Giáo án môn Ngữ văn 8 - Chủ đề: Truyện cười

 CHỦ ĐỀ: TRUYỆN CƯỜI
 Đọc ngữ liệu sau trả lời câu hỏi: 
 ĐẾN CHẾT VẪN HÀ TIỆN
 Ngày xưa có anh nhà giàu, tính hà tiện, ăn chẳng dám ăn, mặc chẳng dám mặc, chỉ 
 khư khư tích của làm giàu. Có người bạn rủ ra tỉnh chơi, anh nấn ná không đi vì sợ, đi 
 với bạn phải đãi bạn. Bị người ta chê cười mãi, một hôm, anh vào buồng giắt một quan 
 tiền vào lưng, rồi sai một người ở cùng đi lên tỉnh. Đến tỉnh, anh trông thấy cái gì cũng 
 muốn mua, nhưng sợ mất tiền rồi lại thôi. Trời nắng như thiêu, anh muốn vào quán uống 
 nước, nhưng sợ phải trả tiền cho người nhà, đành đi qua. 
 Đến chiều trở về, khi qua đò, đến giữa dòng, anh khát quá không chịu được mới cúi 
 xuống uống nước chẳng may lộn cổ xuống sông. Anh người nhà vội kêu to lên: 
 – Ai cứu chủ tôi, xin thưởng một quan tiền! 
 Anh keo kiệt đương loay hoay giữa dòng, nghe tiếng, cố ngoi lên nói: 
 – Một quan đắt lắm! 
 Anh người nhà vội chữa lại: 
 – Thôi thì năm tiền vậy! 
 Anh keo kiệt lại cố ngoi lên một lần nữa và chỉ kịp nói: “Năm tiền còn đắt quá!” rồi 
 chìm nghỉm.
 (Theo Truyện cười dân gian Việt Nam)
Yêu cầu cần Mức Số 
 Câu hỏi Hướng dẫn - Đáp án
 đạt độ lượng
- Xác định Nhận 3 Câu 1: Văn bản thuộc kiểu văn bản nào?
 Tự sự
kiểu văn bản biết
- Xác định Câu 2: Xác định ngôi kể được sử dụng 
ngôi kể trong văn bản
 Ngôi thứ ba
trong văn 
bản
- Nhận biết Câu 3: Văn bản có bao nhiêu từ láy? 4 từ láy 
các từ láy
- Hiểu về Thông Câu 1: Đặc điểm tính cách của anh nhà 
đặc điểm hiểu giàu gợi đến câu thành ngữ nào? Vắt cổ chày ra nước.
nhân vật
- Hiểu đặc Câu 2: Trong văn bản, vì sao anh nhà 
trưng truyện giàu bị ngã xuống sông?
cười
 Vì anh ta đi đò rồi cúi 
 xuống uống nước 
 chẳng may lộn cổ 
 xuống sông.
 5
- Hiểu được Câu 3: Vì sao khi bị ngã xuống sông, anh Vì anh ta tiếc tiền.
nội dung nhà giàu vẫn cố ngoi lên để trả giá? - Hiểu được Câu 4: Đặc điểm nổi bật trong tính cách Keo kiệt 
đặc điểm của anh nhà giàu là gì?
trong tính 
cách nhân 
vật.
- Xác định Câu 5: Câu nói nào trong văn bản làm bật “Năm tiền còn đắt 
yếu tố gây ra tiếng cười? quá!”
cười
- Trình bày Vận Câu 1: Hãy đặt một nhan đề khác cho -HS đặt được một 
suy nghĩ dụng truyện và giải thích vì sao? nhan đề khác phù hợp 
 với đề tài, chủ đề câu 
đồng tình chuyện.
hay không -HS giải thích hợp lí 
đồng tình vì sao lại đặt nhan đề 
của bản đó.
thân.
- Suy nghĩ Câu 2: Bài học mà em nhận được từ văn Bài học:
 2
của bản thân bản trên là gì? - Trong cuộc sống 
 không nên keo kiệt bủn 
 xỉn (hà tiện).
 - Tính keo kiệt khiến ta 
 bị mọi người cười chê, 
 thậm chí chuốc lấy hậu 
 quả thảm hại.
 (HS diễn đạt cách 
 khác, GV vẫn linh hoạt 
 cho điểm)
II.V iết bài NB- 1 Thời gian vừa qua, nhiều vụ việc bắt * Mở bài: Nêu hiện 
văn tự sự. TH- nạt học đường xảy ở trên cả nước. Học tượng sự việc cần bàn 
 sinh mâu thuẫn, xích mích dẫn đến đánh 
 VD- nhau. Thế nhưng, điều đáng lên án là khi luận.
 VDC chứng kiến các vụ việc trên, hầu hết các * Thân bài:
 học sinh đều dửng dưng như không thấy 1. Giải thích: 
 gì. Thay vì can ngăn, giải thích đúng sai, “Bệnh vô cảm” là căn 
 không ít học sinh lại cổ vũ cho những bệnh tâm hồn của 
 hành động vô đạo đức và thiếu văn hóa, những con người có 
 thậm chí tung clip lên mạng xã hội để trái tim lạnh lùng, vô 
 hùa theo sai trái.
