Trường: TH&THCS Tân Thạnh Họ và tên GV: Bùi Thị Kim Thoa Tổ: Ngữ văn TÊN BÀI DẠY: CHƯƠNG III. VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ XVI ĐẾN THẾ KỈ XVIII BÀI 4: CUỘC XUNG ĐỘT NAM – BẮC TRIỀU VÀ TRỊNH NGUYỄN Môn học/Hoạt động giáo dục: Lịch sử; lớp: 8 Thời gian thực hiện: (1 tiết, tuần 8) I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức: - Sự ra đời của vương triều nhà Mạc. - Nguyên nhân bùng nổ xung đột Nam – Bắc triều, Trịnh – Nguyễn. - Hệ quả của xung đột Nam – Bắc Triều, Trịnh – Nguyễn. 2. Về năng lực: - Năng lực chung: Tự học và hợp tác. - Năng lực chuyên biệt: Vận dụng được kiến thức lịch sử để phân tích và đánh giá tác động của một sự kiện, nhân vật, vấn đề lịch sử đối với cuộc sống hiện tại, đồng thời giải thích các vấn đề thời sự đang diễn ra ở trong nước và thế giới. 3. Về phẩm chất: - Yêu nước: Giáo dục tinh thần yêu nước, bồi dưỡng lòng dũng cảm, ý thức bảo vệ độc lập dân tộc. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Thiết bị: - Máy tính, máy chiếu. 2. Học liệu: - Kế hoạch bài dạy, giáo án PPT - Một số mẩu chuyện lịch sử, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG a. Mục tiêu: - Tạo tâm thế cho HS trước khi vào bài. 2 b. Nội dung: - Giáo viên tổ chức trò chơi “Giải mã từ khóa”. c. Sản phẩm: - Học sinh trả lời được các câu hỏi Giải mã từ khóa. d. Tổ chức thực hiện: Bước 1: Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ học tập - Giáo viên giới thiệu trò chơi: “Giải mã từ khóa” - Giáo viên yêu cầu học sinh lập đội thành 4 đội chơi - Giáo viên hướng dẫn học sinh luật chơi - Giáo viên trình chiếu từng từ khóa, các đội dành quyền trả lời, đội giơ tay trước cộng điểm cộng Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập. + Học sinh lập thành đội chơi + Đội chơi nhìn từ khóa giải đáp . Bước 3: Học sinh báo cáo kết quả. - Học sinh trả lời từng từ khóa Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện. - Giáo viên lựa chọn nội dung phù hợp để dẫn dắt học sinh vào bài mới. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI 1. Sự ra đời Vương triều nhà Mạc: a. Mục tiêu: - Học sinh biết được sự ra đời Vương triều nhà Mạc và từ đó là tiền đề dẫn đến cuộc chiến xung đột Nam triều – Bắc Triều, Trịnh – Nguyễn. - Học sinh rút ra được vai trò về sự đoàn kết nội bộ trong thời đại sống ngày nay và từ đó rút ra gắn liền với bài học. b. Nội dung: - Đọc thông tin SGK, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi. c. Sản phẩm học tập: - Câu trả lời của học sinh. KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 8 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 3 d. Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm Bước 1: Giao nhiệm vụ học sinh đọc 1. Sự ra đời Vương triều nhà Mạc SGK trả lời câu hỏi - Nhà Lê lâm vào tình trạng khủng - Giáo viên hướng dẫn học sinh khai hoảng, phe phái tranh chấp. thác thông tin nội dung SGK. - Năm 1527, Mạc Đăng dung ép vua - Giáo viên phát vấn: Đầu thế kỉ XVI, Lê nhường ngôi lập ra triều Mạc bối cảnh nhà Lê diễn ra như thế nào? - Giáo viên phát vấn học sinh: Duyên cớ nào, đã dẫn đến nhà Mạc ra đời? - Giáo viên phát vấn học sinh: Em biết gì về nhân vật Mạc Đăng Dung? - Giáo viên đặt vấn đề học sinh: Có ý kiến cho rằng: “Ngày nay, trong môi trường học tập, ganh ghét đố kị, cậy chức cậy quyền, tranh giành điểm số”. Em nghĩ sao về quan điểm này? Từ đó em hãy rút ra gắn liền với bài học hiện tại Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập - Học sinh nhận thông tin từ giáo viên. - Học sinh tiến hành khai thác thông tin Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động thảo luận - Giáo viên mời học sinh đưa ra ý kiến quan điểm cá nhân - Học sinh bày tỏ ý kiến, học sinh khác lắng nghe và nhận xét câu trả lời - Học sinh bên