Giáo án môn Ngữ văn 8 - Dạng bài: Phân tích nhân vật trong tác phẩm truyện

 DẠNG BÀI: PHÂN TÍCH NHÂN VẬT TRONG TÁC PHẨM TRUYỆN
I. Đề văn: Phân tích nhân vật anh thanh niên trong tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành 
Long
II. Các bước viết bài:
 PHƯƠNG PHÁP MINH HỌA
A. Mở bài A. Mở bài
- Giới thiệu tác giả tác phẩm - Giới thiệu tác giả tác phẩm
+ Tác giả: chú ý đến phong + Tác giả: Nguyễn Thành Long quê ở huyện Duy Xuyên tỉnh 
cách (đề tài, sở trường, cách Quảng Nam. Ông là nhà văn chuyên viết truyện ngắn và kí. 
viết ) Truyện của ông thường pha chất kí và mang vẻ đẹp trong trẻo 
+ Tác phẩm: hoàn cảnh sáng thơ mộng.
tác và xuất xứ của văn bản + Tác phẩm: Lặng lẽ Sa Pa được NTL viết mùa hè năm 1970, 
(viết ở đâu, năm nào, in trong nhân chuyến đi thực tế lên Lào Cai của tác giả và in trong tập 
tập truyện nào) “Giữa trong xanh”.
- Giới thiệu và bước đầu khái 
quát về nhân vật
+ Với nhân vật chỉ có một - Giới thiệu và bước đầu khái quát về nhân vật: Truyện xây 
phẩm chất nổi bật (VD như dựng thành công nhân vật anh thanh niên- hình ảnh tiêu biểu 
ông Sáu, ông Hai ) giới của thế hệ Việt Nam thời kì chống Mĩ cứu nước, đã để lại 
thiệu cụ thể những ấn tượng rất sâu sắc trong lòng người đọc.
+ Với kiểu nhân vật có nhiều 
phẩm chất (VD Vũ Nương, 
anh thanh niên ) giới thiệu 
khái quát
B. Thân bài B. Thân bài
1. Giới thiệu nhân vật 1. Giới thiệu nhân vật anh thanh niên:
- Nhân vật ấy là ai (tên, tuổi, - Là nhân vật chính của truyện
quê quán ), giữ vai trò gì - Anh không xuất hiện ngay từ đầu tác phẩm mà hiện ra:
trong tác phẩm? ( nhân vật + Qua lời kể của bác lái xe: Một con người cô đọc nhất thế 
chính hay nhân vật phụ) gian; 27 tuổi, làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu; sống 
- Nhân vật ấy được đặt trong một mình trên đỉnh Yên Sơn cao 2600m ; anh ta từng hạ 
những hoàn cảnh nào (tình cây, chắn xe vì “thèm người” quá.
huống truyện nào) -> gây ấn tượng mạnh, gợi sự tò mò, khao khát được gặp gỡ 
 với con người đặc biệt này.
 + Trong cuộc gặp gỡ chốc lát giữa anh với các nhân vật khác 
 khi xe của họ dừng lại nghỉ ngơi.
 -> Cũng đủ để các nhân vật khác kịp ghi lại một ấn tượng, 
 một kí họa chân dung về anh. Rồi dường như anh lại khuất 
 lấp vào trong mây mù bạt ngàn và cái lặng lẽ muôn thuở của 
 Sa Pa.
2. Phân tích những phẩm 2. Phân tích những phẩm chất nổi bật của nhân vật anh chất nổi bật của nhân vật. thanh niên
- Cần đặt nhân vật trong các a. Anh thanh niên là người yêu nghề, có tinh thần trách 
mối quan hệ với những gì gần nhiệm cao với công việc lắm gian khổ của mình.
gũi (công việc, cuộc sống, - Công việc của anh là đo gió, đo mưa, tính mây để dự báo 
mọi người ) để tìm ra thời tiết, phục vụ sản xuất và chiến đấu. Mỗi ngày, anh phải 
những phẩm chất nổi bật của báo về trung tâm bốn lần đúng giờ “ốp”, kể cả lúc nửa đêm có 
nhân vật. mưa tuyết.
