Giáo án Lịch sử 8 - Tiết 39, Bài 25: Kháng chiến lan rộng ra toàn quốc (1873-1884) - Năm học 2020-2021

 Giáo án sử 8 tuần 21
Ngày soạn: 18/01/2021 
Tuần: 21 - Tiết :39 Bài 25: KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC
 (1873- 1884) 
I .Mục tiêu:
 1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ: 
- Kiến thức: 
 + Tình hình Việt Nam trước khi thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ (1867- 1873).
 + Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kỳ lần thứ nhất (1873).
 + Cuộc kháng chiến của nhân dân Hà Nội và các Tỉnh đồng bằng Bắc Kỳ (1873- 
1874).
 + Nội dung hiệp ước và thương ước 1874. Đây là hiệp ước thứ hai mà nhà Nguyễn ký 
với thực dân Pháp, từng bước đầu hàng Pháp (mất lục Tỉnh Nam Kỳ).
 - Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ, tương thuật những sự kiện lịch sử phân 
tích và khái quát một số vấn đề lịch sử điển hình.
 - Thái độ: 
 + Giáo dục cho HS trân trọng và tôn kính những vị anh hùng dân tộc.
 + Căm ghét bọn thực dân Pháp tham lam tàn bạo và những hành động nhu nhược của 
triều đình Huế
 + Có những nhận xét đúng đắn về trách nhiệm của triều đình Huế (khi bàn về nguyên 
nhân mất nước)
2. Năng lực, phẩm chất cần hình thành và phát triển cho học sinh:
 - Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy sáng tạo, năng lực 
hợp tác, năng lực giao tiếp.
 + Năng lực tái hiện sự kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử từ sự 
kiện, hiện tượng lịch sử.
 - Tự tin, tự chủ, tự lập, yêu quê hương đất nước.
II. Chuẩn bị:
 Giáo viên : - Giáo án, SGK
 - Bản đồ hành chính Việt Nam cuối thế kỷ XIX
 - Bản đồ thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ lần 1
 Học sinh : SGK,SGC, trả lời các câu hỏi
III. Tổ chức các hoạt động dạy học:
 1. Ổn định lớp: 1’
 2. Kiểm tra bài cũ: 5’ 
 - Trình bày tóm lược cuộc kchiến chống Pháp của nhdân ta ở N Kỳ từ 1858 đến 
1875.
 - Trình bày về cuộc khởi nghĩa Trương Định?
 3. Bài mới: 
- HĐ1. Hoạt động tìm hiểu thực tiễn: 1’
 Tổ chức khởi động
 - 1 - Giáo án sử 8 tuần 21
 - Gv giới thiệu bài.... Sau khi thực dân Pháp chiếm được lục Tỉnh Nam Kỳ (1867) 
Pháp lập tức biến Nam Kỳ thành bàn đạp vững chắc để chiếm Bắc Kỳ lần thứ nhất 
(1873) và buộc triều đình Huế đầu hàng 1884. Hôm nay chúng ta vào bài mới
2. Hoạt động hình thành kiến thức mới :
 I. THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ NHẤT. CUỘC KHÁNG 
 CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KÌ. 
 Hoạt động của giáo viên và Sản phẩm hoạt động của Kết luận của giáo viên
 học sinh học sinh
 Kiến thức 1. 8’ Tìm hiểu I. THỰC DÂN PHÁP 
 tình hình ở VN trước khi ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ 
 Pháp đánh Bắc Kì NHẤT. CUỘC KHÁNG 
 Tại sao Pháp chiếm Tây -> Do phong trào k/c của CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ 
 Nam Kì (1867) mà mãi nhân dân Nam Kì phát triển CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG 
 1873 chúng mới đánh Bắc mạnh khắp nơi, ngăn chặn BẮC KÌ
 Kì ? ( HS Khá giỏi) quá trình xâm lược của 1. Tình hình VN trước 
 chúng khi Pháp đánh chiếm 
 Trình bày tình hình VN -> Sau khi chiếm miền Bắc Kì :
 trước khi Pháp đánh Bắc Kì Đông chúng thiết lập bộ a. Về phía Pháp :
 ? máy thống trị, bóc lột kinh - Xây dựng bộ máy cai trị 
 tế, biến đây thành bàn đạp có tính chất quân sự.
 tấn công CPC và chiếm 3 - Đẩy mạnh bóc lột bằng 
 tỉnh miền Tây tô thuế .
