Trường: THCS Nguyễn Minh Nhựt Họ và tên giáo viên TỔ: Văn-GDCD- Sử -Địa Nguyễn An Duy TÊN BÀI DẠY: BÀI 29: ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH Môn học/Hoạt động giáo dục: ĐỊA LÍ; Lớp: 8 Thời gian thực hiện: (1 tiết) I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức - Trình bày được vị trí, đặc điểm cơ bản của các khu vực địa hình. - Giải thích được sự phân hóa địa hình đồi núi ở Việt Nam, đặc điểm mỗi khu vực địa hình và sự khác nhau giữa các khu vực đồi núi. 2. Năng lực * Năng lực chung - Năng lực tự chủ và tự học: biết chủ động tích cực thực hiện nhiệm vụ học tập được giao. - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Trình bày suy nghĩ/ ý tưởng, lắng nghe/ phản hồi tích cực; giao tiếp và hợp tác khi làm việc nhóm. * Năng lực Địa Lí - Năng lực nhận thức khoa học địa lí: Xác lập mối quan hệ giữa đặc điểm địa hình Việt Nam với các đặc điểm khí hậu và thủy văn. - Năng lực tìm hiểu địa lí: Sử dụng bản đồ Tự nhiên Việt Nam, lược đồ Địa hình Việt Nam, lược đồ các miền tự nhiên để hiểu và trình bày, mô tả các đặc điểm và sự phân bố các khu vực địa hình ở nước ta. - Năng lực vận dụng kiến thức kĩ năng đã học: Phân tích được mối quan hệ giữa địa hình với các thành phần tự nhiên khác. So sánh các khu vực địa hình. 3. Phẩm chất - Trách nhiệm: Yêu thiên nhiên Việt Nam và có các tác động phù hợp đối với các dạng địa hình nhằm đem lại hiệu quả kinh tế cao nhất nhưng không làm tổn hại đến môi trường tự nhiên. - Chăm chỉ: Tìm hiểu sự phân bố và đặc điểm của các dạng địa hình ở Việt Nam. - Nhân ái: Thông cảm, sẽ chia với những khu vực gặp khó khăn do địa hình mang lại. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Chuẩn bị của GV - Lược đồ địa hìnhViệt Nam - Tranh ảnh về các khu vực địa hình. 2. Chuẩn bị của HS - Sách giáo khoa, sách tập ghi bài. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1. Hoạt động 1: Mở đầu (3 phút) 1 a) Mục đích: - HS được gợi nhớ, huy động hiểu biết, sử dụng kĩ năng đọc tranh ảnh để nhận biết về các khu vực địa hình của nước ta - Tạo hứng thú cho học sinh trước khi bước vào bài mới. b) Nội dung: HS quan lược đồ và trả lời câu hỏi c) Sản phẩm: HS trả lời được các dạng địa hình Việt Nam: đồi núi, đồng bằng, ven biển, d) Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV yêu cầu HS quan sát lược đồ kết hợp với kiến thức đã học, hiểu biết của bản thân và trả lời câu hỏi: Em biết gì về đặc điểm địa hình của Việt Nam. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, ghi kết quả ra giấy nháp; GV quan sát, theo dõi, gợi ý, đánh giá thái độ học tập của HS Bước 3: Đại diện một số HS trình bày kết quả; các HS khác nhận xét, bổ sung đáp án. Bước 4: GV chốt thông tin và dẫn dắt vào bài mới. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (37 phút) Tổ chức thực hiện Sản phẩm Nội dung Mục tiêu: 1. Khu vực đồi núi: - Nêu được vị trí, đặc điểm cơ bản của khu vực đồi núi và sự khác nhau giữa các khu vực đồi núi. Học sinh hiểu được sự phân hóa địa hình đồi núi nước ta - Phân tích so sánh đặc điểm các khu vực địa hình núi. Hoạt động 2.1: Tìm hiểu về khu vực địa hình đồi núi (37 phút) Bước 1: GV: Sử dụng lược đồ tự nhiên Việt Nam giới thiệu, và xác định rõ phạm vi các khu vực đồi núi trên toàn lãnh thổ. GV yêu cầu HS đọc thông tin trong SGK kết hợp với quan sát lược đồ, atlat địa lý để trình bày vị trí giới hạn và đặc điểm cơ bản của các khu vực đồi núi ở 2 nước ta (độ cao, đỉnh cao nhất, hướng núi chính, nham thạch và cảnh quan đẹp, ảnh hưởng của địa hình) theo nhiệm vụ sau: - Nhóm 1, 5: Vùng núi HS đại diện nhóm trình Đông Bắc Bắc Bộ. bày kết quả các nhóm khác - Nhóm 2, 6: Vùng núi bổ sung kết quả Tây Bắc Bắc Bộ + Sử dụng SGK và bản đồ, - Nhóm 3, 7: Vùng núi Átlát dịa lí Việt Nam so Trường Sơn Bắc sánh nội dung - Nhóm 4, 8: Vùng núi + Phạm vi lãnh thổ, độ cao, Cao nguyên Trường Sơn đỉnh cao nhất. Nam. + Hướng núi chính, nham Bước 2: Các nhóm HS thạch và cảnh quan đẹp. thực hiện nhiệm vụ, trao + Ảnh hưởng của địa hình. đổi kết quả làm việc và ghi vào bảng nhóm; GV quan sát, theo dõi, gợi ý, đánh giá thái độ học tập của HS Bước 3: Đại diện một số nhóm HS lên bảng ghi kết quả của nhóm; nhóm HS khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: GV nhận xét, bổ sung và chuẩn kiến thức. - Ở khu vực đồi núi có tiềm Khai thác khoáng sản, lâm năng phát triển ngành KT sản, trồng rừng, cây công nào? (THGDKNS) nghiệp chăn nuôi gia súc lớn. Vùng núi Đông Bắc Vùng núi Tây Bắc - Vị trí: Tả ngạn sông Hồng đến ven biển Nằm giữa sông Hồng Và sông Cả Quảng Ninh - Độ cao: Là vùng đồi núi thấp Độ cao lớn - Có các dải núi cánh cung mở rộng về Những dải núi chạy song song theo hướng phía Đông Bắc, quy tụ ở Tam Đảo Tây Bắc - Đông Nam Địa hình cácxtơ khá phổ biến với nhiều Địa hình Cácxtơ khá phổ biến: Sa Pa, Mai cảnh quan đẹp Vịnh Hạ Long, Hồ Ba Bể, Châu... Tam Thanh - Ảnh hưởng địa hình: Địa hình đón gió Địa hình chắn gió mùa Đông Bắc và gió 3 mùa Đông Bắc có mùa đông lạnh nhất mùa Tây Nam nên khí hậu khô hạn. nước. Vùng núi Trường Sơn Bắc Vùng núi Trường Sơn Nam - Vị trí: Từ phía Nam sông Cả đến dãy Từ Nam Bạch Mã đến Đông Nam Bộ. Bạch Mã - Độ cao: Vùng núi thấp có hai sườn Vùng đồi núi và cao nguyên hùng vĩ. không đối xứng - Cao nhất là đỉnh Pu xaiLai Leng Cao nhất vùng: Đỉnh Ngọc Linh 2598m 2711m Rào Cỏ 2235m Chư Yang Sin 2405m - Hướng địa hình: Hướng Tây Bắc - Vùng cao nguyên đất đỏ rộng lớn xếp tầng Đông Nam thành cánh cung có bề lồi hướng ra biển - Khối núi đá vôi Kẻ Bàng nổi tiếng cao Cao nguyên Lang Bi ang có thành phố Đà 600 - 800m. Khu vực vương quốc Phong Lạt đẹp nổi tiếng. Khu du lịch nghĩ mát tốt Nha - Kẻ Bàng được xếp hạng di sản thế nhất. giới - Ảnh hưởng địa hình: Địa hình chắn gió, Địa hình chắn gió mùa Đông Bắc của Bạch gây hiệu ứng phơn: mưa lớn sườn Đông Mã nên khí hậu một năm có hai mùa: mùa Trường Sơn, sườn Tây chịu thời tiết gió mưa và mùa khô. Tây khô nóng điển hình Việt Nam 3. Hoạt động 3: Luyện tập (3 phút) a) Mục đích: - Giúp học sinh củng cố và khắc sâu nội dung kiến thức bài học b) Nội dung: Vận dụng kiến thức bài học để đưa ra đáp án. c) Sản phẩm: Đưa ra đáp án. d) Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV cho HS quan sát lược đồ và lần lượt kể tên các vùng núi của nước ta và so sánh điểm khác nhau cơ bản của các vùng núi. Bước 2: HS có 2 phút kể tên các vùng núi của nước ta và so sánh điểm khác nhau cơ bản của các vùng núi. Bước 3: GV mời các HS tham gia nhận xét. GV chốt lại kiến thức của bài. 4. Hoạt động 4: Vận dụng (2 phút) a) Mục đích: Hệ thống lại kiến thức về các đạng địa hình Việt Nam b) Nội dung: Vận dụng kiến thức đã học hoàn thành nhiệm vụ. c) Sản phẩm: Thiết kế một sản phẩm. d) Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV giao nhiệm vụ: Địa phương em đang sinh sống thuộc khu vực địa hình gì? Mô tả các đặc điểm chính về địa hình của địa phương em. Bước 2: HS hỏi và đáp ngắn gọn. Bước 3: GV dặn dò HS tự làm ở nhà tiết sau nhận xét. 4 Trường: THCS Nguyễn Minh Nhựt Họ và tên giáo viên TỔ: Văn-GDCD- Sử -Địa Nguyễn An Duy TÊN BÀI DẠY: BÀI 29: ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH (TT) Môn học/Hoạt động giáo dục: ĐỊA LÍ; Lớp: 8 Thời gian thực hiện: (1 tiết) I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức - Trình bày được vị trí, đặc điểm cơ bản của các khu vực địa hình. - Trình bày được đặc điểm chung của đồng bằng nước ta và sự khác nhau giữa các đồng bằng. - Trình bày được đặc điểm của thềm lục địa nước ta. 2. Năng lực * Năng lực chung - Năng lực tự chủ và tự học: biết chủ động tích cực thực hiện nhiệm vụ học tập được giao. - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Trình bày suy nghĩ/ ý tưởng, lắng nghe/ phản hồi tích cực; giao tiếp và hợp tác khi làm việc nhóm. * Năng lực Địa Lí - Năng lực nhận thức khoa học địa lí: Xác lập mối quan hệ giữa đặc điểm địa hình Việt Nam với các đặc điểm khí hậu và thủy văn. - Năng lực tìm hiểu địa lí: Sử dụng bản đồ Tự nhiên Việt Nam, lược đồ Địa hình Việt Nam, lược đồ các miền tự nhiên để hiểu và trình bày, mô tả các đặc điểm và sự phân bố các khu vực địa hình ở nước ta. - Năng lực vận dụng kiến thức kĩ năng đã học: Phân tích được mối quan hệ giữa địa hình với các thành phần tự nhiên khác. So sánh các khu vực địa hình. 3. Phẩm chất - Trách nhiệm: Yêu thiên nhiên Việt Nam và có các tác động phù hợp đối với các dạng địa hình nhằm đem lại hiệu quả kinh tế cao nhất nhưng không làm tổn hại đến môi trường tự nhiên. - Chăm chỉ: Tìm hiểu sự phân bố và đặc điểm của các dạng địa hình ở Việt Nam. - Nhân ái: Thông cảm, sẽ chia với những khu vực gặp khó khăn do địa hình mang lại. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Chuẩn bị của GV - Lược đồ địa hìnhViệt Nam - Tranh ảnh về các khu vực địa hình. 2. Chuẩn bị của HS - Sách giáo khoa, sách tập ghi bài. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 5 1. Hoạt động 1: Mở đầu (3 phút) a) Mục đích: - HS được gợi nhớ, huy động hiểu biết, sử dụng kĩ năng đọc tranh ảnh để nhận biết về các khu vực địa hình của nước ta. - Tạo hứng thú cho học sinh trước khi bước vào bài mới. b) Nội dung: HS quan lược đồ và trả lời câu hỏi. c) Sản phẩm: HS trả lời được các dạng địa hình Việt Nam: đồng bằng, ven biển, d) Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV yêu cầu HS quan sát lược đồ kết hợp với kiến thức đã học, hiểu biết của bản thân và trả lời câu hỏi: Em biết gì về đặc điểm đồng bằng của Việt Nam. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, ghi kết quả ra giấy nháp; GV quan sát, theo dõi, gợi ý, đánh giá thái độ học tập của HS Bước 3: Đại diện một số HS trình bày kết quả; các HS khác nhận xét, bổ sung đáp án. Bước 4: GV chốt thông tin và dẫn dắt vào bài mới. 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới (35p) Tổ chức thực hiện Sản phẩm Nội dung Mục tiêu: : 2. Khu vực đồng bằng - Phân tích được đặc điểm địa hình đồng bằng nước ta và sự khác nhau giữa các đồng bằng. - Sử dụng bản đồ Tự nhiên Việt Nam để trình bày các đặc điểm nổi bật về địa hình đồng bằng nước ta. - Phân tích được đặc điểm địa hình bờ biển và thềm lục địa ở nước ta và sự khác nhau giữa các đồng bằng. Hoạt động 2.2: Tìm hiểu địa hình đồng bằng (20 phút) HS: thảo luận đại diện Bước 1: Sử dụng lược đồ nhóm trình bày kết quả vào tự nhiên Việt Nam giới bảng phụ. Các nhóm khác thiệu, và xác định rõ phạm bổ sung kết quả. vi các khu vực đồng bằng trên toàn lãnh thổ. GV yêu cầu HS đọc thông 6 tin trong SGK kết hợp với quan sát lược đồ, atlat địa lý để so sánh địa hình hai vùng đồng bằng sông Hồng và sông Cửu Long về diện tích, đặc điểm địa hình, hướng khai thác trình bày vị trí giới hạn và đặc điểm cơ bản của các khu vực đồi núi ở nước ta theo nhiệm vụ sau: - Nhóm 1, 3: Vùng đồng bằng Sông Hồng. - Nhóm 2, 4: Vùng đồng bằng Sông Cửu Long. Bước 2: Các nhóm HS thực hiện nhiệm vụ, trao đổi kết quả làm việc và ghi vào bảng nhóm; GV quan sát, theo dõi, gợi ý, đánh giá thái độ học tập của HS Bước 3: Đại diện một số nhóm HS lên bảng ghi kết HS: Nhỏ hẹp và kém phì quả của nhóm; nhóm HS nhiêu. khác nhận xét, bổ sung. Bước 4: GV nhận xét, bổ HS: Phát triển hình thành ở sung và chuẩn kiến thức khu vực nhỏ hẹp nhất của theo bảng phụ đất nước. Bị chia cắt bởi GV: Các đồng bằng Duyên các núi chạy ra biển thành hải Trung Bộ có đặc điểm khu vực nhỏ... gì? HS: Mang lại nhiều giá trị GV: Vì sao các đồng bằng kinh tế. Duyên hải Trung Bộ nhỏ hẹp và kém phì nhiêu? GV: Giải thích cho HS vì sao đồng bằng sông Cửu Long phải sống chung với lũ. - Ở khu vực đồng bằng có Sản xuất lương thực thực tiềm năng phát triển ngành phẩm quy mô lớn, công 7 KT nào? (THGDKNS) nghiệp, du lịch Đồng bằng sông Hồng Đồng bằng sông Cửu Long Là vùng sụt võng được phù sa sông Là vùng sụt võng được phù sa sông Cửu Long Hồng bồi đắp. bồi đắp. - Dạng là một tam giác cân, đỉnh là - Thấp ngập nước độ cao TB 2m - 3m thường Việt Trì đáy là đoạn bờ biển Hải xuyên chịu ảnh hưởng của thuỷ triều. Phòng - Ninh Bình. - Diện tích 15.000km2 - Diện tích 40.000km2 - Hệ thống đê dài 2700 km chia cắt - Không có đê lớn 10.000km2 bị ngập lũ hàng đồng bằng thành nhiều ô trũng. năm. - Đắp đê biển ngăn nước mặn, mở - Sống chung với lũ, tăng cường thuỷ lợi cải rộng diện tích canh tác: Cói, lúa, nuôi tạo đất, trồng rừng, chọn giống cây trồng. thuỷ hải sản. Hoạt động 2.3: Khám 3. Địa hình bờ biển và phá địa hình bờ biển và thềm lục địa thềm lục địa ( 15 phút) Bước 1: GV yêu cầu HS đọc thông tin trong SGK kết hợp với quan sát , phân tích bảng số liệu và trả lời các câu hỏi: - Nhận xét bờ biển Việt HS: Dài 3260km (từ Móng - Bờ biển dài 3260km Nam trên bản đồ tự nhiên? cái đến Hà Tiên) - Có hai dạng địa hình - Địa hình bờ biển bao chính là bờ biển bồi tụ gồm những dạng cơ bản HS: Bờ biển có hai dạng đồng bằng và bờ biển mài nào? Vị trí của các địa hình chính là bờ biển bồi tụ và mòn chân núi, hải đảo. bờ biển đó? bờ biển xâm thực (mài - Các dạng bờ biển có mòn) - Giá trị: nuôi trồng thủy những giá trị kinh tế nào ? HS: Bồi tụ ở vùng sông và sản, xây dựng cảng biển, - Dựa vào bản đồ tự nhiên ven biển do phù sa. Bờ du lịch hãy xác định vị trí các biển mài mòn khúc khuỷu dạng bờ biển chính nước với các mũi đá, vịnh sâu ta. xác định vị trí Hạ Long, vào các đảo sát bờ... Cam Ranh, Đồ Sơn, Vũng HS: Bồi tụ có giá trị nuôi Tàu, Hà Tiên? thủy sản nước lợ.., mài - Thềm lục địa: mở rộng ở Bước 2: HS thực hiện mòn có giá trị lớn về du vùng biển Bắc Bộ và Nam nhiệm vụ, ghi kết quả ra lịch Bộ, có nhiều dầu mỏ. giấy nháp; GV quan sát, theo dõi, gợi ý, đánh giá 8 thái độ học tập của HS Bước 3: Đại diện một số HS trình bày kết quả; các HS khác nhận xét, bổ sung đáp án. Bước 4: GV nhận xét, bổ sung và chuẩn kiến thức. - Ở khu vực bờ biển và Khai thác khoáng sản, nuôi thềm lục địa có tiềm năng trồng và đánh bắt thủy sản, phát triển ngành KT nào? xây dựng cảng biển, du (THGDKNS) lịch. 3. Hoạt động 3: Luyện tập (5 phút) a) Mục đích: - Giúp học sinh củng cố và khắc sâu nội dung kiến thức bài học b) Nội dung: Vận dụng kiến thức bài học để đưa ra đáp án. c) Sản phẩm: Đưa ra đáp án. KHU VỰC ĐỊA HÌNH TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ Khu vực đồi núi Khai thác khoáng sản, lâm sản, trồng rừng, cây công nghiệp chăn nuôi gia súc lớn. Khu vực đồng bằng Sản xuất lương thực thực phẩm quy mô lớn, công nghiệp, du lịch Bờ biển và thềm lục địa Khai thác khoáng sản, nuôi trồng và đánh bắt thủy sản, xây dựng cảng biển, du lịch. d) Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV cho HS hoạt động theo nhóm 2 bạn chung bàn làm 1 nhóm và hoàn thành bảng thông tin sau: Điền tiếp các tiềm năng kinh tế cho phù hợp với các khu vực địa hình. KHU VỰC ĐỊA HÌNH TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ Khu vực đồi núi Khu vực đồng bằng Bờ biển và thềm lục địa Bước 2: HS có 2 phút thảo luận theo nhóm. Bước 3: GV mời đại diện các nhóm trả lời. Đại diện nhóm khác nhận xét. GV chốt lại kiến thức của bài. 4. Hoạt động 4: Vận dụng (2 phút) a) Mục đích: Hệ thống lại kiến thức về các đạng địa hình Việt Nam b) Nội dung: Vận dụng kiến thức đã học hoàn thành nhiệm vụ. c) Sản phẩm: Thiết kế một sản phẩm. 9 d) Tổ chức thực hiện: Bước 1: GV giao nhiệm vụ: Địa phương em đang sinh sống thuộc khu vực địa hình gì? Mô tả các đặc điểm chính về địa hình của địa phương em. Bước 2: HS hỏi và đáp ngắn gọn. Bước 3: GV dặn dò HS tự làm ở nhà tiết sau nhận xét. Tổ duyệt tuần 24 Ngày: 24/2/2021 ND: PP: HT: Võ Thị Ánh Nhung 10
Tài liệu đính kèm: