Giáo án dạy học Ngữ văn 8 tiết 9: Tức nước vỡ bờ _trích tiểu thuyết “tắt đèn”_ Ngô Tất Tố

Giáo án dạy học Ngữ văn 8 tiết 9: Tức nước vỡ bờ _trích tiểu thuyết “tắt đèn”_ Ngô Tất Tố

Tiết 9 : TỨC NƯỚC VỠ BỜ

_Trích tiểu thuyết “Tắt đèn”_

_ Ngô Tất Tố _

A/ Mục tiêu cần đạt :

-Kiến thức : Qua đoạn trích giúp HS thấy được bộ mặt tàn ác bất nhân của chế độ XH đương thời và tình cảnh đau thương của người nông dân cùng khổ trong XH ấy _ Cảm nhận được quy luật của hiện thực : có áp bức, có đấu tranh và thấy được vẻ đẹp tâm hồn, sức sống tiềm tàng của người phụ nữ nông dân .

-Thấy rõ những nét đặc sắc trong NT viết truyện của tác giả . Đối lập _ tương phản, KN đọc sáng tạo VB tự sự nhiều đối thoại, giàu tính kịch .

B/ Chuẩn bị :

-GV : Soạn bài . Đọc tác phẩm “Tắt đèn”

 ảnh chân dung Ngô Tất Tố và tác phẩm

-HS : Đọc kĩ ở nhà và tóm tắt tác phẩm “Tắt đèn” .

 

doc 4 trang Người đăng haiha30 Lượt xem 474Lượt tải 0 Download
Bạn đang xem tài liệu "Giáo án dạy học Ngữ văn 8 tiết 9: Tức nước vỡ bờ _trích tiểu thuyết “tắt đèn”_ Ngô Tất Tố", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
So¹n : 5/9/2009.
Gi¶ng :
TiÕt 9 : Tøc n­íc vì bê
_TrÝch tiÓu thuyÕt “T¾t ®Ìn”_
_ Ng« TÊt Tè _
A/ Môc tiªu cÇn ®¹t : 
-KiÕn thøc : Qua ®o¹n trÝch gióp HS thÊy ®­îc bé mÆt tµn ¸c bÊt nh©n cña chÕ ®é XH ®­¬ng thêi vµ t×nh c¶nh ®au th­¬ng cña ng­êi n«ng d©n cïng khæ trong XH Êy _ C¶m nhËn ®­îc quy luËt cña hiÖn thùc : cã ¸p bøc, cã ®Êu tranh vµ thÊy ®­îc vÎ ®Ñp t©m hån, søc sèng tiÒm tµng cña ng­êi phô n÷ n«ng d©n .
-ThÊy râ nh÷ng nÐt ®Æc s¾c trong NT viÕt truyÖn cña t¸c gi¶ . §èi lËp _ t­¬ng ph¶n, KN ®äc s¸ng t¹o VB tù sù nhiÒu ®èi tho¹i, giµu tÝnh kÞch .
B/ ChuÈn bÞ : 
-GV : So¹n bµi . §äc t¸c phÈm “T¾t ®Ìn” 
 ¶nh ch©n dung Ng« TÊt Tè vµ t¸c phÈm 
-HS : §äc kÜ ë nhµ vµ tãm t¾t t¸c phÈm “T¾t ®Ìn” .
C/ Tæ chøc c¸c ho¹t ®éng d¹y vµ häc :
* Ho¹t ®éng 1 : Khëi ®éng :
1/ Tæ chøc : 8a : 8b :
2/ KiÓm tra bµi cò : Ph©n tÝch t©m tr¹ng bÐ Hång khi n»m trong lßng mÑ ?
Tr¶ lêi : Môc II phÇn 2 gi¸o ¸n tiÕt 6.
3/ Bµi míi : GT v¾n t¾t vÒ t¸c gi¶ Ng« TÊt Tè vµ t¸c phÈm “T¾t ®Ìn”cïng ch©n dung N.T.T® dÉn vµo ®o¹n trÝch häc.
* Ho¹t ®éng 2 : §äc hiÓu v¨n b¶n .
-GV nªu yªu cÇu ®äc, ®äc mÉu .
-Gäi 2_3 HS ®äc tiÕp ® NhËn xÐt c¸ch ®äc ?
-§äc phÇn chó thÝch sgk T.31 .
-GV nhÊn m¹nh 1 sè ®iÓm vÒ t¸c gi¶, t¸c phÈm ? 
-GV gi¶i thÝch 1 sè tõ khã trong sgk ? S­u_ ThuÕ .
-§o¹n trÝch cã mÊy sù viÖc chÝnh ? 
H·y chØ râ trong v¨n b¶n ?
-H×nh ¶nh chÞ DËu ®­îc kh¾c häa râ nÐt ë SV nµo ? SV2.
-Em hiÓu tªn VB nh­ thÕ nµo ?
-Tøc n­íc vì bê : Lµ c©u tôc ng÷ mang tÝnh quy luËt cña tù nhiªn ® VËn dông tªn gäi vµo ®Êu tranh rÊt chÝnh x¸c ® ThÓ hiÖn TT cña v¨n b¶n : Cã ¸p bøc, cã ®Êu tranh .
-§äc thÇm ®o¹n ®Çu vµ cho biÕt t×nh thÕ cña chÞ DËu ? Môc ®Ých duy nhÊt cña chÞ lµ g× ? 
(TÊt c¶ khã kh¨n, g¸nh nÆng gia ®×nh dån vµo ®«i vai chÞ DËu, chÞ cßn biÕt lµm g× ngo¹i trõ lo l¾ng, ch«ng ®îi, hi väng, thÊp thám _ ChÞ bÞ dån vµo b­íc ®­êng cïng. N­íc ®· d©ng cao, thêi ®iÓm vì bê chØ trong gang tÊc )
-Em hiÓu cai lÖ lµ g× ? Qua ®o¹n 2 em thÊy tÝnh c¸ch næi bËt cña nh©n vËt nµy ?
-Thö t×m 1 sè chi tiÕt, h×nh ¶nh kh¾c ho¹ nh©n vËt tµn b¹o nµy 
“Th»ng kia ! ¤ng t­ëng mµy chÕt
Mµy nãi cho cha mµy nghe.
¤ng sÏ dì c¶ nhµ mµy”
-Nh÷ng cö chØ, lêi nãi cña cai lÖ víi chÞ DËu , anh DËu ®­îc t¸c gi¶ miªu t¶ nh­ thÕ nµo ?
-Chi tiÕt : “ChÞ DËu Ên giói cai lÖ ra cöa, h¾n ng· háng quÌo, miÖng vÉn nham nh¶m thÐt trãi vî chång ng­êi thiÕu s­u” gîi cho em c¶m xóc vµ liªn t­ëng g× ?
-H¾n kh«ng thÓ ngê bÞ thÊt b¹i th¶m
h¹i nhanh vµ bÊt ngê ®Õn thÕ tr­íc ng­êi ®µn bµ lùc ®iÒn Þ Chi tiÕt thËt ®¾t gi¸ vµ lý thó g©y sù h¶ hª, khoan kho¸i cho ng­êi ®äc sau bao nhiªu t¸i tª, thª th¶m ®au th­¬ng mµ gia ®×nh chÞ DËu ph¶i chÞu 
-Qua c¸c sù viÖc trªn, em hiÓu nh­ thÕ nµo vÒ XH ®­¬ng thêi ? Cã nhËn xÐt g× vÒ NT kh¾c ho¹ nh©n vËt cña t¸c gi¶ ?
-ChÞ DËu ®· t×m mäi c¸ch ®Ó b¶o vÖ chång nh­ thÕ nµo ?
Qu¸ tr×nh ®èi phã cña chÞ víi 2 tªn tay sai diÔn ra nh­ thÕ nµo ? Theo em cã hîp lý kh«ng ? T¹i sao ? 
-TiÕp ®ã, chÞ DËu cßn cã hµnh ®éng nh­ thÕ nµo ? Em cã suy nghÜ g× vÒ hµnh ®éng ®ã?
-Do ®©u mµ chÞ DËu cã søc m¹nh tiÒm tµng nh­ vËy ?
Qua ®o¹n v¨n em cã thÓ kh¸i qu¸t tÝnh c¸ch chÞ DËu ?
-Nªu gi¸ trÞ ND,NT ®Æc s¾c cña ®o¹n trÝch?
 *Ho¹t ®éng 3 :
 *Ho¹t ®éng 4 : 
 4. Cñng cè :
 5.H­íng dÉn häc tËp: .
I/ TiÕp xóc v¨n b¶n :
1/ §äc vµ tãm t¾t :
-§äc râ rµng, chó ý ng«n ng÷ ®èi tho¹i 
-HS kÓ tãm t¾t ®o¹n trÝch .
2/ T×m hiÓu chó thÝch : 
+T¸c gi¶ :- Ng« TÊt Tè (1893_1954)
 - Quª : Tõ S¬n _ B¾c Ninh 
 - ¤ng lµ nhµ b¸o, häc gi¶ nghiªn cøu, nhµ v¨n hiÖn thùc xuÊt s¾c chuyªn viÕt vÒ n«ng th«n tr­íc 
CM T.8/ 1945.
+ T¸c phÈm : “T¾t ®Ìn” lµ t¸c phÈm tiªu biÓu nhÊt. §o¹n trÝch häc trong XVIII cña t¸c phÈm. 
3/ Bè côc : 2 
+ §o¹n 1: Tõ ®Çu ® hay kh«ng: ChÞ 
 DËu ©n cÇn ch¨m sãc chång
+§o¹n 2: Cßn l¹i _ ChÞ DËu can ®¶m 
 ®­¬ng ®Çu víi cai lÖ, ng­êi 
 nhµ lý tr­ëng . 
II/ Ph©n tÝch v¨n b¶n :
1/ T×nh thÕ gia ®×nh chÞ DËu :
-Vô thuÕ ®ang trong thêi ®iÓm gay g¾t nhÊt : quan s¾p vÒ lµng ®èc thuÕ, bän tay sai x«ng vµo nhµ nh÷ng ng­êi ch­a nép thuÕ ®Ó ®¸nh trãi, ®em ra ®×nh cïm kÑp ..
-ChÞ DËu :
+B¸n con, b¸n chã, b¸n khoai nép 
 s­u cho chång .
+ChÞ ph¶i nép c¶ suÊt s­u cho ng­êi em chång ®· chÕt ® Anh DËu vÉn thiÕu s­u, l¹i ®au èm, t­ëng chÕt ®ªm qua .
+Nhµ nghÌo x¬ x¸c kh«ng cßn g× ®Ó b¸n .
Þ §èi víi ChÞ DËu lóc nµy lµ lµm sao b¶o vÖ ®­îc chång trong t×nh thÕ nguy cÊp Êy .
2/ Nh©n vËt tªn cai lÖ :
-Lµ tªn tay sai chuyªn nghiÖp, m¹t h¹ng, lµ c«ng cô ®¾c lùc cña chÝnh quyÒn PK 
-TÝnh c¸ch : Hung b¹o, d· thó, kh«ng chót tÝnh ng­êi .
+ XuÊt hiÖn : SÇm sËp tiÕn vµo roi 
 song, tay th­íc, d©y 
 thõng . BÞch vµo ngùc
 chÞ DËu , trãi anh DËu, 
 t¸t vµo mÆt chÞ DËu ®¸nh 
 bèp 
+ Ng«n ng÷ : Qu¸t, thÐt, hÇm hÌ, 
 nham nh¶m gièng nh­ 
 tiÕng sña, rÝt, gÇm cña thó 
 d÷ ® HÇu nh­ h¾n kh«ng 
 biÕt nãi tiÕng ng­êi .
-H¾n bá ngoµi tai nh÷ng lêi van xin th¶m thiÕt cña chÞ DËu, anh DËu lÒ bÒ lÖt bÖt ®Õn ngÊt xØu h¾n ch¼ng ®éng lßng ® ThÓ hiÖn môc ®Ých duy nhÊt : b¾t trãi anh DËu ra ®×nh cho quan .
Þ Nh©n vËt cai lÖ ®­îc kh¾c ho¹ hÕt søc næi bËt, sèng ®éng, cã gi¸ trÞ ®iÓn h×nh râ rÖt, ®Ëm chÊt hµi d­íi ngßi bót hiÖn thùc Ng« TÊt Tè .
3/ Nh©n vËt chÞ DËu :
-Lóc ®Çu : ChÞ cè van xin tha thiÕt 
 b»ng giäng run run _Gäi 
 2 «ng x­ng ch¸u .
Þ ChÞ lµ ng­êi n«ng d©n nghÌo quen chÞu ®ùng, nhÉn nhôc, mong kh¬i gîi
®­îc chót tõ t©m, lßng th­¬ng ng­êi cña «ng cai .
-Sù cù l¹i cña chÞ DËu gåm 2 b­íc :
+ ChÞ cù l¹i b»ng lÝ lÏ :
“Chång t«i ®au èm, «ng kh«ng ®­îc phÐp hµnh h¹” 
Tha ®æi c¸ch x­ng h« : T«i _«ng .
VÞ thÕ cña kÎ ngang hµng, nh×n th¼ng vµo mÆt ®èi thñ .
+Khi cai lÖ kh«ng thÌm tr¶ lêi, cßn “ T¸t vµo mÆt chÞ ®¸nh bèp”, nh¶y bæ vµo anh DËu Þ ChÞ ®· nghiÕn 2 hµm r¨ng : Mµy trãi ngay chång bµ ®i, bµ cho mµy xem ! 
 C¸ch x­ng h« : Bµ_ Mµy 
 ThÓ hiÖn sù khinh bØ c¨m giËn ®Õn 
 cao ®é 
 Kh¼ng ®Þnh t­ thÕ ®øng trªn ®Çu 
 thï ®Çy th¸ch thøc, ®Ì bÑp ®èi 
 ph­¬ng.
+Hµnh ®éng diÔn ra rÊt nhanh :
 Tóm cæ cai lÖ Ên giói ra cöa 
 Tóm tãc, l¼ng ng­êi nhµ lý tr­ëng 
 ng· ra thÒm.
Þ Søc m¹nh ghª gím vµ t­ thÕ ngang tµng cña chÞ DËu, ®èi lËp víi h×nh ¶nh, bé d¹ng th¶m h¹i hµi h­íc
cña 2 tªn tay sai .
Þ §o¹n v¨n lµm cho ng­êi ®äc h¶ hª, s¶ng kho¸i sau nh÷ng trang rÊt buån th¶m .
Þ §ã chÝnh lµ søc m¹nh cña lßng c¨m hên 
-C¸i gèc chÝnh lµ lßng yªu th­¬ng chång con . Hµnh ®éng quyÕt liÖt, d÷ déi vµ søc m¹nh bÊt ngê trùc tiÕp xuÊt ph¸t tõ ®éng c¬ b¶o vÖ anh DËu, ng­êi chång èm yÕu ® Lßng yªu th­¬ng cña ng­êi phô n÷ 
-TÝnh c¸ch nh©n vËt chÞ DËu : méc m¹c, hiÒn dÞu, ®Çy vÞ tha, biÕt nhÉn nhôc, chÞu ®ùng, cã søc sèng m¹nh mÏ, tinh thÇn ph¶n kh¸ng tiÒm tµng .
III/ Tæng kÕt_ Ghi nhí : SGK T. 33
 ( HS ®äc vµ häc thuéc)
LuyÖn tËp :
1/ §äc ph©n vai : ChÞ DËu, anh DËu ,
 cai lÖ, ng­êi nhµ lý
 tr­ëng .
2/ GV hÖ thèng ho¸ gi¸ trÞ ND_NT cña ®o¹n trÝch HS cÇn n¾m v÷ng .
3/ §äc l¹i ghi nhí .
Cñng cè, dÆn dß:
Gi¸o viªn hÖ thèng, kh¸i qu¸t bµi. 
-Häc kÜ bµi, tËp ph©n tÝch l¹i nh©n vËt chÞ DËu.
-Tãm t¾t ®o¹n trÝch , häc thuéc 1 sè c©u ®o¹n v¨n hay , cã gi¸ trÞ .
-Lµm BT : 5, 6, phÇn ®äc hiÓu VB . 
-So¹n : L·o h¹c _ sgk T. 38 

Tài liệu đính kèm:

  • docVan 8 T 9.doc