- Mỗi một phẩm chất sẽ trở - ĐK làm việc: Một mình trên đỉnh Yên Sơn cao 2600m, 
thành một luận điểm, viết quanh năm chỉ có cây cỏ và mây mù lạnh lẽo 
thành một đoạn văn. - Công việc và điều kiện: đòi hỏi ở anh phải tỉ mỉ, chính xác, 
- Cần biết lựa chọn các chi có bản lĩnh để vượt qua nỗi cô đơn khi sống một mình trên 
tiết tiêu biểu trong tác phẩm đỉnh núi.
để làm dẫn chứng minh họa - Điều giúp anh vượt lên trên hoàn cảnh là lòng yêu nghề, ý 
- Khi phân tích, có thể mở thức được ý nghĩa công việc mình đang làm. Anh có suy nghĩ 
rộng tới các nhân vật khác để thật đúng và sâu sắc về công việc: “khi ta làm việc, ta với 
bài viết thêm sâu sắc. công việc là đôi cháu buồn đến chết mất.”
* Với những nhân vật chỉ có - Khi biết mình đã góp phần bắn rơi máy bay Mĩ trên cầu 
một phẩm chất, mỗi một thời Hàm Rồng, anh thấy mình thật hạnh phúc.
điểm sẽ viết thành một đoạn. b. Anh thanh niên có tình yêu thiết tha với cuộc sống.
 - Ngoài công việc chính, anh còn trồng hoa, nuôi gà và đọc 
 sách để làm cuộc sống vật chất và tinh thần thêm phong phú.
 - Cuộc đời riêng của anh thu gọn trong góc trái ngôi nhà ba 
 gian gọn gàng, sạch sẽ với một chiếc giường con, một bàn 
 học và một giá sách
 - Anh chủ động gặp gỡ với mọi người. Vì vậy, dù sống một 
 mình trên đỉnh núi cao, anh không hề cảm thấy cô đơn, lạc 
 lõng.
 - Anh biết gắn bó với mọi người bằng sự nhiệt tình và tấm 
 lòng chân thành. A ghi nhớ từng lần gặp gỡ, quý từng giây 
 phút trò chuyện với mọi người. Với anh, mỗi một lần gặp gỡ 
 là một kỉ niệm đẹp trong cuộc đời "Bác và cô là đoàn khách 
 thứ hai đến thăm nhà tôi từ tết. Và cô là cô gái thứ nhất từ Hà 
 Nội lên thăm tôi từ bốn năm nay.
 - Anh cho rằng đọc sách cũng là một cách trò chuyện. Anh đã 
 thực sự tìm thấy niềm vui ngoài công việc.
 c. Anh sống chân thành, vô tư và rất khiêm tốn.
 - Anh biết gắn bó với mọi người bằng sự cởi mở, chân thành, 
 bằng sự quan tâm và chia sẻ:
 + Biếu bác lái xe củ tam thất khi biết vợ bác ốm
 + Tặng cô kĩ sư bó hoa rất to để ghi nhớ lần đầu gặp gỡ
 + Mời ông họa sĩ uống chè; mời ông trở lại để cảm nhận cái 
 lạnh cóng trên đỉnh Yên Sơn lúc 1 giờ sáng...
 + Tặng mọi người làn trứng để ăn trưa.
 - Anh rất bộc trực và vô tư: + Anh kể chuyện của mình một cách hồn nhiên và say sưa.
 +Anh nói to cả những điều người ta chỉ nghĩ hay ít nghĩ
 - Công việc gian khổ, có những đóng góp rất lớn...nhưng anh 
 thanh niên lại rất khiêm tốn.
 + Anh không nhận mình là người cô độc nhất thế gian. A cho 
 rằng làm khí tượng, phải được ở trên đỉnh Phan-xi-păng mới 
 là lí tưởng.
