Bài giảng Tin học 8 - Chủ đề 9: Lặp với số lần chưa biết trước

 CHỦ ĐỀ 9
LẶP VỚI SỐ LẦN CHƯA BIẾT TRƯỚC
 Nhận biết thế nào là lệnh lặp với số lần chưa biết trước? 
 Câu lệnh lặp while do hoạt động như thế nào? KHỞI ĐỘNG
Bài toán: viết chương trình thể hiện những bước lệnh điều khiển robot 
thu hoạch củ cải theo các yêu cầu.
TH1: Ra lệnh cho robot nhổ đủ 100 củ TH2: Ra lệnh cho robot nhổ củ cải cho 
cải thì dừng. đến khi hết luống thì dừng.
 1
 100 ?
begin
 Không thể xác định giá trị cuối
end; Làm thế nào để lập trình với vòng lặp có số lần lặp 
chưa biết trước? KHÁM PHÁ
1. Nhận biết bài toán lặp với số lần chưa biết 
 trước
2. Cách viết và sử dụng vòng lặp while...do 1. Nhận biết bài toán lặp với số lần chưa biết 
 trước
 Bước 1. Khởi tạo i  0. 
 Bước 2. Nhập giá trị biến het_luong là ‘T’ hoặc ‘F’. 
 Bước 3. Kiểm tra điều kiện het_luong = ‘F’
 Bước 3.1: Nếu đúng thì qua bước 4. 
 Bước 3.2: Nếu sai thì kết thúc. 
 Bước 4. i  i + 1. 
 Bước 5. 
 Bước 5.1: Tiến 1 bước.
 Bước 5.2: Nhổ củ cải thứ i. Quay lại bước 2.
Hoạt động nhổ củ cải dừng lại khi: het_luong = ‘T’
Đây là cấu trúc lặp với số lần: 
  Biết trước ✓ Không biết trước 1. Nhận biết bài toán lặp với số lần biết 
 trước
Đối với một bài toán lặp, nếu em không thể biết trước số 
lần lặp, thì đó là bài toán lặp với số lần chưa biết trước. 
Khi đó, em cần biết được hoạt động lặp sẽ dừng lại khi 
nào. Ví dụ 1: Chạy quanh sân 
 trường đủ 2 vòng thì nghỉ
a) Chạy bao nhiêu vòng: 2 vòng
b) Điều kiện dừng: đã chạy đủ 2 vòng
➔ Đây là bài toán lặp với số lần biết trước. Ví dụ 2: Chạy quanh sân trường 
nhiều vòng cho đến khi mệt thì nghỉ
a) Chạy bao nhiêu vòng: Chưa biết trước
b) Điều kiện dừng: mệt
➔ Đây là bài toán lặp với số lần chưa biết trước. Ví dụ 3: Gieo hai hạt xí ngầu cho đến 
khi được hai mặt có cùng số nút
- Phải gieo bao nhiêu lần? Chưa biết trước
- Điều kiện dừng? Khi gieo được hai mặt có cùng số nút
➔ Đây là bài toán lặp với số lần chưa biết trước 2. Cách viết và sử dụng vòng lặp while ... do
 Pascal thể hiện cấu trúc lặp với số lần lặp chưa biết trước bằng 
 câu lệnh while do có dạng như sau:
 While do ;
Trong đó: 
 • while, do là các từ khóa
 • thường là phép so sánh
 • có thể là câu lệnh đơn hay câu lệnh ghép.
 Câu lệnh lặp này được thực hiện như sau: 
 Bước 1. Kiểm tra điều kiện. 
 Bước 2. Trong khi điều kiện ĐÚNG, thì thực hiện câu lệnh và 
 quay lại bước 1. Ngược lại, câu lệnh sẽ bị bỏ qua và việc 
 thực hiện lệnh lặp kết thúc Ví dụ 1: Chương trình sau kiểm tra 
trong khi chưa hết luống thì tiến 1 
bước và nhổ củ cải. 
 điều kiện
 ✓ Ví dụ 2: Mỗi ngày, Thỏ con đều lì xì cho 
heo tối thiểu là 1 xu, tối đa là 10 xu
 Xác định bài toán: 
 INPUT: ..................................................sx 
 OUTPUT: ............................................S
 Dựa vào sơ đồ khối, em hãy trả lời các câu 
 hỏi: 
 a) Thuật toán có cấu trúc lặp không? 
 b) Hoạt động chính nào được lặp? 
 c) Lặp bao nhiêu lần? Không biết trước 
 d) Điều kiện dừng? 
 Đây là cấu trúc lặp với số lần? TRẢI NGHIỆM
1. Em đã hiểu rõ về câu lệnh while ... do chưa?
2. Trò chơi ném vòng
3. Giúp An sửa lỗi chương trình 1. Em đã hiểu rõ về câu lệnh while...do 
 chưa?
Đoạn chương trình thứ 1 1. Em đã hiểu rõ về câu lệnh while...do 
 chưa?
Đoạn chương trình thứ 2
 S = 0
 5
 Đúng
 Đúng i = 3, S = 6
 6 ≤ 10 → Đúng i = 4, S = 10
 10 ≤ 10 → Đúng i = 5, S = 15
 15 1. Em đã hiểu rõ về câu lệnh while...do 
 chưa?
Đoạn chương trình thứ 3
 P = 1
 m = 1 3
 1 * 2 * 3 * ... 
 cho đến khi 
 Đúng m = 3, P = 6
 P >20 thì dừng
 6 ≤ 20 → Đúng m = 4, P = 24
 24 ≤ 20 → Sai 1. Em đã hiểu rõ về câu lệnh while...do 
 chưa?
Đoạn chương trình thứ 4
 a = 5 2. Trò chơi ném vòng
 i  0
 diem  0
 het_vong? (T/F)
 het_vong = ‘F’
 i  i + 1
 diem  diem + 2
 diem 2. Trò chơi ném vòng
 i:= 0;
 diem:= 0;
 readln(het_vong);
 i + 1
 diem + 2
 diem