dưới lắng nghe Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - Giáo viên nhận xét ý kiến học sinh. KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 8 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 4 - Giáo viên liên hệ thực tế ngày nay về việc đoàn kết nội bộ. - Giáo viên chốt lại vấn đề - Giáo viên chốt giảng 2. Xung đột Nam – Bắc Triều, xung đột Trịnh Nguyễn a. Mục tiêu: - Học sinh biết được nguyên nhân dẫn đến cuộc xung đột Nam – Bắc triều. - Học sinh biết được nguyên nhân dẫn đến cuộc xung đột Trịnh – Nguyễn b. Nội dung: - Học sinh dựa vào nội dung bài học, thông tin SGK để hoàn thành nhiệm vụ c. Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh. Hoạt động của giáo viên, học sinh Dự kiến sản phẩm Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV) 2. Xung đột Nam – Bắc Triều, Trịnh – Nguyễn Bước 1: Giao nhiệm vụ học sinh đọc a. Xung đột Nam – Bắc Triều SGK trả lời câu hỏi * Nguyên nhân: - Giáo viên hướng dẫn học sinh khai thác - Năm 1533, Nguyễn Kim một quan võ nhà thông tin nội dung SGK tiến hành làm Lê vào Thanh Hóa, lấy danh nghĩa “Phù Lê việc nhóm. diệt Mạc”. - Giáo viên cho học sinh thảo luận mục - Một người con của Vua Lê lên ngôi thiết 2, mục 3 theo biểu mẫu bảng lập ra vương triều, sử cũ gọi là “Nam Triều”. Mẫu thuẫn Bắc Triều, Nam Triều - Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm, giáo đã dẫn đến xung đột.. viên phát phiếu học tập. b. Xung đột Trịnh Nguyễn: - Thời gian làm việc nhóm: 10 phút * Nguyên nhân: PHIẾU HỌC TẬP + Con rễ Trịnh Kiểm lên thay, nắm toàn bộ binh quyền Mâu thuẫn hai dòng họ Trịnh Nhiệm vụ số 1: Hãy dựa vào thông tin Nguyễn dần bộc lộ SGK, khai thác và điền thông tin theo + Nguyễn Hoàng xin vào Thuận Hóa để tìm biểu mẫu bảng sau: cách gây dựng sự nghiệp + Nguyễn Hoàng mất, Nguyễn Phúc lên thay, tiếp tục củng cố địa vị dần dần cắt đứt quan hệ lệ thuộc với họ Trịnh KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 8 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 5 Lĩnh Xung đột Xung đột vực Nam – Bắc Trịnh – triều Nguyễn (Nhóm 1, 2) (Nhóm 3, 4) Người đứng đầu Nguyên nhân Thời gian Nhiệm vụ số 2: Em hãy đóng vai mình là nhà viết báo, hãy đưa ra ít nhất 2 lí do phản đối về việc xung đột: + Nam triều – Bắc triều (Nhóm 1, nhóm 2), + Trịnh – Nguyễn (Nhóm 3, nhóm 4). Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập - Học sinh nhận phiếu học tập. - Học sinh tiến hành phân chia nhiệm vụ từng thành viên công việc, bầu ra nhóm trưởng, thư kí, người báo cáo. - Học sinh thảo luận và hoàn thành phiếu học tập Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động thảo luận - Giáo viên mời đại diện nhóm lên báo cáo. - Giáo viên sử dụng công nghệ thông tin chụp hình phiếu học tập của nhóm lên trên trình chiếu cả lớp cùng quan sát. - Học sinh lên thuyết trình KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 8 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 6 - Học sinh bên dưới quan sát báo cáo sản phẩm của nhóm Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - Học sinh các nhóm nhận xét góp ý và đặt câu hỏi cho nhóm báo cáo. - Giáo viên nhận xét, đánh giá học sinh dựa trên tiêu chí sau: Tiêu chí chấm Số Số điểm điểm tối đa đạt Phong cách thuyết 4 trình (Giới thiệu thành viên nhóm, ngôn ngữ hình thể,và quá trình báo cáo nội dung sản phẩm) Tích cực làm việc 2 nhóm (có phân chia công việc từng thành viên, có bầu nhóm trưởng, thư kí, người báo cáo) Sản phẩm 2 (Có đầy đủ nội dung theo yêu cầu, trình bày sạch đẹp, dễ nhìn) Trật tự 1 (trong giờ báo cáo quan sát các nhóm báo cáo) Giải quyết vấn đề 1 đặt ra của các nhóm KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 8 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 7 - Giáo viên dựa trên tiêu chí chấm và nhận xét cho nhóm để hoàn thiện. - Giáo viên nhận xét - Giáo viên diễn giảng - Giáo viên cho HS xem video về xung đột Nam – Bắc triều và Trịnh – Nguyễn. - Giáo viên chốt lại kiến thức - Học sinh chốt lại kiến thức 3. Hệ quả a. Mục tiêu: - Học sinh biết được hệ quả của việc xung đột Nam – Bắc Triều, Trịnh – Nguyễn b. Nội dung: - Đọc thông tin SGK, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao đổi. c. Sản phẩm học tập: - Câu trả lời của học sinh. d. Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm Bước 1: Giao nhiệm vụ học sinh đọc 3. Hệ quả SGK trả lời câu hỏi + Chiến tranh liên miên, nhân dân cực - Giáo viên hướng dẫn học sinh khai khổ thác thông tin nội dung SGK. + Hai bên lấy sông Gianh làm ranh - Giáo viên phát vấn: Xung đột Nam – giới chia cắt Đàng Trong và Đàng Bắc Triều, Trịnh – Nguyễn đã mang lại Ngoài. hệ quả gì? - Giáo viên phát vấn: Từ hệ quả xung đột đó, em hãy rút ra bài học hiện nay Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập - Học sinh nhận thông tin từ giáo viên. - Học sinh tiến hành khai thác thông tin KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 8 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 8 Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động thảo luận - Giáo viên mời học sinh đưa ra ý kiến quan điểm cá nhân - Học sinh bày tỏ ý kiến, học sinh khác lắng nghe và nhận xét câu trả lời - Học sinh bên dưới lắng nghe Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - Giáo viên nhận xét ý kiến học sinh. - Giáo viên liên hệ thực tế ngày nay về việc đoàn kết nội bộ. - Giáo viên chốt lại vấn đề - Giáo viên chốt giảng HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP a. Mục tiêu: - Học sinh củng cố lại kiến thức đã được học b. Nội dung: - Học sinh suy nghĩ cá nhân làm bài tập của giáo viên giao c. Sản phẩm: - Học sinh trả lời được đáp án đúng d. Tổ chức thực hiện Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: - Giáo viên tổ chức trò chơi: “Nhanh như chớp” trình chiếu câu hỏi trắc nghiệm học sinh quan sát để trả lời Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - HS xác định yêu cầu của đề bài và suy nghĩ cá nhân để trả lời. - Giáo viên hướng dẫn cho học sinh phân tích câu hỏi trắc nghiệm và tìm ra đáp án đúng. Bước 3: Báo cáo, thảo luận - Giáo viên yêu cầu học sinh trình bày đáp án đúng của mình. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ: KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 8 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 9 - Giáo viên ghi nhận đáp án đúng học sinh, nhận xét và chốt lại kiến thức cho học sinh nắm. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG a. Mục tiêu: Củng cố và mở rộng kiến thức nội dung của bài học cho học sinh b. Nội dung: Giáo viên giao nhiệm vụ, học sinh thực hiện nhiệm vụ. c. Sản phẩm: Bài thu hoạch của học sinh d. Tổ chức thực hiện Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: (GV giao bài tập) Bài tập: Theo em, đoàn kết dân tộc, đoàn kết nội bộ nó có vai trò gì trong thời đại ngày nay? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ - GV hướng dẫn các em tìm hiểu yêu cầu của đề. - HS đọc và xác định yêu cầu của bài tập. Bước 3: Báo cáo, thảo luận - GV hướng dẫn các em cách nộp sản phẩm cho giáo viên. - HS làm bài tập ra giấy và nộp lại cho giáo viên vào tiết học sau. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ (GV) - Nhận xét ý thức làm bài của HS, nhắc nhở những HS không nộp bài hoặc nộp bài không đúng qui định (nếu có). KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 8 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 10 KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 8 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024
Tài liệu đính kèm: