Bài giảng Ngữ văn 8 - Bài 3: Văn bản thông tin - Đọc hiểu văn bản: Sao băng

 BÀI 3: VĂN BẢN THÔNG TIN 
 TIẾT 28,29. ĐHVB 
 SAO BĂNG BÀI 3: VĂN BẢN THÔNG TIN 
 ĐỌC HIỂU VĂN BẢN KhởiEm đã thấy độnghiện tượng sao 
 băng bao giờ chưa? Em biết 
 gì về hiện tượng này? Hãy 
 chia sẻ những hiểu biết của 
 em. 
 ature=share 
 Phiếu học tập số 1 
Thế nào là văn bản thông tin giải thích 
một hiện tượng tự nhiên 
Cách trình bày thông tin trong văn bản? 
Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ 
1. Văn bản thông tin giải thích một hiện tượng tự nhiên: là loại 
văn bản nhằm giới thiệu những hiểu biết khoa học cơ bản về 
hiện tượng đó. Nội dung chính của loại văn bản này thường tập 
trung vào một số thông tin chính như: Hiện tượng đó là gì? Tại 
sao có hiện tượng đó? Chúng có lợi hay có hại như thế nào? 
Cần làm gì để tận dụng lợi ích và khác phục ảnh hưởng xấu 
của chúng?... 
2. Cách trình bày thông tin trong văn bản: Trong văn bản 
thông tin, nội dung ý tưởng và thông tin có thể được triển khai 
theo một hoặc kết hợp nhiều các khác nhau. Thông thường có 
các cách như: Trình bày theo trật tự thời gian, Quan hệ nguyên 
nhân - kết quả, mức độ quan trọng hay phân loại đối tượng, so 
sánh đối chiếu: trình bày hoàn toàn bằng phương tiện ngôn ngữ 
hoặc kết hợp với phương tiện phi ngôn ngữ. 
3. Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ: Là các hình ảnh, 
số liệu, kí hiệu, biểu đồ được dùng phối hợp với 
phương tiện ngôn ngữ nhằm minh họa, làm rõ những nội 
dung nhất định được biểu hiện bằng những phương tiện 
ngôn ngữ. 
 a. Tác giả: Hồng Nhung 
 b. Tác phẩm Phiếu học tập 2 
Xuất xứ 
Thể loại 
PTBĐ 
Bố cục 
 b. Tác phẩm Phiếu học tập 2 
Xuất xứ Theo kienthuctonghop.vn 
Thể loại Văn bản thông tin (Giải thích một hiện tượng tự nhiên) 
PTBĐ Thuyết minh 
Bố cục 3 phần: + Phần 1 (từ đầu đến hố lòng chảo sâu trên lục địa): giới thiệu và lí giải 
 hiện tượng sao băng. 
 + Phần 2 (tiếp đến mưa sao băng khá thuận lợi): nguyên do xuất hiện và sự hình 
 thành hiện tượng sao băng và mưa sao băng. 
 + Phần 3 (phần còn lại): những điều kì thú khi sao băng rơi. 
Cách trình Quan hệ nguyên nhân – kết quả. 
bày thông tin 
Sa- pô, Nhan đề, Đề mục
Sa-pô: Sa- pô giới thiệu tóm Nhan đề: “Sao Băng” ngắn 
tắt nội dung bài viết giới gọn, trực tiếp đưa ra đối 
thiệu về sao băng và tạo sự tượng chính của văn bản 
lôi cuốn đối với người đọc. giúp người đọc nhanh chóng 
 nắm bắt được chủ đề. 
. 
Sa- pô, Nhan đề, Đề mục
Đề mục: Văn bản được phân làm nhiều đề mục, mỗi đề mục diễn 
giải về một khía cạnh của hiện tượng sao băng, bao gồm: Sao băng 
là gì? Tại sao bầu trời lại xuất hiện mưa sao băng?Thấy sao băng là 
điềm gì?Cách ước khi có sao băng như thế nào? 
 Sa- pô, Nhan đề, Đề mục
 Nội dung thông tin
a. Giới thiệu và lí giải hiện tượng sao băng. 
 Thảo luận cặp đôi 
 Hiện tượng sao băng được giải thích như thế nào? 
Sa- pô, Nhan đề, Đề mục
Nội dung thông tin
a. Giới thiệu và lí giải hiện tượng sao băng. 
 SAO BĂNG: + Là những tia lửa thoáng 
 qua trên bầu trời. 
