Bài giảng Ngữ văn 8 - Tiết 113+114, Văn bản: Thuế máu - Đoàn Thị Thảo

 CHÀO MỪNG QUÍ THẦY 
 MÔN NGỮCÔVĂN VỀ8 DỰ GIỜ
GV: ĐOÀN THỊ THẢO - TRƯỜNG THCS HỘ PHÒNG Tiết 113, 114. Văn bản 
 THUẾ MÁU
 (Trích Bản án chế độ thực dân Pháp)
 Nguyễn Ái Quốc
Bìa sách Bản án chế độ thực dân Tiết 113, 114 Văn bản THUẾ MÁU
 (Trích Bản án chế độ thực dân Pháp) 
I. Đọc và tìm hiểu chung Nguyễn Ái Quốc
 1. Tác giả: Nguyễn Ái Quốc là 
 một trong những tên gọi của Chủ 
 Tịch Hồ Chí Minh trong thời kỳ 
 hoạt động cách mạng trước năm 
 1945.
 2. Tác phẩm:
 - Xuất xứ:““Bản án chế độ 
 thực dân Pháp”được viết bằng 
 tiếng Pháp gồm 12 chương và 
 phần phụ lục, xuất bản lần đầu 
 tiên tại Pháp năm 1925.
 Nguyễn Ái Quốc (1890- 1969) Bản án chế độ thực dân Pháp
 (Gồm 12 chương)
• Chương I: Thuế máu
• Chương II: Việc đầu độc người bản xứ
• Chương III: Các quan toàn quyền thống đốc
• Chương IV: Các quan cai trị
• Chương V: Những nhà khai hoá
• Chương VI: Gian lận trong bộ máy nhà nước
• Chương VII: Việc bóc lột người bản xứ
• Chương VIII: Công lí
• Chương IX: Chính sách ngu dân
• Chương X: Giáo hội
• Chương XI: Nỗi nhục của người đàn bà bản xứ
• Chương XII: Nô lệ thức tỉnh.
 • (Phụ lục: Gửi thanh niên Việt Nam) Tiết 113, 114 Văn bản THUẾ MÁU
 (Trích Bản án chế độ thực dân Pháp) 
I. Tìm hiểu chung Nguyễn Ái Quốc
 2. Tác phẩm:
 - Xuất xứ:“Bản án chế độ thực 
dân Pháp” được viết bằng tiếng Pháp 
gồm 12 chương và phần phụ lục, xuất 
bản lần đầu tiên tại Pháp năm 1925.
 - Vị trí đoạn trích: Đoạn trích 
“Thuế máu” nằm trong chương I: của 
tác phẩm.
 Bản án chế độ thực dân Pháp Tiết 113, 114 Văn bản THUẾ MÁU
 (Trích Bản án chế độ thực dân Pháp) 
 Nguyễn Ái Quốc
I. Tìm hiểu chung
 2. Tác phẩm:
 - Thể loại: Nghị luận
 - Bố cục:
 Thuế máu
 I .Chiến tranh và II. Chế độ lính III. Kết quả của 
 “Người bản xứ” tình nguyện sự hi sinh Tiết 113, 114 Văn bản THUẾ MÁU
 (Trích Bản án chế độ thực dân Pháp) 
 Nguyễn Ái Quốc
I. Tìm hiểu chung
 2. Tác phẩm:
 - Thể loại: Nghị luận
 - Bố cục:
 3. Đọc-Tìm hiểu chú thích.
 a. Đọc.
 b. Từ khó. Tiết 113, 114 Văn bản THUẾ MÁU
 (Trích Bản án chế độ thực dân Pháp) 
 Nguyễn Ái Quốc
II. Đọc, hiểu văn bản
1. Nhận xét về tên văn bản.
- Tên văn bản: 
“Thuế máu”: người dân thuộc địa phải gánh chịu nhiều thứ 
thuế bất công vô lí → gợi lên số phận thảm thương của người 
dân thuộc địa bao hàm lòng căm phẫn, thái độ mỉa mai đối 
với tội ác của chính quyền thực dân. 2. Chiến tranh và “Người bản xứ”.
 a. Thái độ của quan cai trị thực dân đối với 
 người dân thuộc địa.