 + Khi biết ông họa sĩ có ý định vẽ mình, anh giới thiệu cho 
 ông những người, theo anh, là đáng vẽ hơn: ông kĩ sư vườn 
 rau, đồng chí nghiên cứu khoa học.
 3 . Đánh giá khái quát nhân vật
3. Đánh giá khái quát nhân - Nhân vật anh thanh niên là hình ảnh tiêu biểu của thế hệ trẻ 
vật VN thời kì chống Mĩ cứu nước.
- Nhân vật ấy đại diện cho ai - Qua nhân vật, nhà văn muốn ca ngợi những con người lao 
- Qua nhân vật, nhà văn động, ý nghĩa của những công việc thầm lặng; ca ngợi tinh 
muốn nói điều gì (ca ngợi ai, thần yêu nước, ý chí chiến đấu, cống hiến của thế hệ trẻ 
phê phán ai, muốn nhắn gửi VN.
điều gì) 4. Nghệ thuật xây dựng nhân vật anh thanh niên
 - Cách kể chuyện hấp dẫn
 - Lời văn trong sáng
 - Tình huống truyện tự nhiên..., cốt truyện nhẹ nhàng
4. Nghệ thuật xây dựng 
nhân vật: 
Cần bám vào các yếu tố sau:
- Cách kể chuyện
- Cách lựa chọn ngôi kể
- Chi tiết truyện
- Tình huống truyện
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí 
nhân vật
C. Kết bài: C. Kết bài:
- Đánh giá khái quát, khẳng - Nhân vật anh thanh niên ...đã để lại những ấn tượng sâu sắc 
định giá trị và sức sống của trong lòng bạn đọc 
hình tượng nhân vật. - Phát biểu suy nghĩ: Yêu mến, tự hào...
- Phát biểu suy nghĩ
MỘT SỐ ĐỀ VĂN
Đề số 1. Cảm nhận của em về nhân vật bé Thu qua đoạn trích sau: Sáng hôm sau, bà con bên nội, bên ngoại đến rất đông . Cả con bé cũng theo 
ngoại nó về. Anh Sáu phải lo tiếp khách, anh như không chú ý đến con nữa. Còn chị Sáu 
thì lo chuẩn bị đồ đạc cho chồng, chị lo xếp từng chiếc áo, gói ghém đồ đạc vụn vặt vào 
cái túi nhỏ, chị cứ lúi húi bên chiếc ba lô. Con bé như bị bỏ rơi, lúc đứng vào góc nhà, 
lúc đứng tựa cửa và cứ nhìn mọi người đang quanh ba nó. Vẻ mặt của nó có cái gì hơi 
khác, nó không bướng bỉnh hay nhăn mày cau có nữa, vẻ mặt nó sầm lại buồn rầu, cái vẻ 
buồn trên gương mặt ngây thơ của con bé trông rất dễ thương. Với đôi mi dài uốn cong, 
và như không bao giờ chớp, đôi mắt nó như to hơn, cái nhìn của nó không ngơ ngác, 
không lạ lùng, nó nhìn với vẻ nghĩ ngợi sâu xa.
 Đến lúc chia tay, mang ba lô lên vai, sau khi bắt tay hết mọi người, anh Sáu mới 
đưa mắt nhìn con, thấy nó đứng trong góc nhà.
 Chắc anh cũng muốn ôm con, hôn con, nhưng hình như cũng lại sợ nó giẫy lên lại 
bỏ chạy, nên anh chỉ đứng nhìn nó. Anh nhìn nó với đôi mắt trìu mến lẫn buồn rầu. Tôi 
thấy đôi mắt mênh mông của con bé bỗng xôn xao.
 - Thôi! Ba đi nghe con! - Anh Sáu khe khẽ nói.
 Chúng tôi, mọi người - kể cả anh, đều tưởng con bé sẽ đứng yên đó thôi. Nhưng 
thật lạ lùng, đến lúc ấy, tình cha con như bỗng nổi dậy trong người nó, trong lúc không 
ai ngờ đến thì nó bỗng kêu thét lên:
 - Ba... a... a... ba!
Tiếng kêu của nó như tiếng xé, xé sự im lặng và xé cả ruột gan mọi người, nghe thật xót 
xa. Đó là tiếng "Ba" mà nó cố đè nén trong bao nhiêu năm, tiếng "Ba" như vỡ tung ra từ 
lòng nó, nó vừa kêu vừa chạy xô tới, nhanh như một con sóc, nó chạy thót lên và dang 
hai tay ôm chặt lấy cổ ba nó. Tôi thấy làn tóc tơ sau ót nó như dựng đứng lên.
 Nó vừa ôm chặt lấy cổ ba nó vừa nói trong tiếng khóc:
 - Ba! Không cho ba đi nữa! Ba ở nhà với con!
 Ba nó bế nó lên - nó hôn ba nó cùng khắp. Nó hôn tóc, hôn cổ, hôn vai và hôn cả 
vết thẹo dài bên má của ba nó nữa. ( ) Trong lúc đó, nó vẫn ôm chặt lấy ba nó. Không ghìm được xúc động và không 
muốn cho con thấy mình khóc, anh Sáu một tay ôm con, một tay rút khăn lau nước mắt, 
rồi hôn lên mái tóc con:
 - Ba đi rồi ba về với con.
 -Không! - Con bé hét lên, hai tay nó xiết chặt lấy cổ, chắc nó nghĩ hai tay không 
thể giữ được ba nó, nó dang cả hai chân rồi câu chặt lấy ba nó, và đôi vai nhỏ bé của nó 
run run.
Nhìn cảnh ấy, bà con xung quanh có người không cầm được nước mắt, còn tôibỗng thấy 
khó thở như có bàn tay ai nắm lấy trái tim tôi. 
 (Nguyễn Quang Sáng, Chiếc lược ngà)
Đề số 2. Cảm nhận của em về nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa 
của Nguyễn Thành Long qua đoạn trích sau: 
 Công việc nói chung dễ, chỉ cần chính xác. Gian khổ nhất là lần ghi và báo về lúc một giờ 
sáng. Rét, bác ạ. Ở đây có cả mưa tuyết đấy. Nửa đêm đang nằm trong chăn, nghe chuông 
đồng hồ chỉ muốn đưa tay tắt đi. Chui ra khỏi chăn, ngọn đèn bão vặn to đến cỡ nào vẫn 
thấy là không đủ sáng. Xách đèn ra vườn, gió tuyết và lặng im ở bên ngoài như chỉ chực 
mình ra là ào ào xô tới. Cái lặng im lúc đó mới thật dễ sợ: nó như bị chặt ra từng khúc, mà 
gió thì giống những nhát chổi muốn quét đi tất cả, ném vứt lung tung Những lúc im lặng 
lạnh cóng mà lại hừng hực như cháy. Xong việc, trở vào, không thể nào ngủ lại được.
 Anh thanh niên đang nói, dừng lại. Và tại sao họa sĩ cảm giác mình bối rối? Vì nhác 
thấy người con gái nhỏ nhẻ, e lệ, đứng giữa các luống dơn, không cần hái hoa nữa, ôm 
nguyên bó hoa trong tay, lắng tai nghe? Vì họa sĩ đã bắt gặp một điều thật ra ông vẫn ao 
ước được biết, ôi, một nét thôi đủ khẳng định một tâm hồn, khơi gợi một ý sáng tác, một nét 
mới đủ là giá trị một chuyến đi dài.
 - Anh nói nữa đi - Ông giục.
 - Báo cáo hết! - Người con trai vụt trở lại giọng vui vẻ. - Năm phút nữa là mười. Còn 
hai mươi phút thôi. Bác và cô vào trong nhà. Chè đã ngấm rồi đấy.