 -> Xây dựng bộ máy cai trị, - Cướp đoạt ruộng đất của 
 T/d Pháp có những biện đẩy mạnh bóc lột, cướp dân .
 pháp gì để ổn định tình hình ruộng, vơ vét lúa gạo, đào - Mở trường đào tạo tay 
 Nam Kì ? ( HS Yếu) tạo tay sai sai .
 -> Tiếp tục thực hiện đối b. Về phía triều đình
 Trong khi t/d Pháp chuẩn bị nội, đối ngoại lỗi thời, ra - Tiếp tục chính sách đối 
 mở rộng xâm lược, chính sức vơ vét bóc lột để ăn nội, đối ngoại lỗi thời .
 sách đối nội và đối ngoại chơi và bồi thường chiến - Vơ vét tiền của của dân 
 của triều đình ra sao ? phí, kinh tế sa sút, tài chính để ăn chơi và bồi thường 
 Những chính sách của thiếu, binh lực yếu, nhân chiến phí .
 triều đình làm thực lực dân cơ cực => Kinh tế sa sút, tài 
 quốc gia suy kiệt thúc đẩy chính thiếu hụt, binh lực 
 Pháp xâm lược . yếu, mâu thuẫn xã hội sâu 
 sắc .
 - Tiếp tục thương lượng 
 với Pháp để chia sẻ quyền 
 thống trị .
 - 2 - Giáo án sử 8 tuần 21
Kiến thức 2.8’ Tìm hiểu âm 2. Thực dân Pháp đánh 
 mưu và quá trình đánh chiếm Bắc Kì lần thứ 
 chiếm Bắc Kì nhất (1873)
 Những nguyên nhân nào a. Âm mưu của Pháp
 dẫn đến thực dân Pháp cho -> T/d Pháp muốn bành - Lợi dụng việc triều đình 
 quân đánh chiếm Bắc Kì ? trướng thế lực nhảy vào nhờ Pháp đem quân ra 
 ( HS Khá giỏi) Vân Nam TQ theo đường vùng biển Hạ Long để giải 
 sông Mê kông nhưng không quyết vụ “hải phỉ”, cho tên 
 thành (nhiều thác ghềnh) lái buôn Đuy-puy vào Hà 
 nên chúng do thám sông Nội gây rối .
 Hồng - Lấy cớ giải quyết vụ 
Pháp lấy cớ gì để đánh chiếm -> Pháp cho Đuy-puy gây Đuy-puy , Pháp cử Gác-
 Bắc Kì ? ( HS Yếu) rối sau đó lấy cớ giải quyết ni-ê chỉ huy 200 quân kéo 
 để kéo quân ra Bắc. ra Bắc .
 Chiến sự ở Bắc Kì diễn ra -> Sáng 20/11/1873 chúng 
 ntn ? bắt đầu đánh thành Hà Nội b. Diễn biến :
Gv hướng dẫn hs trình bày (212 tên, 1 đại bác, 2 tàu - Ngày 20/11/1873 Pháp 
 trên bản đồ và gv minh họa chiến, 1 tàu đổ bộ). Triều nổ sung đánh và chiếm 
 thêm đình có 7000 quân do trang thành Hà Nội .
1/10 hội quân với Đuy-puy. thiết bị kém, không chủ 
 Đòi đóng quân trong thành, động tác chiến nên thất bại - Quân Pháp nhanh chóng 
 khai phóng sông Hồng, tự chiếm các tỉnh Hải 
 do thu thuế đi lại, bắt, đánh Dương, Hưng Yên, Ninh 
 dân. 16/11 chúng mở đường Bình, Nam Định.
 sông Hồng chở hàng và lập 
 thuế mới.19/11 chúng y/c 
 NT Phương giải giáp quân 
 đội
 Sau khi chiếm thành Hà Nội -> Chưa đầy 1 tháng chúng 
 tình hình chiến sự diễn ra đã chiếm Hải Dương, Hưng 
 ntn ? Yên, Ninh Bình, Nam Định.
 Tại sao quân triều đình -> Vì quân triều đình không 
 đông mà không thắng được chủ động tấn công địch, 
 chúng? ( HS Khá giỏi) trang thiết bị lạc hậu.