 Trước chiến tranh Tình cảnh người dân thuộc địa trước khi chiến tranh xảy ra 2. Chiến tranh và “Người bản xứ”.
 a. Thái độ của quan cai trị thực dân đối với 
 người dân thuộc địa.
 Trước chiến tranh Khi chiến tranh xảy ra
 - Họ chỉ là những tên da đen - Họ biến thành những đứa “con 
 bẩn thỉu, những tên “An-nam- yêu”, những người “bạn hiền”,
 mít” bẩn thỉu, chỉ biết kéo xe - Được phong danh hiệu cao quí 
 > <
 tay và ăn đòn. là “chiến sĩ bảo vệ công lý và tự 
 do”.
 => Khinh thường, miệt 
 thị bị xem là giống những => Số phận bi thảm.
 người hạ đẳng.
 Thái độ, giọng điệu trào phúng, châm biếm, đả kích lên án thủ 
đoạn lừa bịp của chính quyền thực dân. 2. Chiến tranh và “Người bản xứ”.
b. Số phận của dân thuộc địa trong cuộc chiến tranh phi 
nghĩa
- Ngoài chiến trường:
+ Phơi thây trên bãi chiến trường
+ Xuống tận đáy biển bảo vệ tổ quốc của loài thủy quái
+ Bỏ xác tại miền hoang vu
+ Đưa thân cho người ta tàn sát
+ Lấy máu tưới những vòng nguyệt quế 
+ Lấy xương chạm những chiếc gậy cho các ngài thống chế
-> Người dân bản sứ phải đánh đổi cả tính mạng vì chiến 
tranh phi nghĩa. 2. Chiến tranh và “Người bản xứ”.
 - Ở hậu phương: 
 + Kiệt sức trong xưởng thuốc súng. 
 + Bị nhiễm độc khạc ra từng miếng phổi.
 + 8 vạn/ 70 vạn lính thợ chết trên đất Pháp.
 → Giọng điệu giễu cợt, mỉa mai, hình ảnh tương phản, 
 biện pháp liệt kê đã cho ta thấy rõ bộ mặt tàn bạo, đểu 
 cáng của bọn quan cai trị thực dân. Bài tập củng cố Chọn câu trả lời đúng 
 (a,b,c hoặc d)
Câu 1: Văn bản “Thuế máu” thuộc kiểu 
 văn bản nào?
 a. Tự sự
 b. Miêu tả
 c. nghị luận
 d. Hành chính Câu 2 : Giọng điệu chủ đạo trong phần 
 (I):CHIẾN TRANH VÀ “NGƯỜI BẢN XỨ” 
 là gì?
 a. Lạnh lùng, cay độc
 b. Giọng thân mật, suồng sã
 c. Giọng mỉa mai, hài hước và
 cảm thương, xót xa
 d. Giọng đay nghiến chua chát Câu 3 : Bố cục văn bản “Thuế máu” được 
 chia làm mấy phần?
 a. 2 phần
 b. 3 phần
 c. 4 phần
 d. 5 phần THẢO LUẬN 
 NHÓM
 Theo em, chiến 
tranh gây ra điều gì 
 cho loài người? 
 Chúng ta có nên 
 lên án các cuộc 
 chiến tranh phi 
nghĩa hay không? 
 Vì sao ? 5. Hướng dẫn học bài ở nhà 
- Chuẩn bị phần còn lại.
- Học thuộc ghi nhớ
- Đọc lại chú thích.
- Tìm hiểu tác dụng của các từ trái nghĩa được sử dụng trong văn 
bản.
- Sưu tầm một số tranh ảnh lịch sử, tư liệu minh họa cho nội dung 
bài học.