Đề thi chọn học sinh giỏi cấp Huyện môn Giáo dục công dân 8 - Mã đề 227 - Năm học 2024-2025 (Có đáp án)

 PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
 NĂM HỌC 2024 – 2025
 MÔN: GIÁO DỤC CÔNG DÂN 8
 Mã đề: 227
 NGÀY THI: ./ /2025
 (Đề thi gồm có 02 trang) Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian giao đề 
 Câu 1. (4,0 điểm) 
 Trong cuộc chiến chống đại dịch Covid-19, những giá trị tốt đẹp của văn hoá, con 
người Việt Nam ngày càng lan tỏa, chuyển hoá thành sức mạnh, tạo thành động lực để 
chúng ta vượt qua khó khăn, thực hiện “mục tiêu kép” vừa đẩy lùi được dịch bệnh, vừa 
phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội.
 a. Em hãy trình bày giá trị của các truyền thống dân tộc Việt Nam được thể hiện 
trong đại dịch Covid - 19.
 b. Em hãy nêu những việc làm cần thiết để giữ gìn, phát huy giá trị truyền thống của 
dân tộc Việt Nam.
 c. Trong thời gian đó, em đã có những việc làm nào góp phần tô thắm những truyền 
thống tốt đẹp trên.
 Câu 2. (6,0 điểm) 
 Bà K là người giám hộ theo pháp luật chăm sóc em G là cháu ruột của mình sau khi 
bố G mất, mẹ đi lấy chồng khác. Tuy G mới 10 tuổi, song bà K bắt G nghỉ học. Hàng ngày, 
G phải dậy từ 4h sáng phụ giúp nấu nướng và bưng bê quán phở của bà G. Rất nhiều lần, 
quán vắng khách khiến bà K bực bội và có hành vi chửi bới, thậm chí dùng đũa cán dài 
đánh em G, thậm chí dẫn đến bị thương nhẹ. 
 a. Trong trường hợp này, bà K có được thực hiện quyền của người đại diện theo pháp 
luật hay không?
 b. Trình bày trách nhiệm của các thành viên gia đình trong phòng, chống bạo lực gia 
đình.
 c. Hành vi xâm hại sức khỏe thành viên gia đình sẽ bị xử phạt như thế nào?
 d. Trình bày cách phòng, chống bạo lực gia đình.
 Câu 3. (2,0 điểm)
 Em hãy bày tỏ quan điểm đối với những ý kiến sau:
 a) Bảo vệ lẽ phải là lối sống văn minh, tiến bộ và phù hợp với đạo lí làm người.
 b) Bảo vệ lẽ phải là nhắc nhở, phản đối khi thấy người khác làm sai.
 c) Người biết bảo vệ lẽ phải thường dễ bị thiệt thòi.
 d) Lời nói, hành động bảo vệ lẽ phải cần phù hợp với lứa tuổi.
 Câu 4. (2,5 điểm)
 Bạn M là học sinh lớp 8A. Bạn M siêng năng học tập và tích cực tham gia các hoạt 
động phong trào do nhà trường, địa phương tổ chức. Sau mỗi hoạt động, bạn M thường 
đăng các hình ảnh lên trang mạng xã hội của cá nhân. Do không thích bạn M nên bạn C 
hay vào bình luận theo hướng tiêu cực và cho rằng, bạn M cố tình thể hiện, khoe khoang. 
Đã vậy, bạn C còn rủ rê các bạn khác cùng vào mạng xã hội nói xấu bạn M. Bạn M rất 
 1 buồn và tự nhủ: “Mình có làm gì sai đâu mà bạn C lại đối xử với mình như vậy". Bạn M 
định gặp bạn C để trao đổi nhưng chưa biết nên nói như thế nào.
 Nếu là bạn M, em sẽ ứng xử tình huống trên như thế nào?