 Cách đây 2 năm, nhiều người bị ám ảnh cảm, ích kỷ và lạnh 
 trước sự vô cảm của một tài xế taxi lạnh lùng. Họ thờ ơ, làm 
 lùng bỏ đi khi gây tai nạn và người qua ngơ trước những điều 
 đường không có động thái gọi cơ quan tồi tệ, những bất hạnh, 
 chức năng. Không ít người gặp người bị bất hạnh của những 
 nạn chẳng quan tâm sống chết ra sao, người xung quanh. 
 hoặc có ghé lại thì cũng chỉ để thỏa mãn 
 tính hiếu kỳ, hoặc chỉ để quay clip để đưa lên trang cá nhân câu view... Hay 2. Thực trạng thiếu kĩ 
những vụ hồn nhiên hôi của, giành giật năng sống ở học sinh 
đồ đánh rơi ngoài đường, bỏ qua lời van hiện nay
xin của người đang gặp nạn. Đó là 
 Sau là 1 số gợi ý:
những tiếng chuông báo động về sự vô 
 - Vô cảm trước vui 
cảm.
 buồn, đau khổ, trước 
[ .]
 số phận của những 
 Vô cảm còn bị ví như căn bệnh "ung 
 người xung quanh.
thư tâm hồn", khiến sư tử tế, sự nhân văn 
 - Thờ ơ với các vấn đề 
cạn kiệt. 
 xã hội dù lớn hay nhỏ, 
 (Bệnh vô cảm len lỏi trong giới trẻ thời 
 các phong trào, sự kiện
 đại số - Theo VTV.vn)
 - Thờ ơ trước những vẻ 
 đẹp của thiên nhiên, 
 Hãy viết bài văn nghị luận trình bày 
 của cuộc sống, của con 
suy nghĩ của em về thực trạng “vô cảm” 
 người.
trong đời sống hiện nay. 
 - Thờ ơ với cái ác 
 3. Nguyên nhân
 - Do lối sống ích kỷ 
 của mỗi người, thờ ơ 
 với mọi thứ xung 
 quanh.
 - Một số người sống 
 thiếu bản lĩnh, sống 
 khép mình, sợ va 
 chạm, không muốn 
 những mất mát, khổ 
 đau của người khác 
 đụng chạm vào sự bình 
 an thanh thản trong 
 lòng mình và cuộc 
 sống của mình.
 + Một số gia đình 
 chưa coi trọng việc 
 giáo dục con cái về sự 
 đồng cảm, yêu thương 
 giúp đỡ nhau và biết 
 bao dung, tha thứ cho 
 người khác. Có nhiều 
 bậc cha mẹ, phụ huynh 
 thiếu gương mẫu về lối 
 sống và giao tiếp. Cha 
 mẹ quá cưng chiều con 
 nên sẵn sàng đáp ứng 
 những nhu cầu vô lối 
 của con một cách vô 
 điều kiện.
 + Giáo dục phiến diện 
 không đầy đủ, chỉ chủ yếu chạy đua theo 
thành tích về văn hoá, 
ít quan tâm hoặc chưa 
đầy đủ về giáo dục đạo 
đức.
4. Hậu quả
- Đối với từng cá nhân, 
từng người: lối sống vô 
cảm làm tàn phá tâm 
hồn, làm trái tim con 
người trở nên chai sạn 
và dễ dẫn đến tội ác.
- Đối với gia đình, xã 
hội: vô cảm làm suy 
thoái đạo đức của một 
cá nhân hay của một 
tập thể, đẩy đất nước 
đến tụt hậu, có thể làm 
nguy hại đến tính mạng 
con người và vận mệnh 
dân tộc.
5. Giải pháp
- Đối với bản thân mỗi 
người:
 Hãy sống đúng với 
chuẩn mực đạo đức 
của con người trong xã 
hội, biết yêu thương 
đùm bọc và chia sẻ lẫn 
nhau (nhà thơ Li Băng: 
cám ơn đời mỗi sớm 
mai thức dậy. Ta có 
thêm ngày nữa để yêu 
thương).
- Đối với gia đình:
+ Trước hết, các thế hệ 
trong gia đình phải biết 
quan tâm lẫn nhau, từ 
đó giáo dục, xây dựng 
lối sống yêu thương 
đùm bọc giúp đỡ lẫn 
nhau.
+ Cha mẹ trong gia 
đình khi dạy bảo con 
cái cũng cần phải lắng 
nghe, thấu hiểu cảm 
xúc của con cái,
- Đối với nhà trường: + Nhà trường không 
chỉ dạy chữ mà từ dạy 
chữ để dạy cách làm 
người có nhân cách, có 
đạo đức, có xúc cảm và 
sự sẻ chia bằng nhiều 
hình thức dạy lồng 
ghép qua bộ môn Công 
dân, qua môn Văn và 
những sinh hoạt tập 
thể.
- Đối với xã hội:
+ Tích cực tuyên 
truyền giáo dục trên 
các phương tiện thông 
tin đại chúng bằng 
nhiều hình thức và 
những gương người tốt 
việc tốt.
* Kết bài: 
Đánh giá, liên hệ bản 
thân, bài học về nhận 
thức và hành động