 Thì giờ ngắn ngủi còn lại thúc giục cả chính người họa sĩ già. Ông theo liền anh 
thanh niên vào trong nhà, đảo nhìn qua một lượt trước khi ngồi xuống ghế. Một căn nhà ba gian, sạch sẽ, với bàn ghế, sổ sách, biểu đồ, thống kê, máy bộ đàm. Cuộc đời riêng của anh 
thanh niên thu gọn lại một góc trái gian với chiếc gường con, một chiếc bàn học, một giá 
sách. 
 (Sgk Ngữ văn 9 tập I)
Đề số 3. Cảm nhận về nhân vật Phương Định qua đoạn trích sau:
 Vắng lặng đến phát sợ. Cây còn lại xơ xác. Đất nóng. Khói đen vật vờ từng cụm trong 
không trung, che đi những gì từ xa. Các anh cao xạ có nhìn thấy chúng tôi không? Chắc có, 
các anh ấy có những cái ống nhòm có thể thu cả trái đất vào tầm mắt. Tôi đến gần quả bom. 
Cảm thấy có ánh mắt các chiến sĩ theo dõi mình, tôi không sợ nữa. Tôi sẽ không đi khom. 
Các anh ấy không thích cái kiểu đi khom khi có thể cứ đàng hoàng mà bước tới.
 Quả bom nằm lạnh lùng trên một bụi cây khô, một đầu vùi xuống đất. Đầu này có vẽ 
hai vòng tròn màu vàng 
 Tôi dùng xẻng nhỏ đào đất dưới quả bom. Đất rắn. Những hòn sỏi theo tay tôi bay ra 
hai bên. Thỉnh thoảng lưỡi xẻng chạm vào quả bom. Một tiếng động sắc đến gai người cứa 
vào da thịt tôi. Tôi rùng và bỗng thấy tại sao mình làm quá chậm. Nhanh lên một tí! Vỏ quả 
bom nóng. Một dấu hiệu chẳng lành. Hoặc là nóng từ bên trong quả bom. Hoặt là mặt trời 
nung nóng.
 Chị Thảo thổi còi. Như thế là đã hai mươi phút qua. Tôi cẩn thận bỏ gói thuốc mìn 
xuống cái lỗ đã đào, châm ngòi. Dây mìn dài, cong, mềm. Tôi khỏa đất rồi chạy lại chỗ ẩn 
nấp của mình.
 Hồi còi thứ hai của chị Thao. Tôi nép người vào bức tường đất, nhìn đồng hồ. Không 
có gió. Tim tôi cũng đập không rõ. Dường như vật duy nhất vẫn bình tĩnh, phớt lờ mọi biến 
động chung là chiếc kim đồng hồ. Nó chạy, sinh động và nhẹ nhàng, đè lên những con số 
vĩnh cửu. Còn đằng kia, lửa đang chui bên trong cái dây mìn, chui vào ruột quả bom 
 Quen rồi. Một ngày chúng tôi phá bom đến năm lần. Ngày nào ít: ba lần. Tôi có nghĩ 
tới cái chết. Nhưng một cái chết mờ nhạt, không cụ thể. Còn cái chính: liệu mìn có nổ, bom 
có nổ không? Không thì làm cách nào để châm mìn lần thứ hai? Tôi nghĩ thế, nghĩ thêm: 
đứng cẩn thận, mảnh bom ghim vào cánh tay thì khá phiền. Và mồ hôi thấm vào môi tôi, mằn 
mặn, cát lạo xạo trong miệng.
 Nhưng quả bom nổ. Một thứ tiếng kì quái, đến váng óc. Ngực tôi nhói, mắt cay mãi 
mới mở ra được. Mùi thuốc bom buồn nôn. Ba tiếng nổ nữa tiếp theo. Đất rơi lộp bộp, tan đi 
âm thầm trong những bụi cây. Mảnh bom xé không khí, lao và rít vô hình trên đầu.”..