 Câu 5. (5,5 điểm)
 Martin Luther King – nhà hoạt động nhân quyền Mĩ gốc Phi, đoạt giải Nobel Hoà 
bình năm 1964 cho rằng: “Trong thế giới này, chúng ta xót xa không chỉ vì lời nói và hành 
động của những kẻ xấu, mà còn vì sự im lặng đáng sợ của cả những người tốt”. 
 Trình bày suy nghĩ của em về ý kiến trên.
 ---Hết---
 Giám thi coi thi không giải thích gì thêm.
 Họ và tên thí sinh: ...... ......................Số báo danh: 
 Giám thị 1 (ký, ghi rõ họ tên):...................... Giám thị 2 (ký, ghi rõ họ tên):..................
 2 PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HƯỚNG DẪN CHẤM
 THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
 Năm học: 2024-2025
 Môn: Giáo dục công dân 8
 Câu Nội dung Biểu điểm
 hỏi
 Câu 1 Trong cuộc chiến chống đại dịch Covid-19, những giá trị tốt đẹp 4,0 điểm
 của văn hoá, con người Việt Nam ngày càng lan tỏa, chuyển hoá thành 
 sức mạnh, tạo thành động lực để chúng ta vượt qua khó khăn, thực hiện 
 “mục tiêu kép” vừa đẩy lùi được dịch bệnh, vừa phát triển kinh tế, bảo 
 đảm an sinh xã hội.
 a. Em hãy trình bày giá trị của các truyền thống dân tộc Việt Nam 
 được thể hiện trong đại dịch Covid - 19.
 b. Em hãy nêu những việc làm cần thiết để giữ gìn, phát huy giá 
 trị truyền thống của dân tộc Việt Nam.
 c. Trong thời gian đó, em đã có những việc làm nào góp phần tô 
 thắm những truyền thống tốt đẹp trên.
 a. Trong đại dịch Covid-19, nhân dân Việt Nam đã phát huy nhiều truyền 0,5 điểm
 thống tốt đẹp của dân tộc, như: yêu nước, dũng cảm, đoàn kết, tương 
 thân tương ái,..
 - Các truyền thống tốt đẹp của dân tộc đã:
 + Ngày càng lan tỏa, chuyển hoá thành sức mạnh, tạo thành động lực để 0,5 điểm
 chúng ta vượt qua khó khăn, thực hiện “mục tiêu kép” vừa đẩy lùi được 
 dịch bệnh, vừa phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội.
 + Góp phần tôi luyện thêm những phẩm chất tốt đẹp của con người Việt 0,25 điểm
 Nam.
 + Là nguồn sức mạnh nội sinh để các người Việt Nam xây dựng và phát 0,25 điểm
 triển bền vững đất nước.
 b. Để giữ gìn, phát huy giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam, mỗi 
 chúng ta cần:
 + Tích cực tìm hiểu về các truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. 0,25 điểm
 + Tôn trọng sự đa dạng văn hóa của các vùng miền, dân tộc. 0,25 điểm
 + Tích cực quảng bá, giới thiệu với bạn bè trong và ngoài nước,... về 0,25 điểm
 những truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
 + Bài trừ, phê phán những hủ tục, phong tục lạc hậu. 0,25 điểm
 + Hăng hái tham gia các hoạt động thiện nguyện, hoạt động sinh hoạt 
 văn hóa cộng đồng, do nhà trường, địa phương tổ chức. 0,25 điểm
 0,25 điểm
 3 + Phê phán việc làm, hành động thiếu ý thức trách nhiệm, đi ngược lại 
 truyền thống tốt đẹp của dân tộc, làm ảnh hưởng đến hình ảnh, giá trị 
 của cộng đồng 
 c. Trong thời gian đó, em đã có những việc làm góp phần tô thắm những 1,0 điểm
 truyền thống tốt đẹp trên là:
 - Thực hiện tốt 5K
 - Nhắn tin ủng hộ quỹ vắc-xin
 - 
 (Mỗi 1 ý hợp lí cho 0,25 điểm nhưng không quá 1 điểm)
Câu 2 Bà K là người giám hộ theo pháp luật chăm sóc em G là cháu ruột 6,0 điểm
 của mình sau khi bố G mất, mẹ đi lấy chồng khác. Tuy G mới 10 tuổi, 
 song bà K bắt G nghỉ học. Hàng ngày, G phải dậy từ 4h sáng phụ giúp 
 nấu nướng và bưng bê quán phở của bà G. Rất nhiều lần, quán vắng 
 khách khiến bà K bực bội và có hành vi chửi bới, thậm chí dùng đũa cán 
 dài đánh em G, thậm chí dẫn đến bị thương nhẹ. 
