Đề đề xuất HSG Lịch sử 8 - Năm học 2023-2024 - Trường TH&THCS Tân Thạch (Có đáp án)

 PHÒNG GD&ĐT TX GIÁ RAI
TRƯỜNG TH&THCS TÂN THẠNH
 ĐỀ ĐỀ XUẤT CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 8 CẤP THỊ XÃ
 NĂM HỌC: 2023-2024
 Đề thi phân môn: Lịch sử 8
 Thời gian: 150 phút (không kể thời gian phát đề)
 _______________
 ĐỀ:
Câu 1: ( Chủ đề 1, 4 điểm) Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của phong 
trào Tây Sơn đối với dân tộc là gì? Đánh giá vai trò của phong trào Tây Sơn đối 
với lịch sử dân tộc?
Câu 2: ( Chủ đề 2, 4 điểm) Tại sao năm 1917 ở nước Nga diễn ra hai cuộc cách 
mạng? Ý nghĩa lịch sử của cách mạng tháng Mười Nga và tác động đối với lịch sử 
nhân loại. Hồ Chí Minh đã đánh giá thế nào về vai trò của Cách mạng tháng Mười 
Nga?
Câu 3: (Chủ đề 2, 4 điểm) Tại sao nói: “Thế kỉ XIX là thế kỉ của sắt, máy móc và 
động cơ hơi nước”?
Câu 4: (Chủ đề 3, 4 điểm) C. Mác và Ph. Ăng-ghen có vai trò như thế nào trong 
phong trào công nhân và cộng sản quốc tế cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX? Sự ra 
đời của Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản (1848) có giá trị gì đối với phong trào đấu 
tranh của giai cấp công nhân?
Câu 5: (Chủ đề 4, 4 điểm) Qua việc kí kết các hiệp ước Giáp Tuất, Hác Măng và 
Pa-tơ-nốt, em đánh giá như thế nào về thái độ của triều đình nhà Nguyễn trước 
cuộc tấn công xâm lược của thực dân Pháp? So sánh hiệp ước Hác măng và hiệp 
ước Pa-tơ-nốt.
 HẾT PHÒNG GD-ĐT TX GIÁ RAI
TRƯỜNG TH&THCS TÂN THẠNH
 ĐỀ ĐỀ XUẤT CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 8 CẤP THỊ XÃ
 NĂM HỌC: 2023-2024
 Hướng dẫn chấm phân môn: Lịch sử 8
 Thời gian: 150 phút (không kể thời gian phát đề)
 ________________
Câu 1: ( 4 điểm)
* Nguyên nhân thắng lợi:
- Tinh thần yêu nước, sự đồng lòng, ủng hộ của nhân dân. (0,5điểm)
- Sự lãnh đạo tài tình của Nguyễn Huệ - Quang Trung và bộ chỉ huy nghĩa quân. 
(0,5điểm)
* Ý nghĩa lịch sử:
- Lật đổ các chính quyền phong kiến Nguyễn, Trịnh, Lê, xoá bỏ tình trạng chia cắt 
đất nước từ đó đặt cơ sở cho việc khôi phục nền thống nhất của quốc gia. 
(0,5điểm)
- Đánh tan các cuộc xâm lược của quân Xiêm, Thanh, bảo vệ vững chắc nền độc 
lập và chủ quyền của đất nước. (0,5điểm)
* Đánh giá vai trò của phong trào Tây Sơn đối với dân tộc: 
- Chỉ sau 17 năm (1771 - 1788), phong trào Tây Sơn đã lần lượt tiêu diệt 3 tập 
đoàn phong kiến Nguyễn, Trịnh, Lê, xoá bỏ sự chia cắt Đàng Trong - Đàng Ngoài 
hơn 2 thế kỉ. (1 điểm)
- Phong trào Tây Sơn đã đóng góp công lao vô cùng to lớn vào sự nghiệp thống 
nhất đất nước. (0,5điểm)
- Công lao của quân Tây Sơn trong việc thống nhất đất nước gắn liền với bảo vệ 
độc lập dân tộc. (0,5điểm) 
Câu 2: (5 điểm)
* Năm 1917 ở nước Nga diễn ra hai cuộc cách mạng vì:
- Sau cách mạng tháng Hai năm 1917, chế độ quân chủ chuyên chế của Nga Hoàng 
bị sụp đổ, nhưng nỗi khổ cực vẫn đè lên các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là nông 
dân, công nhân. (0,5điểm)
- Một tình hình chính trị chưa từng có đã diễn ra ở Nga, đó là hai chính quyền song 
song tồn tại: (0,25điểm)
 2 + Chính phủ tư sản lâm thời và các Xô Viết đại biểu công nhân, binh lính. 
(0,25điểm)
+ Hai chính quyền này đại diện cho các giai cấp có lợi ích đối lập nhau nên không 
thể cùng tồn tại. (0,25điểm)
- Trước tình hình đó, Lê nin và Đảng Bôn-sê-vích Nga đã chuẩn bị kế hoạch làm 
cách mạng lật đổ Chính phủ tư sản lâm thời. (0,25điểm)
b) Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Mười Nga và tác động đối với lịch sử 
nhân loại:
* Ý nghĩa lịch sử:
- Đối với nước Nga:
+ Đập tan bộ máy nhà nước cũ của giai cấp tư sản và địa chủ, thành lập bộ máy 
nhà nước mới của giai cấp công nhân và nông dân Nga. (0,25điểm)
+Làm thay đổi hoàn toàn vận mệnh đất nước và số phận hàng triệu con người ở 
nước Nga: đưa người lao động lên nắm quyền và xây dựng chế độ xã hội chủ 
nghĩa. (0,25điểm)
- Đối với thế giới:
+ Cách mạng tháng Mười Nga đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng của giai 
cấp công nhân quốc tế, chỉ ra cho họ con đường đi đến thắng lợi trong cuộc đấu 
tranh chống chủ nghĩa tư bản. (0,25điểm)
+ Đồng thời mở ra con đường giải phóng cho các dân tộc bị áp bức trên toàn thế 
giới. (0,25điểm)
* Tác động: Cách mạng tháng Mười Nga đã tác động sâu sắc đến tiến trình lịch sử 
và cục diện thế giới; chặt đứt một khâu yếu nhất trong hệ thống đế quốc chủ nghĩa; 
tạo ra chế độ xã hội đối lập với xã hội tư bản chủ nghĩa. (0,5điểm)
 c) Đánh giá của Hồ Chí Minh về cách mạng tháng Mười Nga: 
- Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười đã làm thức tỉnh và cổ vũ hàng triệu người 
bị áp bức, bóc lột trên Trái Đất đứng lên đấu tranh để giành tự do, hòa bình và tiến 
bộ xã hội. (0,5điểm)
- Cách mạng tháng Mười là cuộc cách mạng có ý nghĩa to lớn đối với tiến trình 
phát triển của lịch sử loài người. (0,5điểm)
Câu 3 (4 điểm)
* Hoàn cảnh lịch sử: Cuộc cách mạng công nghiệp diễn ra trước tiên ở nước Anh 
sau đó lan sang các nước Âu – Mĩ đã tạo một cuộc cách mạng trong sản xuất, 
chuyển từ lao động thủ công sang lao động bằng máy móc, đưa nền kinh tế tư bản 
phát triển nhanh chóng. (1 điểm)
* Thành tựu chủ yếu:
- Về nông nghiệp: Sử dụng phân hoá học, máy kéo, máy cày, tăng hiệu quả làm đất 
và năng suất cây trồng. (0,5điểm)
- Về công nghiệp: Kĩ thuật luyện kim, chế tạo máy móc, đặc biệt là máy hơi nước, 
sử dụng nguyên liệu than đá, dầu mỏ (phát triển nghề khai thác mỏ). (0,5điểm)
- Về giao thông: đóng tàu thuỷ, chế tạo xe lửa, phát minh máy điện tín. Do việc 
phát triển của các ngành khác nên việc chuyển chở hàng hoá tư miền này sang 
 3 miền khác, nước này sang nước khác tăng lên, đòi hỏi phải có sự phát triển nhanh 
chóng của những phương tiện vận chuyển. (0,5điểm)
- Về quân sự: Sản xuất nhiều loại vũ khí mới, chiếm hạm, ngư lôi, khí 
cầu (0,5điểm)
* Nhận xét: Với sự tiến bộ về kĩ thuật vào thế kỉ XIX, máy móc đã được sử dụng 
phổ biến trong công nghiệp và sản xuất nông nghiêp; sắt trở thành nguyên liệu chủ 
yếu để chế tạo máy móc; máy hơi nước được sử dụng rộng rãi trong sản xuất nông 
nghiệp, công nghiệp và ngành giao thông vận tải, thể hiện sự phát triển mạnh mẽ 
của nền công nghiệp TBCN. Do vậy, thế kỉ XIX là thế kỉ của sắt, máy móc có 
động cơ hơi nước. (1 điểm)
Câu 4: (4 điểm)
- Vai trò của C.Mác và Ph.Ăng-ghen trong phong trào công nhân và cộng sản 
quốc tế cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX: ( 2 điểm )
+ C.Mác và Ph.Ăng-ghen tham gia sáng lập tổ chức Quốc tế thứ nhất. C. Mác được 
bầu vào Ban lãnh đạo và trở thành “linh hồn” của tổ chức này.