 (Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi, Ngữ văn 9, tập hai, tr.117 - 118, NXBGiáo dục)
Đề số 4. Cảm nhận của em về nhân vật ông Hai trong đoạn trích sau: Cổ ông lão nghẹn ắng hằn lại, da mặt tê rần rần. Ông lão lặng đi, tưởng như đến không 
thở được. Một lúc lâu ông mới rặn è è, nuốt một cái gì vướng ở có, ông cất tiếng hỏi, giọng lạc 
hẳn đi:
 - Liệu có thật không hở bác? Hay là chỉ lại 
 [...] Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng [...]
 Ông Hai củi gằm mặt xuống mà đi. Ông thoáng nghĩ đến vụ chủ nhà.
 Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét 
đưa nhau ra đầu nhà chơi sặm chơi sụi với nhau.
 Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ giàn ra. Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt 
gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu... Ông 
lão năm chặt hai tay lại mà rít lên:
 - Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán 
nước để nhục nhã thế này.
 Ông lão bỗng ngừng lại, ngơ ngơ như lời mình không được đúng lắm. Chả nhẽ cái bọn ở 
làng lại đốn đến thế được. Ông kiểm điểm từng người trong óc. Không mà, họ toàn là những 
người có tinh thần cả mà. Họ đã ở lại làng, quyết tâm một sống một chết với giặc, có đời nào lại 
cam tâm làm điều nhục nhã ấy!...
 Nhưng sao lại nẩy ra cái tin như vậy được? Mà thằng chánh Bệu thì đích thị là người làng 
không sai rồi. Không có lửa thì sao có khói? Ai người ta hơi đâu bịa tạc ra những chuyện ấy làm 
gì. Chao ôi! Cực nhục chưa, cả làng Việt gian! Rồi đây biết làm ăn, buôn bán ra sao? Ai người ta 
chứa. Ai người ta buôn bán mấy. Suốt cả cái nước Việt Nam này người ta ghê tởm, người ta thù 
hằn cái giống Việt gian bán nước Lại còn bao nhiêu người làng, tan tác mỗi người một phương 
nữa không biết họ đã rõ cái cơ sự này chưa? 
 (Trích Làng, Kim Lân, Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo Dục, 2014, tr 165 - 166)
Đề số 5. Cảm nhận của em về vẻ dẹp của thế hệ trẻ Việt Nam qua đoạn trích sau: 
 Việc của chúng tôi là ngồi đây. Khi có bom nổ thì chạy lên, đo khối lượng đất lấp vào hố 
bom, đếm bom chưa nổ và nếu cần thì phá bom. Người ta gọi chúng tôi là tổ trinh sát mặt 
đường. Cái tên gợi sự khát khao làm lên những sự tích anh hùng. Do đó, công việc cũng 
chẳng đơn giản. Chúng tôi bị bom vùi luôn . Có khi bò trên cao điểm về chỉ thấy hai con mắt 
lấp lánh. Cười thì hàm răng trắng lóa lên khuôn mặt nhem nhuốc. Những lúc đó, chúng tôi 
gọi nhau là “những con quỷ mắt đen”.
 Đơn vị chăm chúng tôi ra trò. Có cái gì lại bảo “ Để cho bọn trinh sát, chúng nó ở trên 
đó vắng”.
 Điều đó cũng dễ hiểu thôi. Đơn vị thường ra đường vào lúc mặt trời lặn. Và làm việc 
có khi suốt đêm. Còn chúng tôi thì chạy trên cao điểm cả ban ngày. mà ban ngày chạy trên cao điểm 
không phải chuyện chơi. thần chết là một tay không thích đùa. hắn ta lẩn trong ruột những 
quả bom. tôi bây giờ còn một vết thương chưa lành miệng ở đùi. tất nhiên, tôi không vào 
viện quân y. việc nào cũng có cái thú của nó. có ở đâu như thế này không: đất bốc khói, 
không khí bàng hoàng, máy bay đang ầm ì xa dần. thần kinh căng như chão, tim đập bất chấp 
cả nhịp điệu, chân chạy mà vẫn biết rằng khắp chung quanh có nhiều bom chưa nổ. có thể nổ 
bây giờ, có thể chốc nữa. nhưng nhất định sẽ nổ Rồi khi xong việc, quay lại nhìn cảnh đoạn 
đường một lần nữa, thở phào, chạy về hang. Bên ngoài trên 30 độ, chui vào hang là sà ngay 
đến một thế giới khác. Cái mát lạnh toàn thân rung lên đột ngột. Rồi ngử cổ uống nước trong 
ca hay trong bi đông. Nước suối pha đường. Xong thì nằm dài trên nền ẩm, lười biếng nghe 
ca nhạc từ cái đài bán dẫn nhỏ mà lúc nào cũng có pin đầy đủ. Có thể nghe, có thể nghĩ lung 
tung 
 (Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi, Ngữ văn 9 tập II)
 Hết .
 Đoạn trích: 
 Đến lúc chia tay, mang ba lô lên vai, sau khi bắt tay hết mọi người, anh Sáu 
mới đưa mắt nhìn con, thấy nó đứng trong góc nhà. 
 Chắc anh cũng muốn ôm con, hôn con, nhưng hình như cũng lại sợ nó giẫy 
lên lại bỏ chạy, nên anh chỉ đứng nhìn nó. Anh nhìn với đôi mắt trìu mến lẫn buồn 
rầu. Tôi thấy đôi mắt mênh mông của con bé bỗng xôn xao.
- Thôi ! Ba đi nghe con ! – Anh Sáu khe khẽ nói. 
 Chúng tôi, mọi người – kể cả anh, đều tưởng con bé sẽ đứng yên đó thôi. 
Nhưng thật lạ lùng, đến lúc ấy, tình cha con như bỗng nổi dậy trong người nó, 
trong lúc không ai ngờ đến thì nó bỗng kêu thét lên: 
 - Ba a a ba! 
 Tiếng kêu của nó như tiếng xé, xé sự im lặng và xé cả ruột gan mọi người, nghe 
thật xót xa. Đó là tiếng “ba” mà nó cố đè nén trong bao nhiêu năm nay, tiếng 
“ba” như vỡ tung ra từ đáy lòng nó, nó vừa kêu vừa chạy xô tới, nhanh như một 
con sóc, nó chạy thót lên và dang hai tay ôm chặt lấy cổ ba nó. Tôi thấy làn tóc tơ 
sau ót nó như dựng đứng lên. 
 Nó vừa ôm chặt lấy cổ ba nó vừa nói trong tiếng khóc: - Ba! Không cho ba đi nữa ! Ba ở nhà với con ! 
 Ba nó bế nó lên. Nó hôn ba nó cùng khắp. Nó hôn tóc, hôn cổ, hôn vai và hôn cả 
vết thẹo dài bên má của ba nó nữa...
[ ]Trong lúc đó, nó vẫn ôm chặt lấy ba nó. Không ghìm được xúc động và không 
muốn cho con thấy mình khóc, anh Sáu một tay ôm con, một tay rút khăn lau nước 
mắt, rồi hôn lên mái tóc con:- Ba đi rồi ba ba về với con.- Không! – Con bé hét 
lên, hai tay siết chặt lấy cổ, chắc nó nghĩ hai tay không thể giữ được ba nó, nó 
dang cả hai chân rồi câu chặt lấy ba nó, và đôi vai nhỏ bé của nó run run” 
 (Chiếc lược ngà, Nguyễn Quang Sáng) 
Đề 1: Cảm nhận của em về đoạn trích hoặc: Cảm nhận về tình cha con trong đoạn 
trích,
Đề 2: Cảm nhận về nhân vật bé Thu
Đề 3: Cảm nhận về nhân vật ông Sáu