 a. Trong trường hợp này, bà K có được thực hiện quyền của người 
 đại diện theo pháp luật hay không?
 b. Trình bày trách nhiệm của các thành viên gia đình trong phòng, 
 chống bạo lực gia đình.
 c. Hành vi xâm hại sức khỏe thành viên gia đình sẽ bị xử phạt như 
 thế nào?
 d. Trình bày cách phòng, chống bạo lực gia đình.
 a. Hành vi của bà K là hành vi bạo lực gia đình vì bà đã lăng mạ, chì 0,5 điểm
 chiết hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm em G và bắt 
 em lao động quá sức. 
 - Trong trường hợp này, bà K không được thực hiện quyền của người 0,25 điểm
 giám hộ cho em G trong vụ việc này. 
 - Theo khoản 2 Điều 10 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 0,25 điểm
 thì người có hành vi bạo lực gia đình là người giám hộ hoặc người đại 
 diện theo pháp luật của người bị bạo lực gia đình thì không được thực 
 hiện quyền của người giám hộ, người đại diện theo pháp luật quy định 
 đối với vụ việc bạo lực gia đình do mình thực hiện.
 b. Trách nhiệm của các thành viên gia đình trong phòng, chống bạo lực 
 gia đình:
 Theo quy định tại Điều 11 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 
 về trách nhiệm của thành viên gia đình trong phòng, chống bạo lực gia 
 đình gồm:
 - Giáo dục, nhắc nhở thành viên gia đình thực hiện quy định của pháp 
 luật về phòng, chống bạo lực gia đình, hôn nhân và gia đình, bình đẳng 0,5 điểm
 giới và quy định khác của pháp luật có liên quan.
 4 - Hòa giải mâu thuẫn, tranh chấp giữa các thành viên gia đình; yêu cầu 0,25 điểm
người có hành vi bạo lực gia đình chấm dứt ngay hành vi bạo lực; tham 
gia chăm sóc người bị bạo lực gia đình.
- Phối hợp với cơ quan, tổ chức, cá nhân và cộng đồng dân cư trong 0,25 điểm
phòng, chống bạo lực gia đình.
- Thực hiện các biện pháp trong phòng, chống bạo lực gia đình theo quy 0,25 điểm
định của Luật Phòng, chống bạo lực gia đình và quy định khác của pháp 
luật có liên quan.
c. Hành vi xâm hại sức khỏe thành viên gia đình sẽ bị xử phạt:
Điều 52 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP quy định xử phạt đối với hành 
vi xâm hại sức khỏe thành viên gia đình như sau:
* Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi đánh 0,25 điểm
đập gây thương tích cho thành viên gia đình.
* Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong 0,25 điểm
những hành vi sau đây:
- Sử dụng các công cụ, phương tiện hoặc các vật dụng khác gây thương 0,25 điểm
tích cho thành viên gia đình;
- Không kịp thời đưa nạn nhân đi cấp cứu điều trị trong trường hợp nạn 0,25 điểm
nhân cần được cấp cứu kịp thời hoặc không chăm sóc nạn nhân trong 
thời gian nạn nhân điều trị chấn thương do hành vi bạo lực gia đình, trừ 
trường hợp nạn nhân từ chối.
