khắc sâu hình ảnh người nông dân Việt Nam: cần cù, chất phác, yêu tự do, 
căm thù quân xâm lược.
- Hạn chế của nông dân trong cuộc đấu tranh dân tộc và giai cấp.
- Sự cần thiết phải có một giai cấp lãnh đạo tiên tiển trong c /m VN để dẫn 
dắt nông dân đi đến thắng lợi.
2. Phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh
- Năng lực tự học, đọc hiểu: Nắm được hoàn cảnh bùng nổ, diễn biến, 
nguyên nhân thất bại, ý nghĩa lịch sử của khởi nghĩa Yên Thế và phong trào 
chống Pháp của đồng bào miền núi 
- Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo: Hiểu được đây là loại hình 
đấu tranh vũ trang nhưng không có sự chi phối của tư tưởng Cần Vương.
- Năng lực hợp tác nhóm: phân tích, mô tả những nét chính của một cuộc 
khởi nghĩa vũ trang.
- Năng lực trình bày và trao đổi thông tin bài học: Quy mô, tình chất của 
phong trào.
II. CHUẨN BỊ:
1. Giáo viên:
- Lược đồ Khởi nghĩa Yên Thế.
- ảnh chân dung Hoàng Hoa Thám.
2. Học sinh: Soạn bài, dụng cụ học tập 
III. TIẾN TRÌNH TRÊN LỚP:
1. Ổn định lớp:KTSS
2. Kiểm tra bài cũ: ( 5 phút) ? Trình bày khởi nghĩa Hương Khê. Tại sao nói khởi nghĩa Hương Khê là 
khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương?
3. Bái mới: 
* Giới thiệu bài: ( 1 phút) Cùng với phong trào Cần Vương cuối thế kỉ XIX, 
phong trào tự vệ vũ trang kháng Pháp của nhân dân ta cuối thế kỉ XIX đã gây 
cho thực dân Pháp không ít khó khăn, điển hình nhất là cuộc khởi nghĩa Yên 
Thế (tồn tại gần 30 năm) và phong trào đấu tranh của các dân tộc miền núi. 
Hôm nay, chúng ta tìm hiểu về khởi nghĩa Yên Thế và phong trào chống Pháp 
của đồng bào miền núi cuối thế kỉ XIX.
 PHƯƠNG PHÁP NỘI DUNG
*Hoạt động 1: ( 29 phút)
* GV treo lược đồ: I. KHỞI NGHĨA YÊN THẾ (1884-1913):
 Em hãy xác định vị trí Yên Thế và cho biết 
vài nét về tự nhiên của vùng đất này?
(Yên Thế nằm ở tây bắc Bắc Giang, là vùng 
đồi núi rậm rạp, hiểm trở).
 Người dân Yên Thế có đặc điểm gì?
- HS: trả lời, nhận xét bổ sung
- GV kết luận: Phần lớn là dân ngụ cư, xuất 
thân nghèo khổ, từng phải trốn tránh phu phen, 
tạp dịch, thiên tai để đến Yên Thế nên con 
người gan góc, dũng cảm, yêu tự do nên không 
chấp nhận làm nô lệ.
 Nguyên nhân bùng nổ k /n Yên Thế? 1.Nguyên nhân bùng nổ:
- HS: trả lời, nhận xét bổ sung
- GV kết luận: Thực dân Pháp bình định Yên - Kinh tế sa sút, đời sống nông dân đồng 
Thế đã tác động tới quyền lợi của người dân bằng Bắc Kì vô cùng khó khăn, một bộ 
Yên Thế. Vì vậy dân nơi đây đã nổi dậy chống phận phải phiêu tán lên Yên Thế, họ sẵn 
Pháp bảo vệ cuộc sống bình yên của mình. sàng nổi dậy đấu tranh bảo vệ cuộc sống 
 của mình.
 - khi pháp thi hành chính sách bình định, 
 cuộc sống bị xâm phạm, nhân dân Yên 
 Cuộc khởi nghĩa Yên Thế trải mấy giai Thế đã đứng dậy đấu tranh.
doạn nào? Ai lãnh đạo? đặc điểm của từng giai 
đoạn. 2. Diễn biến
- HS: trả lời, nhận xét bổ sung
- GV: giới thiệu Đề Thám
Hoàng Hoa Thám ( Trương Văn Nghĩa) quê ở 
làng Dị Chế, huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên, sau di cư lên Sơn Tây ( Hà Tây), rồi đến Yên 
Thế (Bắc Giang). Bố là Trương Văn Thuận, mẹ Giai đoạn Lãnh đạo Đặc điểm
là Lương Thị Minh. Năm 16 tuổi, ông tham gia Nhiều toán 
khởi nghĩa của Đại Trận ( 1870 – 1875). Khi 1.1884-1892 Đề Nắm quân hoạt 
Pháp chiếm bắc Ninh ( tháng 3 năm 1884) thì động riêng rẽ
Hoàng Hoa Thám nhập nghĩa quân của Trần Nghĩa quân 
Quang Loan lãnh binh Bắc Ninh. vừa xây dựng 
 2.1893-1908 Đề Thám
 Năm 1885, ông tham gia khởi nghĩa của Cai cơ sở vừa 
Kinh ( Hoàng Đình Kinh ) ở Lạng Giang. Sau chiến đấu
hki Cai Kinh chết ông đứng dưới cò khởi nghĩa Chống càn, 
của Lương Văn Nắm ( Đề Nắm) và trở thành 3.1909-1913 Đề Thám suy yếu, tan rã.