 + Là đường nhìn thấy của các thiên 
 thạch khi chúng đi vào khí quyển của 
 Trái Đất. 
 Sa- pô, Nhan đề, Đề mục
 Nội dung thông tin
 a. Giới thiệu và lí giải hiện tượng sao băng. 
 b. Nguyên do xuất hiện và sự hình thành hiện tượng 
 sao băng và mưa sao băng. 
Nguyên nhân xuất 
hiện 
Chu kì 
Cách xem 
 Sa- pô, Nhan đề, Đề mục
 Nội dung thông tin
 a. Giới thiệu và lí giải hiện tượng sao băng. 
 b. Nguyên do xuất hiện và sự hình thành hiện tượng 
 sao băng và mưa sao băng. 
Nguyên nhân Sao chổi là nguyên nhân chính xuất hiện mưa sao băng. Khi ngôi sao chổi đi qua gần 
xuất hiện Trái Đất, các bụi khí của nó sẽ bay vào khí quyển làm xuất hiện nhiều sao băng nhỏ - 
 mưa sao băng. 
Chu kì 1 năm. 
Cách xem Xác định hướng của các chòm sao (nơi có thể nhìn chòm sao thì có thể thấy được mưa 
 sao băng). 
 + Gần xích đạo Trái Đất → dễ quan sát. 
 + Xa về hai cực → khó quan sát. Sa- pô, Nhan đề, Đề mục 
Nội dung thông tin
a. Giới thiệu và lí giải hiện tượng sao băng. 
b. Nguyên do xuất hiện và sự hình thành hiện tượng 
sao băng và mưa sao băng. 
c. Những điều kì thú khi sao băng rơi. 
 Người viết có tin vào điểm xấu hoặc điểm 
 lành khi thấy sao băng không? Vì sao 
 người ta lại ước khi nhìn thấy sao băng? 
 Cách ước như thế nào? Sa- pô, Nhan đề, Đề mục 
Nội dung thông tin
a. Giới thiệu và lí giải hiện tượng sao băng. 
b. Nguyên do xuất hiện và sự hình thành hiện tượng 
sao băng và mưa sao băng. 
c. Những điều kì thú khi sao băng rơi. 
 Điềm khi sao băng rơi: 
 - Người ta tin ước khi sao rơi → 
 + Sắp có người chết → mang tính 
 điều ước thành hiện thực. 
 chất duy tâm, không có cơ sở khoa 
 - Cách ước: nhắm mắt và nghĩ 
 học. 
 trong đầu về ước nguyện của 
 + Tượng trưng cho tình yêu đôi lứa. 
 mình. Sa- pô, Nhan đề, Đề mục 
Nội dung thông tin
a. Giới thiệu và lí giải hiện tượng sao băng. 
b. Nguyên do xuất hiện và sự hình thành hiện tượng 
sao băng và mưa sao băng. 
c. Những điều kì thú khi sao băng rơi. 
 Nêu cách hiểu của em về 
 hiện tượng này? 
III. TỔNG KẾT 
 1. Nghệ thuật: 2. Nội dung: 3. Khi giới thiệu về một hiện 
 - Cách giải thích đơn . Văn bản nói về một trong tượng tự nhiên cần chú ý giới 
 giản, rõ ràng, khách những hiện tượng đẹp và thiệu: 
 quan. 
 kì thú của tự nhiên – Sao Đó là hiện tượng gì? Biểu hiện 
 - Bố cục chặt chẽ. như thế nào? Vì sao có hiện 
 băng. Qua đó, văn bản 
 - Hình ảnh minh họa tượng này? Những tác dụng 
 sinh động. cung cấp đầy đủ các thông hoặc tác hại của hiện tượng 
 - Ngôn ngữ chính xác, tin về nguyên nhân, sự ra thiên nhiên ấy là gì?...Tận dụng 
 khoa học. đời và hình thành của hiện hoặc phòng chống, khắc phục 
 - Thông tin dựa trên cơ tượng Sao băng, mưa sao tác động của hiện tượng đó như 
 sở khoa học, khách 
 băng. thế nào? 
 quan. 
 . 
 III. TỔNG KẾT 
IV. LUYỆN TẬP 
 PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 
 Chỉ ra sự khác biệt của sao băng và 
 mưa sao băng? 
 Sao băng Mưa sao băng 
 .................................................. ............................................... 
 ..............................................