Bài giảng môn Ngữ văn Lớp 8 - Tiết 39: Nói và nghe tóm tắt nội dung thuyết minh giải thích về một hiện tượng tự nhiên - Nguyễn Thị Thảo

 NÓI VÀ NGHE 
TIẾT 38 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN 
 KHỞI ĐỘNG 
 Hãy kể tên một số hiện tượng tự nhiên mà em biết? Nêu hiểu biết 
 của em về một trong số những hiện tượng đó? NÓI VÀ NGHE 
TIẾT 38 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN 
 KHỞI ĐỘNG 
 Sao băng Nước biển dâng 
 Lũ lụt Núi lửa TIẾT 39: NÓI VÀ NGHE 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI 
THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN NÓI VÀ NGHE 
TIẾT 38 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN 
 HÌNH THÀNH KIẾN THỨC 
 I. Tìm hiểu chung 
 + Mục đích của việc tóm tắt nội dung thuyết minh 
 giải thích về một hiện tượng tự nhiên là gì? 
 + Cần chú ý những yêu cầu nào? NÓI VÀ NGHE 
TIẾT 38 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN 
 HÌNH THÀNH KIẾN THỨC 
 I. Tìm hiểu chung 
 1. Mục đích: 
 - Khi nói, HS biết cách trình bày bài thuyết minh giải thích một hiện 
 tượng tự nhiên theo dàn ý. 
 - Khi nghe, HS cần biết tóm tắt ý chính của người nói. NÓI VÀ NGHE 
TIẾT 38 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN 
 HÌNH THÀNH KIẾN THỨC 
 I. Tìm hiểu chung 
 2. Yêu cầu: 
 - Chú ý nghe kĩ nội dung thuyết minh giải thích mà người nói đã trình bày 
 - Lựa chọn và ghi lại các ý chính theo hệ thống 
 - Trình bày bản tóm tắt theo từng mức độ NÓI VÀ NGHE 
TIẾT 38 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN 
II. Thực hành 
 Bài tập: Nghe bạn 
 thuyết minh giải thích 
 hiện tượng núi lửa, ghi 
 lại các ý chính của bài 
 thuyết trình đó. NÓI VÀ NGHE 
TIẾT 38 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN 
II. Thực hành 
 Bước 1: Chuẩn bị 
 + HS làm việc cá nhân, xem lại nội dung thuyết minh giải thích hiện tượng 
 núi lửa đã làm trong phần Viết. 
 + HS đọc lại các hướng dẫn trong phần 1. Định hướng để nắm được cách 
 tóm tắt ý chính khi nghe. NÓI VÀ NGHE 
TIẾT 38 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN 
 II. Thực hành 
 Bước 1: Chuẩn bị 
 Bước 2:Tìm ý và lập dàn ý 
 Xem lại nội dung dàn ý ở phần viết 
 Núi lửa là gì? 
 Vì sao có hiện tượng núi lửa phun trào? 
 Có những loại núi lửa nào? 
 Núi lửa phun trào mang lại những lợi ích và tác hại 
 gì? NÓI VÀ NGHE 
TIẾT 38 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN 
 II. Thực hành 
 Bước 1: Chuẩn bị 
 Bước 2:Tìm ý và lập dàn ý 
 Bước 3: Nói và nghe NÓI VÀ NGHE 
TIẾT 38 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN 
 PHẦN NGƯỜI NÓI 
 • Vấn đề cần trình bày: Thuyết minh hiện 
 tượng núi lửa 
 Xác định đề tài, 
 người nghe, mục 
 • Người nghe: các bạn trong lớp, cô giáo. 
 đích, không gian 
 và thời gian nói 
 (trình bày). • Không gian: lớp học 
 • Thời gian: trình bày bài nói trong 
 khoảng 04 phút NÓI VÀ NGHE 
TIẾT 38 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN 
 PHẦN NGƯỜI NÓI 
 Lời chào Con chào các cô. Mình chào các bạn. Em tên 
 là......................, học lớp....... trường THCS 
 Trần Phú 
 Nêu vấn đề cần thuyết trình - Hiện tượng tự nhiên: núi lửa 
 Nội dung chính - Núi lửa là gì? 
 - Vì sao có hiện tượng núi lửa phun trào? 
 - Có những loại núi lửa nào? 
 - Núi lửa phun trào mang lại những lợi ích và 
 tác hại gì? 