tướng lĩnh có tài. Năm 1882, Đề Nắm bị thủ hạ 
là Đề Sặt sát hại Đề Thám trở thành thủ lĩnh tối 
cao của phong trào yên Thế. Ông tiếp tục hoạt 
động lập căn cứ ở Yên Thế và trở thành thủ 
lĩnh danh tiếng nhất của phong trào nông dân 
chống Pháp với biệt danh “ Hùm Xám Yên 
Thế”. 30 năm lãnh đạo tổ chức nhiều trận đánh. 
 Lập bảng thống kê 3 giai đoạn và trình bày 
diễn biến k /n trên lược đồ.
 3. Nguyên nhân thất bại và ý nghĩa:
 Nguyên nhân nào làm cho cuộc khởi nghĩa a. Nguyên nhân thất bại:
thất bại?
- HS: trả lời, nhận xét bổ sung - Do Pháp lúc này còn mạnh, câu kết với 
- GV kết luận: Cuộc khởi nghĩa chỉ bó hẹp phong kiến lực lượng nghĩa quân vòn 
trong một địa phương. Thực dân +phong kiến mỏng và yếu.
đàn áp. Chưa có đường lối lãnh đạo, đấu tranh - Cách thức tổ chức lãnh đạo còn nhiều 
đúng đắn. hạn chế.
 Cuộc khởi nghĩa tuy thất bại nhưng có ý 
nghĩa như thế nào với dân tộc ta?
- HS: trả lời, nhận xét bổ sung b. Ý nghĩa
- GV: Kết luận - Thể hiện tinh thần yêu nước chống Pháp 
Hoạt động 2. (7 phút) của nhân dân.
* Thảo luận nhóm - Góp phần làm chậm quá trình bình định 
? Em hãy so sánh điểm giống và khác nhau của Pháp.
giữa phong trào Yên Thế và phong trào Cần 
Vương? ( Lãnh đạo, mục tiêu, địa bàn hoạt 
động, tính chất)
- HS: trả lời, nhận xét bổ sung
- GV: Phong trào
 Yên Thế Cần Vương
 Văn thân sĩ 
 Nông dân 
 phu yêu nước 
 Lãnh đạo đứng đầu (Đề 
 dưới ngọn cờ 
 Thám)
 Cần Vương
 Chống Pháp 
 Bảo vệ cuộc 
 Mục tiêu bảo vệ quyền 
 sống
 lợi pk
 Vùng núi 
Địa bàn hoạt Khắp bắc Kì 
 Yên Thế ( 
 động và Trung Kì
 BG)
 PT nông dân PT yêu nước 
 Tính chất mang tính tự khuynh 
 phát hướng pk.
- GV liên hệ thực tế: các cuôc đấu tranh thời kì 
này đều thất bại là do mục tiêu đấu tranh chủ 
yếu bảo vệ quyền lợi của chế độ pk ( pt Cần 
Vương), bảo vệ cuộc sống con người : cơm áo, 
gạo tiền” chứ không vì mục tiêu dân tộc, dân 
chủ và chưa có giai cấp đường lối lãnh đạo 
đúng đắn. Lúc này thực dân Pháp là một nước 
tư bản nên có tư tưởng tiến bộ, đường lối chến 
tranh hiện đại còn nông dân ta thì trình độ hạn 
chế lạc hậu tư tưởng. Thế nhưng trên thế giới 
xuất hiện tư tưởng đúng đắn sáng tạo “ tiêu 
diệt” CNTB đó là CN Mác – Lê nin được Bác 
Hồ học tập và vận dụng trong phong trào giải 
phóng dân tộc. Đã để lại nền độc lập, tự chủ, 
cuộc sống ấm no hạnh phúc như ngày hôm nay.
 Theo em là học sinh ngồi trên ghế nhà 
trường để đền đáp công ơn của những người 
đi trước em cần phải làm gì?
( Học giỏi xứng đáng con ngoan trò giỏi cháu 
ngoan Bác Hồ).
4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối (1 phút)
- HS học bài và trả lời các câu hỏi sgk
- Xem trước bài 28 và trả lời các câu hỏi trong bài 
IV. KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ CHỦ ĐỀ/BÀI HỌC: (2 phút)
 ? Khởi nghia Yên Thế có nhứng điểm gì khác so với các cuộc khởi nghĩa 
cùng thời?
? Khởi nghĩa Yên Thế trải qua mấy giai đoạn?
IV. RÚT KINH NGHIỆM:
 KÍ DUYỆT TUẦN 26