Kế hoạch bài dạy Lịch sử 8 - Tuần 13-15 - Năm học 2023-2024 - Bùi Thị Kim Thoa

 Trường: TH&THCS Tân Thạnh Họ và tên GV: Bùi Thị Kim Thoa
 Tổ: Ngữ văn
 TÊN BÀI DẠY: CHƯƠNG III. 
 VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ XVI ĐẾN THẾ KỈ XVIII
 Bài 6
 KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN Ở ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII
 Môn học/Hoạt động giáo dục: Lịch sử; lớp: 8
 Thời gian thực hiện: ( 1 tiết, tuần 13)
I. MỤC TIÊU (Học xong bài học, học sinh sẽ đạt được)
 1. Về kiến thức: 
 - Một số nét chính (bối cảnh lịch sử, diễn biến, kết quả, ý nghĩa) của phong trào 
nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII.
 - Tác động của phong trào nông dân ở Đàng Ngoài đối với xã hội Đại Việt thế 
kỉ XVIII.
 2. Về năng lực: 
 2.1.Năng lực chung
 - Năng lực tự chủ và tự học: Bài học góp phần phát triển năng lực tự học thông 
qua việc tự đọc, tự nghiên cứu nội dung qua SGK và tư liệu.
 - Bài học phát triển năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác qua việc trả lời những 
câu hỏi của giáo viên và hoạt động nhóm.
 2.2. Năng lực chuyên biệt
 - Năng lực tìm hiểu lịch sử: thông qua việc sưu tầm, xử lí thông tin, tư liệu và 
hình ảnh để xác định trên bản đồ một số phong trào đấu tranh của nông dân Đàng 
Ngoài thế kỉ XVIII.
 - Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử: thông qua việc tìm hiểu thông tin, tư 
liệu và hình ảnh để trình bày được những nét chung về diễn biến, kết quả, ý nghĩa 
của phong trào nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII.
 3. Về phẩm chất: 
 - Bài học giúp học sinh chăm chỉ và có trách nhiệm, có ý thức tự giác, tích cực 
khi tham gia hoạt động giải quyết vấn đề, có tinh thần trách nhiệm hoàn thành nhiệm 
vụ được giao.
 II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
 - Một số video, tranh ảnh liên quan đến nội dung bài học.
 - Máy chiếu, máy tính
 - Giấy A1 hoặc bảng phụ để HS làm việc nhóm.
 - Phiếu học tập.
 III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
 HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
 a) Mục tiêu: Tạo tâm thế cho HS, giúp các em ý thức được nhiệm vụ học tập, hứng 
 thú học bài mới
 b) Nội dung: 
 GV: giao nhiệm vụ cho HS
 HS quan sát vào nội dung phần mở đầu để trả lời câu hỏi của GV
 c) Sản phẩm: HS chỉ ra được một số tác động của phong trào nông dân Đàng 
 Ngoài đến tình hình của nước ta ở thế kỉ XVIII. 2
 d) Tổ chức thực hiện: 
 B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)
 Em có suy nghĩ gì về nhận xét của Phan Huy Chú : Vì trưng thu quá mức dân 
 kiệt cả vật lực mà không thể nộp đủ đến nỗi trở thành bần cùng mà phải bỏ cả 
 nghề nghiệp. Có người vì thuế sơn mà chặt cả cây sơn, vì thuế lụa mà phải phá 
 khung cửi, vì thuế cá tôm mà phải hủy cả chài lưới.
 B2: Thực hiện nhiệm vụ
 GV: Hướng dẫn HS quan sát, phân tích và trả lời câu hỏi.
 HS: Quan sát, ghi câu trả lời ra phiếu học tập.
 B3: Báo cáo thảo luận
 GV:
 - Yêu cầu HS lên trình bày sản phẩm.
 - Hướng dẫn HS báo cáo (nếu các em còn gặp khó khăn).
 HS:
 - HS trả lời câu hỏi
 - HS còn lại theo dõi, nhận xét, bổ sung cho nhóm bạn (nếu cần).
 B4: Kết luận, nhận định (GV)
 - Nhận xét câu trả lời của HS và chuyển dẫn vào hoạt động hình thành kiến thức 
 mới.
 - Viết tên bài, nêu mục tiêu chung của bài và dẫn vào HĐ tiếp theo. 
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI 
 1. Một số nét chính của phong trào nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII
 2. 
 a) Mục tiêu: 1.1, 2.1.1, 2.1.2, 2.1.3, 2.2.1, 2.2.2
 b) Nội dung: GV đặt câu hỏi, KT khăn trải bàn, HS trả lời câu hỏi của GV.
 c) Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS.
 d) Tổ chức thực hiện
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến
 KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 13,14,15 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 3
B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV) a. Bối cảnh lịch sử
* Nhiệm vụ 1: - Chính trị: 
- HS đọc thông tin trong SGK T. 38 + Chính quyền trung ương: chính 
- GV chia nhóm (GV chia lớp làm 8 nhóm) quyền PK Đàng Ngoài rơi vào khủng 
- Giao nhiệm vụ: hoảng sâu sắc, Vua Lê không có thực 
? Hãy nêu những nét chính về bối cảnh quyền, phủ Chúa giữ mọi quyền hành 
lịch sử Đàng Ngoài của Đại Việt nửa đầu quanh năm tổ chức hội hè, yến tiệc 
TK XVIII. + Quan lại địa phương: Hoành hành 
 đục khoét nhân dân.
- Thời gian: 5 phút (2 phút cá nhân, 3 phút - Kinh tế: 
nhóm), hoàn thành vào phiếu học tập + Ruộng đất của nhân dân bị quan lại, 
 Chính trị địa chủ lấn chiếm.
 + Tình trạng hạn hán, lũ lụt dấn đến mất 
 Kinh tế
 mùa liên tiếp xả ra.
 Xã hội + Thủ công nghiệp và thương nghiệp 
 ngày càng sa sút, tiêu điều.
 - Xã hội: Cuộc sống của nhân dân khó 
B2: Thực hiện nhiệm vụ khăn về mọi mặt.
GV hướng dẫn HS hoạt động nhóm (nếu cần) => Mâu thuẫn giữa nhân dân và chế 
HS: độ PK Đàng Ngoài trở nên sâu sắc đã 
- Đọc SGK và làm việc cá nhân thúc đẩy nông dân đứng lên nổi dậy 
- Thảo luận nhóm để hoàn thành nhiệm vụ. đấu tranh chống lại chính quyền 
B3: Báo cáo, thảo luận phong kiến.
GV yêu cầu đại diện nhóm lên trình bày, báo 
cáo sản phẩm.
HS:
- Báo cáo sản phẩm (những HS còn lại theo 
dõi, nhận xét và bổ sung cho bạn)
B4: Kết luận, nhận định (GV)
- Nhận xét thái độ và sản phẩm học tập của 
HS. 
- Chốt kiến thức và chuyển dẫn sang nội 
dung sau.
GV mở rộng :
 GV cung cấp 1 số tư liệu trên màn hình để 
khắc sâu kiến thức cho HS
 Chúa Trịnh Sâm càng lúng sâu hơn 
vào “vũng bùn” ăn chơi hưởng lạc. Vào dịp 
Tết Trung thu “chúa phát gấm làm hàng 
trăm, hàng ngàn cái đèn lồng tinh xảo tuyệt 
vời, mỗi cái giá đến mấy chục lạng vàng” 
(Thượng kinh kí sự)
 Quan lại xét xử “đục nước béo cò”, 
“để cho kẻ giảo hoạt lọt lưới pháp luật, kẻ 
KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 13,14,15 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 4
điêu toa được múa mép, kẻ lí ngay đành phải 
chịu thua” (Thông sức của Ngự sử đài năm 
1719)
 Năm 1710, chúa Trịnh Doanh tăng 
thuế ruộng tư, đánh thuế cả vào diện tích đất 
không sản xuất được như “đồng chua nước 
mặn”, “đất sồi, rừng khô cằn”, “bãi cát 
trắng”.
 Phan Huy Chú trong “Lịch triều hiến 
chương loại chí” đã nhận xét: “...Một tấc 
đất, không bỏ sót, không chỗ nào là không 
đánh thuế, cái chính sách vét hết lợi hình như 
quá cay nghiệt”.
 Nạn đói khủng khiếp năm 1740 – 1741 
ở Đàng Ngoài, “Dân lưu vong bồng bế, dắt 
díu nhau di kiếm ăn đầy đường Dân phần 
nhiều sống nhờ rau cỏ, ăn cả chuột, rắn. 
Người chết đói ngổn ngang, người sống sót 
không còn một phần mười. Làng nào có tiếng 
trù mật cũng chỉ còn năm, ba hộ mà thôi” 
(Khâm định việt sử thông giám cương mục)
 Người dân phải ăn vỏ cây, rau cỏ, thây 
chết đói đầy đường, thôn xóm tiêu điều. 
Những người sống sót thì phiêu tán khắp nơi. 
 Theo bản điều trần Ngô Thì Sĩ gửi 
chúa Trịnh thì 4 trấn đồng bằng (thuộc Bắc 
Bộ ngày nay) có 1076 xã, dân đi phiêu tán 
hết.
Năm 1741, số làng phiêu tán gần hết lên 
đến 1730 làng, số làng phiêu tán vừa là 
1961 làng, nghĩa là hơn 1/4 tổng số làng xã 
của Đàng Ngoài.
? Nếu là người nông dân sống ở Đàng 
Ngoài thời kì này, em có ủng hộ các cuộc 
khởi nghĩa của nông dân không? Vì sao?
- HS suy nghĩ và trả lời.
- GV nhận xét và chuyển ý.
* Nhiệm vụ 2:
GV chiếu hình ảnh H 7.2 và thông tin mục 
ghi chú 7.3, 7.4 hãy: 
 b, Một số cuộc khởi nghĩa lớn của 
 nông dân Đàng Ngoài.
KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 13,14,15 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 5
? Nêu những diễn biến chính của các cuộc 
khởi nghĩa. Tại sao các cuộc khởi nghĩa 
này lại thất bại. Cuộc KN Diễn biến chính
 tiêu biểu/ 
 thời gian 
 diễn ra
 Nguyễn Địa bàn hoạt động 
 Hữu Cầu chính là ở Đồ Sơn, 
 (1741 - Vân Đồn => sau 
 1751) đó đánh lên Kinh 
 Bắc, uy hiếp Thăng 
 Long, rồi mở rộng 
 xuống Nam Sơn, 
 Thanh Hóa, Nghệ 
 An.Cuộc khởi nghĩa 
 được đông đảo nhân 
 dân ủng hộ. Đến 
 1751 chúa Trịnh 
 đem quân đàn áp => 
 cuộc KN thất bại.
 Hoàng Diễn ra trên 1 khu 
 Công Chất vực rộng lớn từ Sơn 
 ( 1739 - Nam -> Tây Bắc. 
 1769) Ông có công bảo vệ 
 vùng biên giới và 
 giúp dân ổn định 
 cuộc sống. Sau khi 
 ông mất, con trai 
 ông tiếp tục cuộc 
 khởi nghĩa đến năm 
 1769 thì bị dập tắt.
 Nguyễn - Khởi nghĩa diến ra 
 Danh từ Tam Đảo ( Vĩnh 
 Phương Phúc) đến Sơn Tây, 
 (1740 - Tuyên Quang. Đến 
 1751) năm 1751 quân 
 Trịnh ồ ạt đem quân 
B2: Thực hiện nhiệm vụ đàn áp, ông bị bắt, 
HS đọc SGK, suy nghĩ cá nhân và thảo luận cuộc khởi nghĩa thất 
luận nhóm. bại.
GV hướng dẫn, hỗ trợ các em thảo luận 
nhóm (nếu cần).
B3: Báo cáo, thảo luận
KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 13,14,15 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 6
GV: 
- Yêu cầu HS trả lời, yêu cầu đại diện nhóm => Nhận xét: 
trình bày. - Phạm vi hoạt động rộng: Khắp trấn 
- Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét (nếu đồng bằng và vùng Thanh – Nghệ.
cần). - Kết quả: Đều thất bại
HS: 
- Trả lời câu hỏi của GV.
- Đại diện nhóm trình bày sản phẩm của 
nhóm.
- HS các nhóm còn lại quan sát, theo dõi 
nhóm bạn trình bày và bổ sung cho nhóm bạn 
(nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định (GV)
- Nhận xét về thái độ học tập & sản phẩm học 
tập của HS.
Sản phẩm dự kiến:
+ Nguyễn Hữu Cầu (1741 - 1751); Hoàng 
Công Chất( 1739 - 1769); Nguyễn Danh 
Phương (1740 - 1751)
=> Các cuộc đấu tranh mặc dù diễn ra trong 
1 thời gian dài nhưng còn mang tính chất tự 
phát, chưa có sự đoàn kết với nhau để tạo 
thành sức mạnh tổng hợp nên dễ bị đàn áp 
và thất bại.
GV mở rộng 
Trong các cuộc k/n trên, em ấn tượng với 
cuộc khỏi nghĩa nào nhất? Vì sao?
- HS trả lời
- GV nhận xét kết quả.
-> GV tổng kết, nhấn mạnh về điểm nổi bật 
của từng cuộc khởi nghĩa, riêng đối với 2 
cuộc k/n Nguyễn Hữu Cầu và Hoàng Công 
Chất cần thể hiện rõ quá trình di chuyển, mở 
rộng địa bàn hoạt động trên lược đồ. Trong 
khi giới thiệu GV nhấn mạnh về xuất thân 
của những người lãnh đạo cuộc k/n (Nguyễn 
Danh Phương là 1 trí thức nho học, Nguyễn 
Dương Hưng là 1 nhà sư, Lê Duy Mật là con 
vua Lê Dụ Tông) để HS thấy được không chỉ 
có nông dân bất bình với chính quyền phong 
kiến Lê – Trịnh (Lưu ý liên hệ mục Em có 
biết, kết hợp giới thiệu H6.3 – Thành Bản 
Phủ được Hoàng Công Chất cho XD từ năm 
KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 13,14,15 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 7
1758 đến năm 1762, nay thuộc xã Noong 
Hẹt, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên. Đây 
là thành huỹ vững chắc, kiên cố, là thủ phủ 
của nghĩa quân Hoàng Công Chất. Năm 
1981, thành Bản Phủ được Bộ Văn hoá và 
Thông tin xếp hạng là Di tích lịch sử Quốc 
gia - GV có thể chiếu video cho hs xem : 
 )
+ Cuộc khởi nghĩa Nguyễn Hữu Cầu diễn ra 
trong 10 năm, được nhân dân ủng hộ đông 
dảo, địa bàn hoạt động rộng, uy hiếp được 
kinh thành Thăng Long. GV cho hs đọc 
thêm thông tin về Nguyễn Hữu Cầu 
+ Cuộc khởi nghĩa Hoàng Công Chất kéo dài 
30 năm, không chỉ chống lại chính quyền 
phong kiến mà còn có công đánh giặc Phẻ (từ 
Thượng Lào tràn vào xâm lược) bảo vệ vùng 
biên giới Tây Bắc, giúp ND ổn định cuộc 
sống.
+ Cuộc khởi nghĩa Nguyễn Danh Phương 
kéo dài 11 năm và mở rộng hoạt động trên 1 
phạm vi lớn. Thanh thế lừng lẫy 1 vùng, trở 
thành “địch quốc của triều đình”
2.Tác động của phong trào nông dân ở Đàng Ngoài đối với xã hội Đại Việt 
thế kỉ XVIII
a) Mục tiêu:1.2, 2.1.1, 2.1.2, 2.1.3, 2.2.1, 2.2.2, 2.2.3
b) Nội dung: 
GV đặt câu hỏi, HS trả lời câu hỏi của GV.
c) Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS.
d) Tổ chức thực hiện
B1: Chuyển giao nhiệm vụ (GV)
HS đọc thông tin mục 2 trong SGK và tư liệu - Ý nghĩa, tác động: 
7.4 để trả lời câu hỏi. + Thể hiện ý chí đấu tranh chống áp 
 Hãy cho biết phong trào nông dân ở Đàng bức, bất công
Ngoài có tác động như thế nào đối với xã + Buộc chúa Trịnh phải thực hiện 1 số 
hội Đại Việt thế kỉ XVIII? chính sách như khuyến khích khai 
B2: HS thực hiện nhiệm vụ. hoang, giảm nhẹ thuế khoá, tu sửa đê 
KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 13,14,15 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 8
 HS đọc SGK, suy nghĩ cá nhân điều, đưa nông dân lưu tán về quê làm 
 GV hướng dẫn, hỗ trợ các HS (nếu cần). ăn 
 B3: Báo cáo, thảo luận + Giáng đòn mạnh mẽ và làm lung lay 
 GV: chính quyền Lê – Trịnh 
 - Yêu cầu HS trả lời
 - Hướng dẫn HS trình bày, nhận xét (nếu 
 cần).
 HS: 
 - Trả lời câu hỏi của GV.
 - HS trình bày kết quả
 - HS còn lại quan sát, theo dõi bạn trình bày 
 và bổ sung cho bạn (nếu cần).
 B4: Kết luận, nhận định (GV)
 - Nhận xét về thái độ học tập & sản phẩm học 
 tập của HS.
 GV mở rộng: Mặc dù các cuộc khởi nghĩa 
 đều thất bại nhưng đó là tiếng chuông báo 
 hiệu sự lung lay và sụp đổ của chính quyền 
 phong kiến Đàng Ngoài, đồng thời còn là dấu 
 hiệu cho thấy sẽ có 1 cuộc khởi nghĩa tiêu 
 biểu giai đoạn tiếp theo sẽ hoàn thành sứ 
 mệnh lịch sử của mình là chấm dứt sự cai trị 
 của các tập đoàn PK, tiến đến thống nhất đất 
 nước giai đoạn sau.
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP
a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học vào việc làm bài tập cụ thể
b) Nội dung: HS suy nghĩ cá nhân làm bài tập của GV giao
c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d) Tổ chức thực hiện
B1: Chuyển giao nhiệm vụ: Giáo viên giao bài tập cho HS
1. Sự mục nát của chính quyền phong kiến họ Trịnh ở Đàng Ngoài đã dẫn đến 
những hậu quả gì?
2. Nêu những nét chính của các cuộc khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ 
XVIII.
B2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS xác định yêu cầu của đề bài và suy nghĩ cá nhân để làm bài tập
- GV hướng dẫn cho HS tìm hiểu đề và làm bài tập
B3: Báo cáo, thảo luận
- GV yêu cầu HS trình bày sản phẩm của mình.
- HS trình bày, theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bài của bạn (nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét bài làm của HS.
Sản phẩm dự kiến:
 KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 13,14,15 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 9
1. Sự mục nát của chính quyền phong kiến họ Trịnh ở Đàng Ngoài đã dẫn đến 
những hậu quả:
- Chính trị: Quan lại địa phương: Hoành hành đục khoét nhân dân.
- Kinh tế: 
+ Ruộng đất của nhân dân bị quan lại, địa chủ lấn chiếm.
+ Tình trạng hạn hán, lũ lụt dấn đến mất mùa liên tiếp xả ra.
+ Thủ công nghiệp và thương nghiệp ngày càng sa sút, tiêu điều.
- Xã hội: Cuộc sống của nhân dân khó khăn về mọi mặt.
=> Mâu thuẫn giữa nhân dân và chế độ PK Đàng Ngoài trở nên sâu sắc đã thúc 
đẩy nông dân đứng lên nổi dậy đấu tranh chống lại chính quyền phong kiến.
2. Nêu những nét chính của các cuộc khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ 
XVIII.
- Hàng loạt các cuộc khởi nghĩa nổ ra ở khắp các tỉnh thành và diễn ra trong 1 thời 
gian dài như: 
 STT Tên cuộc khởi Thời gian Địa điểm
 nghĩa
 1 Nguyễn Tuyển 1740-1741 Ninh Xá (Hải Dương)
 – Nguyễn Cừ
 2 Vũ Đình Dung 1740 Sơn Nam
 3 Nguyễn Hữu Cầu 1741-1751 Đồ Sơn, Vân Đồn (Hải Phòng) -> 
 Kinh Bắc -> Sơn Nam -> Thanh Hóa, 
 Nghệ An
 4 Hoàng Công 1739-1769 Sơn Nam -> Tây Bắc
 Chất
 5 Nguyễn Danh 1740-1751 Tam Đảo (Vĩnh Phúc) -> Sơn Tây, 
 Phương Tuyên Quang
 6 Lê Duy Mật 1738-1770 Thanh Hóa, Nghệ An
 7 Nguyễn Dương 1737 Sơn Tây 
 Hưng
- Kết quả đều thất bại. 
 HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG
a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học vào trong thực tiễn cuộc sống
b) Nội dung: GV giao nhiệm vụ, HS thực hiện nhiệm vụ.
c) Sản phẩm: Những khả năng vận dụng của học sinh
d) Tổ chức thực hiện
B1: Chuyển giao nhiệm vụ: (GV giao bài tập)
B2: Thực hiện nhiệm vụ: HS đọc và xác định yêu cầu của bài tập.
 Tìm hiểu thêm về các cuộc khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII , hãy 
viết về một cuộc khởi nghĩa ( khoảng 100 chữ) với các nội dung sau: Khởi nghĩa 
diễn ra khi nào? Mục đích. Ở đâu? Ai tham gia? Ai liên quan? Họ đã có hành động 
như thế nào và kết quả.
B3: Báo cáo, thảo luận
- GV hướng dẫn các em trả lời câu hỏi bài tập vận dụng
 KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 13,14,15 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 10
- HS đưa ra câu trả lời
- Những HS còn lại lắng nghe, theo dõi, quan sát và nhận xét, bổ sung câu trả lời của 
bạn (nếu cần).
B4: Kết luận, nhận định (GV)
- Nhận xét ý thức làm bài của HS, nhắc nhở những HS không nộp bài hoặc nộp bài 
không đúng qui định (nếu có).
- Dặn dò HS những nội dung cần học ở nhà và chuẩn bị cho bài học sau.
+ Tìm hiểu về nguyên nhân bùng nổ của phong trào Tây Sơn.
+ Tìm hiểu về một số thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn.
+ Tìm hiểu về Nguyễn Huệ - Quang Trung và vai trò của ông trong phong trào Tây 
Sơn.
 Trường: TH&THCS Tân Thạnh Họ và tên GV: Bùi Thị Kim Thoa
 Tổ: Ngữ văn
 TÊN BÀI DẠY: BÀI 8
 PHONG TRÀO TÂY SƠN
 Môn học/Hoạt động giáo dục: Lịch sử; lớp: 8
 Thời gian thực hiện: ( 2 tiết, tuần 13, tuần 14)
 I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
 1. Kiến thức
 + Nét chính về nguyên nhân bùng nổ khởi nghĩa Tây Sơn.
 + Một số thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn: lật đổ chính quyền chúa 
Nguyễn, chúa Trịnh – vua Lê; đánh bại quân Xiêm xâm lược 1785 và đại phá quân 
Thanh xâm lược 1789 
 + Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của PT Tây Sơn.
 + Vai trò của Nguyễn Huệ - Quang Trung trong phong trào Tây Sơn.
 2. Năng lực
 * Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, 
năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề.
 * Năng lực chuyên biệt: 
 - Năng lực tìm hiểu lịch sử:
 + Khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu lịch sử trong bài 
học.
 + Trình bày được nét chính về nguyên nhân bùng nổ khởi nghĩa Tây Sơn.
 + Quan sát sơ đồ, lược đồ để mô tả được một số thắng lợi tiêu biểu của phong 
trào Tây Sơn.
 + Nêu được nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của PT Tây Sơn.
 - Nhận thức và tư duy lịch sử: 
 + Đánh giá được vai trò của Nguyễn Huệ - Quang Trung trong phong trào Tây 
Sơn.
 + Đánh giá những đóng góp của phong trào Tây Sơn đối lịch sử dân tộc
 + Tìm kiếm các tư liệu để thực hiện các hoạt động thực hành, vận dụng.
 3. Phẩm chất 
 - Chăm chỉ: HS sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan phục vụ bài học.
 KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 13,14,15 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 11
 - Trách nhiệm: HS có trách nhiệm trong quá trình học tập như đóng góp ý 
kiến khi cùng làm việc nhóm. 
 - Yêu nước: Biết ơn người có công với đất nước, có ý thức bảo vệ các di tích 
lịch sử.
 II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
 1. Giáo viên 
 - Phiếu học tập dành cho học sinh
 - Lược đồ, sơ đồ (slide trình chiếu)
 2. Học sinh 
 - Đọc trước Sgk, sưu tầm các tư liệu lịch sử liên quan. Dụng cụ học tập theo 
yêu cầu của giáo viên
 III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
 Hoạt động 1: Khởi động
 a. Mục tiêu: 
 Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được đó là 
tìm hiểu về phong trào Tây Sơn. Sau đó đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, 
tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
 b. Nội dung: GV cho học sinh quan sát Hình lời hịch bất hủ của Nguyễn Huệ 
khắc trên phiến đá tại gò Đống Đa Hà Nội và đoạn thông tin SGK-40
 c. Sản phẩm: Một số hiểu biết của HS về thắng lợi phong trào Tây Sơn và vai 
trò Quang Trung.
 d. Tổ chức thực hiện
 Em biết gì về phong trào Tây Sơn, Hoàng đế Quang Trung đã có những đóng 
góp gì đối với lịch sử dân tộc? Việc xây dựng Bảo tàng Quang Trung phản ánh điều 
gì?
 Từ câu trả lời của HS, GV vào bài mới: Phong trào Tây Sơn có nhiều đóng 
góp với lịch sử dân tộc: Lật đổ các chính quyền phong kiến Nguyễn - Trịnh, xoá bỏ 
tình trạng chia cắt đất nước, đặt cơ sở cho việc khôi phục nền thống nhất quốc gia. 
Đồng thời, phong trào này còn đánh tan các cuộc xâm lược của quân Xiêm, quân 
Thanh, bảo vệ vững chắc nền độc lập và chủ quyền lãnh thổ của Tổ quốc. Vậy 
nguyên nhân nào dẫn đến bùng nổ phong trào Tây Sơn? Phòng trào Tây Sơn giành 
được những thắng lợi nào? Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của phong trào 
Tây Sơn như thế nào? Bài học hôm nay sẽ giúp các em trả lời những câu hỏi trên.
 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
 1. Nguyên nhân bùng nổ của phong trào Tây Sơn
 a. Mục tiêu: Tìm hiểu Nguyên nhân bùng nổ của phong trào Tây Sơn 
 b. Nội dung: Nguyên nhân bùng nổ của phong trào Tây Sơn.
 c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
 d. Tổ chức thực hiện
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến
 KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 13,14,15 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 12
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
 HS đọc phần 1 và trả lời các câu hỏi
 1. Dựa vào tư liệu mục 8.1 em hãy cho biết những 
 nguyên nhân dẫn đến khởi nghĩa Tây Sơn?
 2. Theo em vì sao phong trào Tây Sơn lại được 
 - Từ giữa thế kỉ XVIII, chính 
 nhân dân ủng hộ?
 quyền phong kiến Đàng 
 Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập Trong ngày càng suy yếu. 
 - HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến Bộ máy quan lại các cấp rất 
 khích học sinh hợp tác với nhau (nhóm cặp/bàn) cồng kềnh và tham nhũng.
 khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập. - Các chính sách của chính 
 1. Nguyên nhân dẫn đến khởi nghĩa Tây Sơn quyền chúa Nguyễn như tô 
 - Từ giữa thế kỉ XVIII, chính quyền phong kiến thuế làm cho đời sống nhân 
 Đàng Trong ngày càng suy yếu. Bộ máy quan lại dân khốn cùng.
 các cấp rất cồng kềnh và tham nhũng. Ở triều - Mâu thuẫn gay gắt giữa 
 đình Trương Phúc Loan, nắm mọi quyền hành tự nhân dân với chính quyền 
 xưng là quốc phó khét tiếng tham nhũng chúa Nguyễn làm bùng nổ 
 cuộc khởi nghĩa Tây Sơn.
 - Các chính sách của chính quyền chúa Nguyễn 
 như tô thuế, lao dịch nặng nề, lại thêm thiên tai 
 và sự suy thoái của nền kinh tế làm cho đời sống 
 nhân dân khốn cùng.
 - Mâu thuẫn gay gắt giữa nhân dân với chính 
 quyền chúa Nguyễn làm bùng nổ cuộc khởi nghĩa 
 Tây Sơn.
 2. Giải thích vì sao nhân dân hăng hái tham gia 
 khởi nghĩa Tây Sơn ngay từ đầu?
 + Thứ nhất, xã hội chúng ta lúc bấy giờ đang vô 
 cùng mục nát, đời sống nhân dân ngày càng 
 nghèo khổ, cơ cực. Chính điều đó đã làm cho 
 lòng căm thù và oán hận đối với chính quyền họ 
 Nguyễn ngày càng nâng cao, họ sẵn sàng đứng 
 lên bất cứ lúc nào để đánh đổ chính quyền.
 + Thứ hai, nghĩa quân Tây Sơn đã đề ra khẩu hiệu 
 hợp với lòng dân “lấy của người giàu chia cho 
 người nghèo”, xóa nợ cho nông dân và bãi bỏ 
 nhiều thứ thuế.
 Mục đích là để lật đổ chính quyền họ Nguyễn ở 
 Đàng Trong => phục hồi đất nước hưng thịnh, 
 phát triển, nhân dân không bị áp bức, bóc lột mà 
 thay vào đó là cuộc sống tốt đẹp hơn
KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 13,14,15 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 13
 Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động 
 - HS lần lượt trả lời các câu hỏi
 - HS có thể trao đổi theo cặp đôi sau đó đại diện 
 các cặp trình bày ý kiến trước lớp.
 Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ 
 học tập
 HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của học 
 sinh. 
 GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, 
 kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. 
 Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho 
 học sinh.
 2. Những thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn
 a. Mục tiêu: Mô tả được một số thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn: 
lật đổ chính quyền chúa Nguyễn, chúa Trịnh – vua Lê; đánh bại quân Xiêm xâm 
lược 1785 và đại phá quân Thanh xâm lược 1789 
 b. Nội dung: Tìm hiểu những thắng lợi của phong trào Tây Sơn
 c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
 d. Tổ chức thực hiện
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập a. Lật đổ chúa Nguyễn và chính 
 - GV hướng dẫn HS đọc thông tin và thực quyền Lê- Trịnh.
 hiện yêu cầu: 
 1. Giải thích vì sao nhân dân hăng hái tham 
 gia khởi nghĩa Tây Sơn ngay từ đầu? - Năm 1773- 1774 Quân Tây Sơn 
 2. Khai thác thông tin và hình 2.a mô tả chiếm vùng rộng lớn từ Quảng 
 những thắng lợi tiêu biểu của phong trào Nam đến Bình Thuận
 Tây Sơn trong việc lật đổ chúa Nguyễn, - Năm 1777 lật đổ chính quyền 
 chúa Trịnh và vua Lê. chúa Nguyễn.
 3. Vì sao nhân dân ủng hộ Tây Sơn tiêu diệt - Năm 1786 Nguyễn Huệ tiến 
 quân ra Bắc lật đổ họ Trịnh bàn 
 chính quyền chúa Trịnh?
 giao chính quyền Đàng ngoài cho 
 Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập Vua Lê.
 - HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. - Năm 1788 Nguyễn Huệ tiến 
 Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động quân ra Bắc, vua Lê Chiêu Thống 
 - HS lần lượt trả lời các câu hỏi chạy lên phía Bắc cho người cầu 
 - HS có thể trao đổi theo cặp đôi sau đó đại cứu nhà Thanh.
 diện các cặp trình bày ý kiến trước lớp.
 Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện 
 nhiệm vụ học tập
 - HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả 
 của học sinh. 
 KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 13,14,15 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 14
 - GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh 
 giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của 
 học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã 
 hình thành cho học sinh.
 Từ năm 1786-1788, các cuộc tiến quân của 
 Nguyễn Huệ ra Bắc đã đạt được kết quả 
 quan trọng là lật đổ được chính quyền chúa b. Đánh tan quân Xiêm xâm 
 Trịnh và triều Lê sụp đổ. lược
 b. Đánh tan quân Xiêm xâm lược - Thời gian: Ngày 19/1/1785
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập - Địa điểm: Trận địa quyết chiến 
 Đọc thông tin ở mục 2b kết hợp quan sát ở Rạch Gầm – Xoài Mút (nay 
 Hình 8.3 Lược đồ trận Rạch Gầm-Xoài Mút, thuộc huyện Châu Thành, tỉnh 
 thực hiện yêu cầu sau : Tiền Giang)
 1. Quan sát lược đồ hình 8.3 và cho biết vì - Cách đánh: Bố trí mai phục, nhử 
 sao Nguyễn Huệ chọn khúc sông từ Rạch quân Xiêm vào trận địa, quân 
 Gầm đến Xoài Mút làm trận địa quyết thủy-bộ cùng tiến quân tiêu diệt 
 chiến ? quân Xiêm
 2. Mô tả những nét chính (thời gian, người - Kết quả thắng lợi nhanh chóng.
 lãnh đạo, địa điểm, cách đánh, kết quả) về - Ý nghĩa: Là một trong những 
 trận Rạch Gầm-Xoài Mút trên lược đồ. trận thủy chiến lớn nhất trong lịch 
 Thắng lợi này có ý nghĩa quan trọng như thế sử chống giặc ngoại xâm của 
 nào ? nhân dân ta, đập tan âm mưu xâm 
 Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập lược của quân Xiêm, bảo vệ nền 
 - HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. độc lập dân tộc.
 1. Nguyễn Huệ chọn khúc sông Tiền đoạn 
 từ Rạch Gầm đến Xoài Mút làm trận địa 
 quyết chiến với quân Xiêm, vì: nơi đây có 
 địa thế hiểm trở, phù hợp cho việc bố trí 
 trận địa mai phục thủy - bộ. Cụ thể là:
 + Đoạn sông từ Rạch Gầm đến sông Xoài 
 Mút dài chừng 6 km. Lòng sông ở đây lại 
 mở rộng hơn 1 km, có chỗ đến trên dưới 2 
 km. Với đoạn sông dài và rộng lớn như vậy, 
 quân Tây Sơn có thể dồn hàng trăm thuyền 
 chiến của địch lại mà tiêu diệt
 + Hai bên bờ sông ở quãng này cây cỏ còn 
 rậm rạp. Hai loại cỏ mọc nhiều ở vùng này 
 là cỏ lác và cỏ tranh. Ven sông gần mặt nước 
 là một dải rừng cây bần khá um tùm. Những 
 bãi cỏ lác, cỏ tranh và rừng bần ven sông là 
 những chỗ giấu quân và mai phục thuận lợi 
 của bộ binh Tây Sơn.
KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 13,14,15 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 15
 + Rạch Gầm và Xoài Mút là hai con sông 
 nhỏ, nhưng giữ vị trí quan trọng trong thế 
 trận của Nguyễn Huệ. Thủy binh Tây Sơn 
 bố trí ở hai rạch sông này sẽ là hai mũi tiến 
 công lợi hại chặn đầu và khóa đuôi toàn bộ 
 đội hình quân địch một khi chúng đã lọt vào 
 trận địa mai phục.
 + Khoảng giữa sông có cù lao Thới Sơn, 
 Thới Thạch, cồn Bà Kiểu... Bộ binh của 
 quân Tây Sơn bố trí trên những cù lao đó có 
 thể dùng đại bác bắn vào sườn đội hình quân 
 địch và sẵn sàng tiêu diệt những tên địch 
 liều lĩnh đổ bộ lên đề tìm đường tháo chạy
 2. Mô tả nét chính về trận Rạch Gầm - 
 Xoài Mút:
 + Thời gian: ngày 19/1/1785
 + Người lãnh đạo: Nguyễn Huệ
 + Địa điểm: khúc sông Tiền, đoạn từ Rạch 
 Gầm đến Xoài Mút (nay thuộc tỉnh Tiền 
 Giang).
 + Cách đánh: nghi binh, dụ quân Xiêm vào 
 trận địa mai phục, rồi bất ngờ chặn đánh, kết 
 hợp dùng thuyền, bè lửa đốt cháy chiến 
 thuyền giặc.
 + Kết quả: thắng lợi, tiêu diệt khoảng 4 vạn 
 quân Xiêm, buộc chúng phải rút về nước.
 - Ý nghĩa:
 + Thể hiện lòng yêu nước, đoàn kết đấu 
 tranh chống ngoại xâm.
 + Bảo vệ được độc lập, chủ quyền của dân 
 tộc.
 + Trận Rạch Gầm - Xoài Mút là một trong 
 những trận thuỷ chiến lớn trong lịch sử 
 chống ngoại xâm của nhân dân ta.
 + Cho thấy tài năng thao lược của bộ chỉ huy 
 quân Tây Sơn (tiêu biểu là: Nguyễn Huệ).
 Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động 
 - HS lần lượt trả lời các câu hỏi
 - HS có thể trao đổi theo cặp đôi sau đó đại 
 diện các cặp trình bày ý kiến trước lớp.
KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 13,14,15 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 16
 Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện 
 nhiệm vụ học tập
 HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của 
 học sinh. 
 GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh 
 giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của 
 học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã c. Quang Trung đại phá quân 
 hình thành cho học sinh. Thanh (năm 1789)
 GV khái quát kiến thức thông qua vi deo 
 C. Quang Trung đại phá quân Thanh - Vua Lê Chiêu Thống “thế cùng 
 lực kiệt” cầu cứu nhà Thanh, nhân 
 (năm 1789)
 cơ hội này, Tôn Sĩ Nghị chỉ huy 
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập 29 vạn quân Thanh xâm lược 
 HS đọc thông tin mục 2c kết hợp khai thác nước ta.
 hình 8.4 hoạt động cá nhân trả lời câu hỏi: - Quân Tây Sơn rút khỏi Thăng 
 Hãy mô tả trận đại phá quân Thanh xâm Long, xây dựng tuyến phòng thủ 
 lược của quân Tây Sơn? Tam Điệp-Biện Sơn.
 Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập - Tháng 12-1788, Nguyễn Huệ 
 - HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu 
 Trận đại phá quân Thanh xâm lược năm là Quang Trung, chỉ huy 5 đạo 
 1789 của quân Tây Sơn: quân Tây Sơn tiến quân ra Thăng 
 + Tháng 12/1788, Nguyễn Huệ lên ngôi Long.
 hoàng đế, lấy niên hiệu là Quang Trung, chỉ - Chỉ trong vòng 5 ngày (từ đêm 
 30 đến ngày mồng 5 Tết Kỷ Dậu), 
 huy 5 đạo quân Tây Sơn, tiến về Thăng 
 qua các trận đánh lớn như: Hà 
 Long. Hồi, Ngọc Hồi, Đống Đa, quân 
 + Ngày 25/1/1789 (đêm 30 Tết, âm lịch), Tây Sơn đã quét sạch quân xâm 
 quân Tây Sơn vượt sông Gián Khẩu (sông lược, giải phóng đất nước.
 Đáy) bất ngờ tấn công và tiêu diệt gọn quân 
 Thanh ở đồn tiền tiêu.
 + Ngày 28/1/1789 (mùng 3 Tết), quân Tây 
 Sơn bao vây và triệt hạ đồn Hà Hồi (Thường 
 Tín, Hà Nội). Quân Thanh bị đánh bất ngờ, 
 hoảng sợ, hạ khí giới đầu hàng.
 + 30/1/1789 (rạng sáng mùng 5 Tết), quân 
 Tây Sơn giành thắng lợi quyết định ở đồn 
 Ngọc Hồi và Đống Đa (Hà Nội). Tướng giặc 
 là Sầm Nghi Đống khiếp sợ, thắt cổ tự tử. 
 Tôn Sĩ Nghị nghe tin đại bại cũng vội vã bỏ 
 trốn. Đến trưa, vua Quang Trung cùng đoàn 
 quân chiến thắng tiến vào Thăng Long.
KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 13,14,15 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 17
 Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động 
 - HS lần lượt trả lời các câu hỏi
 Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện 
 nhiệm vụ học tập
 HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của 
 học sinh. 
 GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh 
 giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của 
 học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã 
 hình thành cho học sinh.
 GV mở rộng: Về trận đánh tiêu biểu ở đồn 
 Ngọc Hồi-một đồn lũy kiên cố, giữ vị trí 
 then chốt trong hệ thống phòng thủ của quân 
 Thanh ở phía Nam Thăng Long: Vua Quang 
 Trung trực tiếp chỉ huy trận đánh này. Mở 
 đầu trận đánh, quân Tây Sơn cho một trăm 
 voi chiến xông vào tiến công. Đội kị binh 
 thiện chiến của quân Thanh ra nghênh chiến 
 nhưng bị thua ngay lập tức. Quân Thanh cố 
 thủ, từ trên chiến lũy bắn xối xả đại bác và 
 cung tên để cản đường tiến quân của quân 
 Tây Sơn. Vua Quang Trung cho đội quân 
 cảm tử dùng lá chắn bằng gỗ quấn rơm ướt 
 xông thẳng vào chiến lũy, giáp chiến với 
 quân Thanh, đồn Ngọc Hồi nhanh chóng bị 
 san bằng. Quân Thanh chết và bị thương quá 
 nửa.
 3. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của phong trào Tây Sơn
 a. Mục tiêu: Nêu được nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của phong trào 
Tây Sơn. Đánh giá được vai trò của Nguyễn Huệ - Quang Trung trong phong trào 
Tây Sơn.
 b. Nội dung: Tìm hiểu những thắng lợi của phong trào Tây Sơn
 c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
 d. Tổ chức thực hiện
 Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập 3. Nguyên nhân thắng lợi và 
 HS đọc phần 3 và trả lời các câu hỏi ý nghĩa lịch sử của phong 
 1. Hãy cho biết nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa trào Tây Sơn
 lịch sử của phong trào Tây Sơn. - Nguyên nhân thắng lợi:
 KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 13,14,15 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 18
 2. Đánh giá vai trò của Nguyễn Huệ - Quang + Tinh thần yêu nước, sự 
 Trung trong phong trào Tây Sơn và lịch sử dân đồng lòng và ý chí chiến đấu 
 tộc. dũng cảm của nhân dân ta.
 Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập + Sự lãnh đạo tài tình, sáng 
 - HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến suốt của Quang Trung-
 khích học sinh hợp tác với nhau (nhóm cặp/bàn) Nguyễn Huệ và bộ chỉ huy 
 khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập. nghĩa quân.
 1. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử - Ý nghĩa lịch sử 
 của phong trào Tây Sơn. + Lật đổ các chính quyền 
 - Nguyên nhân thắng lợi: phong kiến Nguyễn, Trịnh, 
 + Tinh thần yêu nước, sự đồng lòng và ý chí Lê xóa bỏ tình trạng chia cắt 
 chiến đấu dũng cảm của quân dân ta. Đàng Trong-Đàng Ngoài.
 + Đặt cơ sở cho việc khôi 
 + Tài năng thao lược, sự lãnh đạo tài tình, sáng 
 phục nền thống nhất quốc gia.
 suốt của Quang Trung - Nguyễn Huệ và bộ chỉ + Đánh tan các cuộc xâm 
 huy nghĩa quân. lược quân Xiêm, quân Thanh, 
 - Ý nghĩa lịch sử: Phong trào Tây Sơn đã có bảo vệ vững chắc nền độc lập 
 nhiều đóng góp lớn đối với lịch sử dân tộc: và chủ quyền lãnh thổ của Tổ 
 + Lật đổ các chính quyền phong kiến Nguyễn - quốc.
 Trịnh, xoá bỏ tình trạng chia cắt đất nước, đặt cơ 
 sở cho việc khôi phục nền thống nhất quốc gia.
 + Đồng thời, phong trào này còn đánh tan các 
 cuộc xâm lược của quân Xiêm, quân Thanh, bảo 
 vệ vững chắc nền độc lập và chủ quyền lãnh thổ 
 của Tổ quốc.
 2. Đánh giá vai trò của Nguyễn Huệ - Quang 
 Trung trong phong trào Tây Sơn và lịch sử 
 dân tộc.
 + Nguyễn Huệ là một trong những lãnh đạo chủ 
 chốt của phong trào nông dân Tây Sơn, cùng với 
 Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ và các tướng lĩnh tài 
 ba khác đã lãnh đạo nhân dân đấu tranh, giành 
 được nhiều thắng lợi quan trọng, lật đổ triều 
 Nguyễn ở Đàng Trong, Vua Lê-Chúa Trịnh ở 
 Đàng Ngoài đóng góp to lớn vào tiến trình lịch 
 sử dân tộc.
 + Nguyễn Huệ là người có tài năng thao lược, 
 ông có cống hiến rất lớn trong việc đề ra kế sách 
 và lãnh đạo, chỉ huy quân Tây Sơn giành thắng 
KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 13,14,15 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 19
 lợi trong các cuộc kháng chiến chống quân xâm 
 lược Xiêm và Mãn Thanh.
 + Sau khi lên ngôi hoàng đế (năm 1788), vua 
 Quang Trung đã bắt tay vào việc xây dựng và cải 
 cách đất nước. Ông đã cho triển khai nhiều chính 
 sách tiến bộ trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, 
 xã hội, văn hóa, giáo dục theo hướng: khắc 
 phục hậu quả chiến tranh, phục hồi kinh tế, ổn 
 định trật tự xã hội, đề cao và phát triển nền văn 
 hóa dân tộc... Trong thời gian ngắn ngủi (4 năm) 
 kể từ khi lên ngôi hoàng đế sáng lập vương triều 
 cho đến khi từ trần, công cuộc canh tân dựng 
 nước cùng với những hoài bão lớn lao của vua 
 Quang Trung tuy chưa được thực hiện đầy đủ và 
 chưa phát huy hết tác dụng nhưng đã cho thấy 
 tầm vóc, tài năng và ý chí của ông. 
 Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động 
 - HS lần lượt trả lời các câu hỏi
 Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ 
 học tập
 HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả của học 
 sinh. GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh 
 giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học 
 sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành 
 cho học sinh.
 GV ca ngợi công lao của Quang Trung, công 
 chúa Ngọc Hân viết: “Mà nay áo vải cờ đào/Giúp 
 dân dựng nước, xiết bao công trình” Hình ảnh áo 
 vải cờ đào với ý nghĩa Quang Trung là người anh 
 hùng nông dân, xuất thân từ nông dân, đứng lên 
 phất cờ khởi nghĩa, được nhân dân ủng hộ. Ông 
 đã cùng anh em của mình chiến đấu từ những 
 ngày đầu, có chủ trương đúng đắn nên đã chấm 
 dứt tình trạng phân chia Đàng Trong-Đàng 
 Ngoài, đặt cơ sở khôi phục thống nhất quốc gia. 
 Ở giai đoạn sau, ông là người lãnh đạo tài tình, 
 sáng suốt và giành được thắng lợi trong hai cuộc 
 kháng chiến chống giặc ngoại xâm, bảo vệ vững 
 chắc độc lập dân tộc
 Hoạt động 3: Luyện tập
KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 13,14,15 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024 20
 a. Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã 
được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức về phong trào Tây Sơn
 b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân, trả 
lời các câu hỏi trắc nghiệm, tự luận trong SGK. Trong quá trình làm việc HS có thể 
trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo.
 c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
 d. Tổ chức thực hiện
 I. Trắc nghiệm (Trò chơi vòng quay may mắn)
 Câu 1: Ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ dựng cờ khởi 
nghĩa ở đâu?
 A. Tây Sơn thượng đạo B. Tây Sơn hạ đạo
 C. Quảng Nam. D. Bình Thuận
 Câu 2. Ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ dựng cờ khởi 
nghĩa lấy khẩu hiệu là?
 A. Lấy của người giàu chia cho người nghèo
 B. Tịch thu ruộng đất chia cho dân cầy.
 C. Sống trong lao động chiến trong chiến đấu.
 D. Tịch thu ruộng đất địa chủ chống tô cao, lãi nặng.
 Câu 3. Từ năm 1776-1783, quân Tây Sơn mấy lần đánh vào Gia Định?
 A. Bốn lần B. Năm lần C. Sáu lần D. Bẩy lần
 Câu 4. Nguyễn Huệ chọn địa điểm nào để làm trận địa quyết chiến với quân 
Xiêm?
 A. Sông Gián Khẩu (sông Đáy) 
 B. Khúc sông Tiền đoạn từ Rạch Gầm đến Xoài Mút
 C. Sông Bạch Đằng 
 D. Sông Trường Giang
 Câu 5. Nghĩa quân Tây Sơn dùng danh nghĩa gì khi tiến quân ra Bắc Hà đã 
nhận được sự ủng hộ của nhân dân
 A. Phù Lê diệt Nguyễn B. Phù Nguyễn diệt Trịnh
 C. Phù Nguyễn diệt Lê D. Phù Lê diệt Trịnh
 Câu 6. Tháng 12 năm 1788, Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu là:
 A. Đại Việt B. Thận Thiên 
 C. Quang Trung C. Đại Cồ Việt
 II. Tự luận
 Câu 1: Hãy lập bảng về những sự kiện chính của phong trào Tây Sơn từ năm 
1771 đến năm 1789 theo các tiêu chí: thời gian, thắng lợi tiêu biểu.
 Thời gian Thăng lợi tiêu biểu
 1771 Ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ dựng cờ khởi 
 nghĩa ở vùng Tây Sơn thượng đạo (nay thuộc An Khê, Gia Lai).
 1777 Quân Tây Sơn lật đổ chính quyền chúa Nguyễn ở Đàng Trong.
 1785 Quân Tây Sơn giành thắng lợi quyết định trong trận Rạch Gầm - 
 Xoài Mút, đánh tan gần 5 vạn quân Xiêm xâm lược.
 KHBD môn Lịch sử 8-Tuần 13,14,15 của Bùi Thị Kim Thoa năm học 2023-2024