Kiến thức 3.12’ Tìm hiểu 3. Kháng chiến ở Hà Nội 
 cuộc kháng chiến của nhân và các tỉnh đồng bằng 
 dân ở Bắc Kì . Bắc Kì ( 1873 – 1874) :
Gv: Ngay khi quân Pháp kéo - Khi Pháp kéo vào Hà 
 đến HN, nhân dân đã anh Nội, nhân dân ta anh dũng 
 dũng đứng lên k/c . chống Pháp như trận chiến 
 Trình bày cuộc k/c của nhân -> Đêm đến nghĩa binh bí đấu ở cửa Ô Thanh Hà . 
 - 3 - Giáo án sử 8 tuần 21
 dân HN 1873? mật vào thành quấy rối (Quan Chưởng)
 địch, đốt cháy kho đạn của 
 chúng ở bờ sông. Chặn - Tại các tỉnh đồng bằng, ở 
 đánh ở cửa ô Thanh Hà. .. đâu Pháp cũng vấp phải sự 
 Trong thời kì này, quân dân -> Khi phát hiện lực lượng kháng cự của nhân dân ta. 
 HN đã lập nên chiến thắng địch ở HN yếu, ta khép chặt Các căn cứ k/c được hình 
 điển hình nào. Em biết gì về vòng vây, lập nên chiến thành ở Thái Bình, Nam 
 chiến thắng đó ? thắng Cầu Giấy lần 1. Định 
Gv: giới thiệu thêm trận này Trong chiến thắng này có - 21/12/1873, quân Pháp 
 (ta giết được Gác-ni-ê) sự liên kết giữa lực lượng bị thất bại ở Cầu Giấy, 
 Hồng Tá Viêm và Lưu Gác-ni-ê bị giết .
 Vĩnh Phúc (quân Cờ đen)
 Chiến thắng Cầu Giấy có ý -> Quân Pháp hoang mang, - 15/3/1874 triều đình Huế 
 nghĩa ntn ? quân ta phấn khởi kí với Pháp Hiệp ước Giáp 
 Trình bày phong trào đấu -> Hs trả lời dựa vào sgk. Tuất. Pháp rút quân khỏi 
 tranh tại các tỉnh đồng bằng Nhắc lại nhân vật Phạm Bắc Kì; Triều đình thừa 
 ? Văn Nghị trong bài trước nhận 6 tỉnh Nam Kì hoàn 
Giới thiệu thêm tình hình ta toàn thuộc Pháp .
và Pháp sau trận Cầu Giấy
 Nội dung của điều ước Giáp -> Pháp rút khỏi Bắc Kì, 
 Tuất ? ( HS Yếu) triều đình nhượng lục tỉnh 
 cho P
 Tại sao triều đình kí điều -> Sự nhu nhược, tư tưởng 
 ước ? ( HS Khá giỏi) “chủ hòa” bảo vệ quyền lợi 
Giới thiệu thêm về các điều dòng họ
 khoản của điều ước này 
 (STK)
- HĐ3. Hoạt động luyện tập: 
 Trình bày tóm tắt giai đoạn 1 của phong trào Cần Vương?
- HĐ4. Hoạt động vận dụng, mở rộng: 3’
 - Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật lịch sử: Tôn Thất Thuyết và vua Hàm Nghi.
4. Hướng dẫn về nhà và hoạt động nối tiếp: 2’
 - Sưu tầm tài liệu lịch sử về phong trào Cần Vương và những cuộc khởi nghĩa lớn 
trong phong trào.
 - Nắm vững nội dung bài học 
 - Chuẩn bị phần II(còn lại )
 + Đọc sgk/tr127-130; Trả lời câu hỏi sgk
 IV. Đánh giá bài học: 3’
 - 4 - Giáo án sử 8 tuần 21
 - Những nguyên nhân nào dẫn đến thực dân Pháp cho quân đánh chiếm Bắc Kì ? ( HS 
Yếu)
 - Em hãy trình bày phong trào kháng chiến ở Hà Nội và Bắc Kỳ? ( HS Khá giỏi)
 - Trình bày diễn biến trận Cầu Giấy lần 1 ?
V. Rút kinh nghiệm:
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
.............................................................................................................................................
 Ký duyệt của tổ T21 ngày 20 / 01 / 2021
 Tổ Phó
 - ND, HT: 
 - PP:
 Đinh Thu Trang
 - 5 -