* Biện pháp khắc phục hậu quả:
- Buộc xin lỗi công khai khi nạn nhân có yêu cầu đối với các hành vi vi 0,25 điểm
phạm nêu trên;
- Buộc chi trả toàn bộ chi phí khám bệnh, chữa bệnh đối với hành vi đánh 0,5 điểm
đập gây thương tích; sử dụng các công cụ, phương tiện hoặc các vật dụng 
khác gây thương tích cho thành viên gia đình.
d. Cách phòng, chống bạo lực gia đình.
- Để phòng tránh bạo lực gia đình, chúng ta cần:
+ Tôn trọng, bình đẳng, chia sẻ, yêu thương các thành viên trong gia 0,25 điểm
đình;
+ Kiềm chế cảm xúc tiêu cực; 0,25 điểm
+ Rời khỏi nơi có nguy cơ xảy ra bạo lực gia đình, nói với người đáng 0,25 điểm
tin cậy để nhờ can thiệp.
+ Không nên dùng lời nói, thái độ tiêu cực để tỏ thái độ thách thức, nhờ 0,25 điểm
người khác can thiệp bằng cách thức tiêu cực.
- Khi xảy ra bạo lực gia đình:
+ Cần bình tĩnh, kiềm chế cảm xúc, tìm đường thoát, chủ động nhờ người 0,25 điểm
giúp đỡ.
+ Không nên dùng lời nói, thái độ tiêu cực hoặc sử dụng hành vi bạo lực 0,25 điểm
để đáp trả.
- Để xử lí hậu quả của bạo lực gia đình:
 5 + Nên thông báo sự việc với người thân, những người đáng tin cậy; nhờ 0,25 điểm
 sự trợ giúp từ bệnh viện, cơ sở tư vấn tâm lí, tổ hoà giải,...
 + Không nên: giấu giếm, bao che cho đối phương; tự tìm cách giải quyết 0,25 điểm
 bằng những biện pháp tiêu cực.
Câu 3 Em hãy bày tỏ quan điểm đối với những ý kiến sau: 2,0 điểm
 a) Bảo vệ lẽ phải là lối sống văn minh, tiến bộ và phù hợp với đạo 
 lí làm người.
 b) Bảo vệ lẽ phải là nhắc nhở, phản đối khi thấy người khác làm 
 sai.
 c) Người biết bảo vệ lẽ phải thường dễ bị thiệt thòi.
 d) Lời nói, hành động bảo vệ lẽ phải cần phù hợp với lứa tuổi.
 a) Đồng tình. Vì: Bảo vệ lẽ phải chính là bảo vệ và phát huy những điều 0,5 điểm
 đúng đắn, phù hợp với đạo lý và lợi ích chung của xã hội. Việc bảo vệ lẽ 
 phải sẽ góp phần thúc đẩy xã hội công bằng, ổn định.
 b) Đồng tình. Vì: nhắc nhở, phản đối, phê phán, đấu tranh chống lại 0,5 điểm
 những việc làm sai trái cũng là một biểu hiện của bảo vệ lẽ phải. Tuy 
 nhiên, chúng ta nên có thái độ phù hợp, tế nhị khi nhắc nhở, góp ý về lỗi 
 sai của mọi người (nên tránh các thái độ quá khích, kích động, ).
 c) Không đồng tình. Vì: Những người có ý thức bảo vệ lẽ phải sẽ luôn 0,5 điểm
 được mọi người yêu mến, kính trọng.
 d) Đồng tình. Vì: khi bảo vệ lẽ phải, mỗi người cần có những lời nói, 0,5 điểm
 hành động cụ thể và phù hợp với: hoàn cảnh, sự việc, đối tượng, 
Câu 4 Bạn M là học sinh lớp 8A. Bạn M siêng năng học tập và tích cực 2,5 điểm
 tham gia các hoạt động phong trào do nhà trường, địa phương tổ chức. 
 Sau mỗi hoạt động, bạn M thường đăng các hình ảnh lên trang mạng xã 
 hội của cá nhân. Do không thích bạn M nên bạn C hay vào bình luận 
 theo hướng tiêu cực và cho rằng, bạn M cố tình thể hiện, khoe khoang. 
 Đã vậy, bạn C còn rủ rê các bạn khác cùng vào mạng xã hội nói xấu bạn 
 M. Bạn M rất buồn và tự nhủ: “Mình có làm gì sai đâu mà bạn C lại đối 
 xử với mình như vậy". Bạn M định gặp bạn C để trao đổi nhưng chưa 
 biết nên nói như thế nào.
 Nếu là bạn M, em sẽ ứng xử tình huống trên như thế nào?
 * Nếu là bạn M, em sẽ:
 - Gặp mặt, trao đổi thẳng thắn với bạn C để giải quyết khúc mắc (nếu 0,5 điểm
 có) giữa mình và C (trong lúc trao đổi, cần chú ý: giữ thái độ bình tĩnh, 
 ôn hòa; tránh những thái độ và lời nói mang tính tiêu cực, thách thức).
 - Giải thích để C hiểu: việc mình đăng ảnh lên mạng xã hội không nhằm 0,5 điểm
 mục đích khoe khoang, mà chỉ muốn lưu giữ những kỉ niệm đẹp của bản 
 thân trong quá trình tham gia hoạt động ngoại khóa; đồng thời cũng 
 muốn lan tỏa và khuyến khích, cổ vũ các bạn khác cùng tham gia.
 - Giải thích để C hiểu: việc đăng ảnh lên mạng xã hội là quyền của công 0,5 điểm
 dân, miễn là không vi phạm các quy định của pháp luật.
 6 - Phân tích để C hiểu: việc C và nhóm bạn vào mạng xã hội để nói xấu 0,5 điểm
 M đã gây tổn thương đến M và đây cũng là một biểu hiện của hành vi vi 
 phạm pháp luật. Khuyên C và các bạn hãy chấm dứt hành động đó.
 - Trong trường hợp, sau khi tâm sự, trao đổi với C, bạn C không thay đổi 0,5 điểm
 mà vẫn tiếp diễn những hành vi trên, M nên trao đổi sự việc với bố mẹ, 
 thầy cô giáo hoặc những người lớn tin cậy để nhờ sự trợ giúp từ họ.
Câu 5 Martin Luther King – nhà hoạt động nhân quyền Mĩ gốc Phi, đoạt 5,5 điểm
 giải Nobel Hoà bình năm 1964 cho rằng: “Trong thế giới này, chúng ta 
 xót xa không chỉ vì lời nói và hành động của những kẻ xấu, mà còn vì sự 
 im lặng đáng sợ của cả những người tốt”. 
 Trình bày suy nghĩ của em về ý kiến trên.
 * Giới thiệu vấn đề
 - Người tốt và kẻ xấu là 2 mặt đối lập nhưng đôi khi nó lại tồn tại ngay 0,25 điểm
 trong chính một con người mỗi chúng ta...
 - Martin Luther King - nhà hoạt động nhân quyền Mĩ gốc Phi, đoạt giải 0,25 điểm
 Nobel Hoà bình năm 1964 cho rằng: “Trong thế giới này, chúng ta xót 
 xa không chỉ vì lời nói và hành động của những kẻ xấu, mà còn vì sự im 
 lặng đáng sợ của cả những người tốt”. 
 * Giải thích ý kiến
 - Giải nghĩa một số từ và cụm từ:
 + “kẻ xấu” là những kẻ có tâm địa độc ác. 0,25 điểm
 + “lời nói và hành động của kẻ xấu”: những lời phỉ báng, gièm pha, bôi 0,25 điểm
 nhọ, vu oan giá hoạ, những hành động côn đồ hung ác làm tổn hại đến 
 người khác. 
 + “người tốt”: người nhân hậu, không làm gì phương hại người khác... 0,25 điểm
 + “im lặng”: không hành động, phản ứng gì trước những việc làm của kẻ 
 xấu hoặc thờ ơ, vô cảm trước nỗi đau của những người xung quanh. 0,25 điểm
 + “sự im lặng của cả người tốt”: thái độ bàng quan, thiếu trách nhiệm, 
 lạnh lùng, vô cảm của những người vốn nhân hậu, không biết làm những 0,25 điểm
 hành động sai trái.... Đây cũng là một cách ứng xử tiêu cực.
 - Khẳng định vấn đề: Câu nói bày tỏ thái độ phê phán với những kẻ có 
 tâm địa độc ác dùng lời phỉ báng, gièm pha, bôi nhọ, vu oan và có những 0,5 điểm
 hành động côn đồ hung ác làm phương hại đến những người khác; những 
 người có thái độ thờ ơ, vô cảm, thiếu trách nhiệm trước những bất công, 
 đau khổ của những người xung quanh.
 * Phân tích, bàn luận mặt phải, mặt trái của vấn đề
 - Đây là câu nói đầy tâm huyết của một người suốt đời phấn đấu vì 
 quyền con người: Câu nói nêu đúng thực trạng đau lòng đang có chiều 0,25 điểm
 hướng gia tăng trong xã hội, đặc biệt là thời điểm hiện nay.
 - Câu nói cho thấy người nói thấu hiểu sự nghiêm trọng của thực trạng 
 đó với đời sống con người. Vì:
 7 + Những lời vu cáo bịa đặt, những lời mạt sát xúc phạm danh dự nhân 0,25 điểm
 phẩm của người khác, những lời gièm pha...không chỉ làm tổn thương 
 họ mà còn làm tan vỡ hạnh phúc gia đình, gây mất đoàn kết trong tập 
 thể...
 + Những hành vi côn đồ độc ác, ném đá giấu tay làm tổn hại tinh thần, 
 thể xác và tài sản của con người, gây tâm lý bất an, hoang mang trong 0,25 điểm
 xã hội.
 + Thái độ thờ ơ trước những sự việc, những hành động trái với chuẩn 
 mực đạo đức xã hội, trái pháp luật, sự vô cảm của con người khiến cái 0,25 điểm
 ác lộng hành thống trị xã hội, người tốt, người đáng thương không được 
 bênh vực sẽ bi quan, chán nản, thiếu niềm tin, đạo đức con người bị băng 
 hoại, kìm hãm sự phát triển của xã hội. 
 + Vô cảm, thiếu trách nhiệm trước nỗi đau người khác dần làm mất nhân 
 cách của chính mình, nhân lên căn bệnh vô cảm ở mọi người trong xã 0,25 điểm
 hội.
 - HS lấy được một số VD minh họa và phân tích được về những tấm 
 gương người tốt trong đại dịch Covid-19 và những kẻ xấu, trục lợi, gian 0.5 điểm
 thương, 
 - Câu nói nhắc nhở mọi người hướng đến một lối sống tích cực: sống có 
 trách nhiệm, có lòng yêu thương con người, biết quan tâm chia sẻ với 0,5 điểm
 những đau khổ, bất hạnh của người khác cũng như kiên quyết đấu tranh 
 chống lại những hành động làm tổn hại đến nhân phẩm, sức khoẻ, tính 
 mạng, tài sản của những người xung quanh, chống lại bệnh thờ ơ, vô 
 cảm.
 * Bài học về nhận thức và hành động
 + Bản thân cần nhận thức sâu sắc về sự nguy hại của những lời nói, hành 
 động của kẻ xấu và sự thờ ơ, vô cảm. 0,25 điểm
 + Rèn cho mình lối sống tích cực biết quan tâm, chia sẻ, yêu thương.
 + Có thái độ kiên quyết đấu tranh chống lại kẻ xấu và lối sống ích kỉ, 0,25 điểm
 thiếu trách nhiệm 0,25 điểm
 * Liên hệ bản thân.
 0,25 điểm
Tổng 20 điểm
 8