Bài giảng Vật lí 8 - Bài 16: Cơ năng

 V Ậ T L Ý 8 Kiểm tra bài cũ
 Câu 1 * Công suất là gì? 
 Công suất là công thực hiện trong một đơn vị 
thời gian.
 Câu 2 * Công thức tính công suất? Giải thích các 
 đại lượng và đơn vị có trong công thức?
 A Trong đó: A : Công cơ học (J)
 P = t
 t : Thời gian (s)
 P : Công suất(J/s, W)
Câu 3 Chỉ có công cơ học khi nào?
 Chỉ có công cơ học khi có lực tác dụng vào vật 
 và làm vật chuyển động Hàng ngày, ta thường nói đến từ năng
lượng. Ví dụ nhà máy thuỷ điện đã biến
năng lượng của dòng nước thành năng
lượng điện. Con người muốn hoạt động
phải có năng lượng.
Vậy năng lượng là gì? Nó tồn tại dưới dạng
nào
Trong bài học này, chúng ta sẽ tìm hiểu
dạng năng lượng đơn giản nhất là cơ
năng Bài 16
CƠ NĂNG C1 : Nếu đưa quả nặng A lên một 
 độ cao nào đó thì vật có khả năng 
 sinhKhi côngmột hayvật không có khả ? Tại năng sao? thực 
hiệnTrả lời: công Có, docơ có học lực, tácta độngnói vậtvào quảđó có 
cơcầu năng A làm. quả cầu A chuyển động nên vật 
 sinhĐơn công. vị của cơ năng là Jun (J)
 *Vật có khả năng thực hiện công 
 1ta. Thế nóinăng vật đóhấp códẫn cơ (trọngnăng trường) B
C1. Nếu đưa quả 
nặng lên một độ cao 
nào đó, hãy dự đoán 
 H×nh 16.1
xem quả nặng đó có 
cơ năng không? A
 →Hãy Quả cho nặngbiết khi A vật A 
 khôngđứng yên có trên cơ mặtnăng đất. thì 
 có cơ năng không? Tại 
 sao? C1:Quả nặng A có cơ 
năng, vì nó có khả năng 
thực hiện công làm cho B
khúc gỗ B chuyển động.
Cơ năng của vật trong 
trường hợp này gọi là thế A
năng
 Quả nặng A chuyển động →
 miếng gỗ chuyển động → quả 
 nặng A đã thực hiện công →
 nó có cơ năng. ? Khi vật ở vị trí càng cao so với mặt đất 
thì thế năng của vật sẽ như thế nào ? Vì 
sao?
Vật ở vị trí càng cao so với mặt đất thì
công mà vật có khả năng thực hiện được
càng lớn, nghĩa là thế năng hấp dẫn của
vật sẽ càng lớn. Nếu thay quả nặng A 
bằng một vật khác có 
khối lượng lớn hơn thì B
thế năng hấp dẫn của 
nó có thay đổi không? A
 Thế năng hấp dẫn 
 phụ thuộc vào mấy - Vật có khối lượng càng 
 lớn và ở càng cao thì thế 
 yếu tố? năng hấp dẫn càng lớn. Kết luận:
- Cơ năng của vật phụ thuộc 
vào độ cao của vật so với B
mặt đất, hoặc so với một vị 
trí khác được chọn làm mốc 
để tính độ cao gọi là thế A
năng hấp dẫn (trọng trường). 
- Khi vật nằm trên mặt đất 
thì thế năng hấp dẫn của vật 
bằng không. Có một lò xo làm bằng 
thép uốn thành một 
vòng tròn (hình 16.2a). Hình 16.2 a
Lò xo bị nén lại nhờ 
buộc sợi dây, phía trên 
đặt một miếng gỗ (hình 
16.2b)
 Hình 16.2 b Hình 16.2 a Hình 16.2 b
c2 Lúc này lò xo có cơ năng. Bằng cách 
 nào để biết lò xo có cơ năng? Cơ năng có được 
 do đâu?
 Hình 16.2 a Hình 16.2 b
Cơ năng có được do vật biến dạng sinh ra 
gọi là thế năng đàn hồi. III. ĐỘNG NĂNG
1. Khi nào vật có động năng ?
 Hình 16.3 C3: Hiện tượng xảy ra như thế nào?
Quả cầu A lăn xuống đập vào miếng gỗ 
B, làm miếng gỗ B chuyển động.
 Hình 16.3 C4: Chứng minh rằng quả cầu A đang chuyển
động có khả năng thực hiện công?
Quả cầu A t/d lực vào miếng gỗ → miếng gỗ
chuyển động → quả cầu đã thực hiện công.
C5. Một vật chuyển động có khả năng 
 sinh công tức là có cơ năng. Kết luận:
Cơ năng của vật do vật chuyển động 
mà có gọi là động năng
2. Động năng của vật phụ thuộc những
yếu tố nào ?
Thí nghiệm 2 :
- Cho quả cầu A lăn trên máng nghiêng 
từ vị trí ( 2 ) cao hơn vị trí ( 1 ) tới đập 
vào miếng gỗ B C¨n cø vµo kÕt qu¶ TN h·y tr¶ lêi c©u hái C6.
 (2)
 (1)
 S1
 S2
 C6. Nếu lăn từ vị trí (2) thì quả cầu A sẽ thực hiện 
 một công lớn . hơn so với so với khi nó lăn từ vị 
 trí (1). Chứng tỏ động năng của quả cầu A càng lớn 
 khi vận tốc của nó càng lớn .. Nếu thay quả cầu A’ bằng quả cầu A có khối lượng 
lớn hơn. Hãy dự đoán xem hiện tượng xảy (ra2) như 
thế nào ? 
 (1)
 H·y quan s¸t TN ®Ó tr¶ lêi C7 ?
 Hình 16.3
 S1
 S2
 S3
C7. Miếng gỗ dịch chuyển xa hơn chứng tỏ quả cầu 
A’ thực hiện một công lớn hơn . Vậy khối lượng của 
quả cầu càng lớn .. thì động năng của nó càng lớn . C8. Qua c¸c TN, h·y cho biÕt ®éng n¨ng phô 
 thuéc vµo nh÷ng yÕu tè g× vµ phô thuéc thÕ nµo?
 Vật có.....................càngkhối lượng lớn và chuyển................ động 
 càng nhanh thì động năng càng lớn .
Kết luận: 
- Cơ năng có 2 dạng là động năng và thế năng. 
- Cơ năng bằng tổng động năng và thế năng.