+ C.Mác và Ph.Ăng-ghen soạn thảo nhiều văn kiện, tài liệu là lý luận soi đường 
cho cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân.
+ Ph.Ăng-ghen tham gia sáng lập tổ chức Quốc tế thứ hai và có nhiều đóng góp 
quan trọng trong việc truyền bá chủ nghĩa xã hội khoa học, chống lại những tư 
tưởng lệch lạc trong phong trào công nhân, => Ph. Ăng-ghen được xem là “linh 
hồn” của Quốc tế thứ hai.
- Sự ra đời của Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản (1848) có giá trị gì đối với 
phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân? ( 2 điểm )
- Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản là văn kiện có tính chất cương lĩnh đầu tiên của 
chủ nghĩa xã hội khoa học, đánh dấu bước đầu kết hợp giữa chủ nghĩa xã hội khoa 
học với phong trào công nhân. Từ đây, giai cấp công nhân đã có lý luận cách mạng 
soi đường để thực hiện cuộc đấu tranh chống lại giai cấp tư sản, xây dựng một xã 
hội công bằng và tốt đẹp hơn.
Câu 5: (4 điểm)
- Nhận xét:
+ Việc kí kết hiệp ước Hác-măng và Pa-tơ-nốt đã cho thấy thái độ đầu hàng hoàn 
toàn của triều đình phong kiến nhà Nguyễn trước thực dân Pháp xâm lược. 
(0,5điểm)
+ Với Hiệp ước ước Hác-măng và Pa-tơ-nốt, thực dân Pháp đã cơ bản hoàn thành 
quá trình xâm lược Việt Nam; Việt Nam từ một quốc gia độc lập, có chủ quyền đã 
trở thành thuộc địa của thực dân Pháp. (0,5điểm)
- Giống nhau: 
+ Hai hiệp ước được ký kết dưới áp lực quân sự của thực dân Pháp đánh dấu sự 
đầu hàng của giai cấp phong kiến VN trước chủ nghĩa tư bản Pháp. (0,5điểm)
+ Cả 2 đều do triều đình Huế ký với thực dân Pháp tại Huế. (0,5điểm)
+ Cả 2 hiệp ước đều không đặt toàn bộ lãnh thổ Việt Nam dưới ách đô hộ của 
người Pháp. Nó chia Việt Nam làm 3 phần: Nam Kì là xứ thuộc địa, Bắc Kì là xứ 
 4 nửa bảo hộ và Trung Kì là xứ bảo hộ. Nhưng người Pháp đã nhanh chóng lấn 
chiếm thêm chủ quyền Việt Nam trước sự bất lực của triều Nguyễn. (1điểm)
- Khác nhau: 
+ Hiệp ước Hác-măng: gồm 27 điều khoản, nó quá nặng nề nên đã gây ra sự phản 
ứng mạnh mẽ từ các vua quan trong triều và nhân dân cả nước. (0,5điểm)
+ Hiệp ước Pa-tơ-nốt: gồm 19 điều khoản, ra đời có tác dụng xoa dịu sự phản đối 
của dư luận và vua quan nhà Nguyễn từ Hiệp ước Pa-tơ-nốt. Có nội dung giống 
Hác-măng chỉ sửa đổi đôi chút về ranh giới khu vực Trung Kì. (0,5điểm)
 HẾT
 Người ra đề
 Bùi Thị Kim Thoa
 5