 NÓI VÀ NGHE 
TIẾT 38 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN 
 PHẦN NGƯỜI NGHE 
 THẢO LUẬN NHÓM 
 Mỗi thành viên suy nghĩ, 
 đưa ra ý kiến riêng 
 Nhóm trưởng điều hành 
 thảo luận thống nhất 
 Thư kí ghi chép cách tóm tắt chung. NÓI VÀ NGHE 
TIẾT 38 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN 
 PHẦN NGƯỜI NGHE 
 - Núi lửa là ngọn núi có miệng ở đỉnh, các chất khoáng được nóng chảy với 
 nhiệt độ và áp suất cao bị phun ra ngoài. 
 - Hoạt động của núi lửa: Đá nóng chảy liên tục được đẩy lên phía trên, những ngọn núi 
 liên tục tăng về độ cao. Khi áp lực của các dòng chảy mắc ma phun trào lên trên qua 
 miệng núi thì gây ra hiện tượng núi lửa phun trào. 
 - Phân loại núi lửa: 
 + Dựa theo hình dáng: núi lửa hình chóp và núi lửa hình khiên 
 + Dựa theo dạng thức hoạt động: núi lửa thức, núi lửa ngủ và núi lửa chết. 
 - Lợi ích của hiện tượng núi lửa: mang lại mỏ khoáng sản phong phú, năng lượng địa 
 nhiệt, đất đai tơi xốp, màu mỡ và góp phần phát triển du lịch. 
 - Tác hại của hiện tượng núi lửa: gây thiệt hại về người và tài sản cho khu vực lân cận, 
 gây ô nhiễm môi trường . NÓI VÀ NGHE 
TIẾT 38 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN 
 II. Thực hành 
 Bước 1: Chuẩn bị 
 Bước 2:Tìm ý và lập dàn ý 
 Bước 3: Nói và nghe 
 Bước 4: Kiểm tra và chỉnh sửa NÓI VÀ NGHE 
TIẾT 38 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN 
 * Bảng kiểm tra kĩ năng nói: 
 Nội dung kiểm tra Đạt/chưa đạt 
 Bài trình bày bố cục rõ ràng chưa? 
 Nội dung phong phú, rõ ràng, cụ thể không? 
 Nội dung minh họa có chất lượng không? 
 Nói rõ ràng, âm lượng phù hợp, kết hợp lời 
 nói và cử chỉ, ánh mắt, điệu bộ, hình ảnh 
 (nếu có sử dụng). Đảm bảo thời gian quy 
 định. 
 Trả lời các câu hỏi của người nghe (nếu có). NÓI VÀ NGHE 
TIẾT 38 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN 
 * Bảng tự kiểm tra kĩ năng nghe: 
 Nội dung kiểm tra Đạt/chưa đạt 
 Nắm và hiểu được nội dung chính phần 
 trình bày bài nói của bạn. 
 Đưa ra được những nhận xét được về 
 ưu điểm hay điểm hạn chế của trong 
 phần trình bày của bạn. 
 Thái độ chú ý, tôn trọng, nghiêm túc, 
 động viên khi nghe bạn trình bày. NÓI VÀ NGHE 
TIẾT 38 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN 
 * Nhiệm vụ 1: Thực hành phần Tự đánh giá: 
 Tìm hiểu văn bản “VÌ SAO CHIM BỒ CÂU KHÔNG BỊ 
 LẠC ĐƯỜNG?” - trang 81/SGK 
 THẢO LUẬN THEO 
 CẶP: 
 Câu Đáp án 
 1 
 5 NÓI VÀ NGHE 
TIẾT 38 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN 
 * Nhiệm vụ 1: Thực hành phần Tự đánh giá: 
 Tìm hiểu văn bản “VÌ SAO CHIM BỒ CÂU KHÔNG BỊ 
 LẠC ĐƯỜNG?” - trang 81/SGK 
 Câu Đáp án 
 1 A LUYỆN TẬP CẢ BÀI HỌC 
 2 C 6 
 3 B 
 4 C 
 5 B NÓI VÀ NGHE 
TIẾT 38 
 TÓM TẮT NỘI DUNG THUYẾT MINH GIẢI THÍCH VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG TỰ NHIÊN 
 Tìm hiểu văn bản “VÌ SAO CHIM BỒ CÂU KHÔNG BỊ 
 LẠC ĐƯỜNG?” - trang 81/SGK 
 THẢO LUẬN THEO 
 CẶP: 
 Câu 6: Vì sao văn bản trên được coi là văn bản giải 
 thích một hiện tượng tự nhiên? 
 Văn bản trên được coi là văn bản giải thích một hiện 
 tượng tự nhiên vì nó đưa ra các kiến thức khoa học cơ 
 sở để giải thích cụ thể, chi tiết về hiện tượng chim bồ 
 câu không bị lạc đường.