Giáo án Tự chọn Ngữ văn 8 - Tuần 6, Tiết 4: Rèn kĩ năng làm văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm. Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý, trình bày đoạn văn - Năm học 2020-2021

 TỰ CHỌN 8
Ngày soạn: 30/9/2020
Tiết : 4
Tuần: 6
 RÈN KĨ NĂNG LÀM VĂN TỰ SỰ KẾT HỢP VỚI MIÊU TẢ VÀ BIỂU 
 CẢM(TÌM HIỂU ĐỀ, TÌM Ý, LẬP DÀN Ý, TRÌNH BÀY ĐOẠN VĂN)
I. Mục tiêu: 
 1. Kiến thức:
 - Nhận thấy được vai trò của yếu tố miêu tả và biểu cảm trong một văn bản tự sự.
 - Cách thức vận dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong một văn bản tự sự.
 - Vai trò của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự.
 - Thấy được yếu tố miêu tả, biểu cảm thường xuất hiện qua một số dấu hiệu cụ thể. 
 2. Kĩ năng:
 Biết vận dụng những hiểu biết có được ở bài học tự chọn này để viết bài văn tự sự có 
kết hợp với miêu tả và biểu cảm.
 3. Thái độ:
 Bồi dưỡng tình cảm yêu thích tạo lập văn bản.
II.Chuẩn bị:
 - Thầy : Tài liệu tham khảo.
 - Trò: Ôn lại các khái niệm tự sự, miêu tả và biểu cảm.
III. Các bước lên lớp:
 1. Ổn định lớp: KT sĩ số - (1p)
 2. Kiểm tra bài cũ: 
 Kết hợp trong khi học bài mới.
 3. Nội dung bài mới : (39p)
 Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cơ bản 
 Hoạt động 1 : Hướng dẫn Hoạt động 1 : I) Ôn tập các phương 
 học sinh ôn tập các thức: tự sự, miêu tả , biểu 
 phương thức: tự sự, miêu cảm
 tả , biểu cảm.
- Cho học sinh ôn lại một - HS kể Ôn tập kiến thức về văn tự 
số văn bản tự sự có kết hợp Văn bản “ Bài học đường sự có yếu tố miêu tả và biểu 
với miêu tả và biểu cảm. đời đầu tiên” ( trích “ Dế cảm.
 ? Hãy kể ra một số văn bản mèn phiêu lưu kí “ của Tô 
tự sự có kết hợp với miêu Hoài.
tả và biểu cảm mà em đã Văn bản “ Sống chết mặc 
được học ở chương trình bay” của Phạm Duy Tốn.
Ngữ văn lớp 6, 7 và đầu Văn bản “ Tôi đi học “ của 
năm lớp 8 :? Thanh Tịnh.
 ...
- Hãy nhắc lại đặc điểm và - Thảo luận, ôn lại và phát 
các thao tác chính của các biểu :
phương thức tự sự, miêu tả + Tự sự: Trình bày chuỗi 
và biểu cảm :? sự việc có mở đầu, diễn GV bổ sung và chốt lại. biến, kết thúc, thể hiện 
 một ý nghĩa
 Thao tác: Kể là chính
 + Miêu tả: Tái hiện lại sự 
 việc, hiện tượng
 Thao tác: Quan sát, liên 
 tưởng, so sánh, nhận xét
 + Biểu cảm: Thể hiện tình 
 cảm, thái độ của mình với 
 sự vật, hiện tượng
 Thao tác : Bộc lộ trực tiếp 
 những cảm xúc của chính 
 người viết hoặc thông qua 
 ý nghĩ, cảm xúc của các 
 nhân vật
- GV nhấn mạnh và chuyển - Nghe kết hợp tự ghi 
ý : những ý chính.
 Vậy các yếu tố miêu tả và 
biểu cảm có vai trò như thế 
nào trong văn tự sự, tiết sau 
ta tìm hiểu tiếp.
? Tại sao trong văn bản tự - Thảo luận, phát biểu
sự cần có yếu tố miêu tả? Nhờ có yếu tố miêu tả mà 
 có thể tái hiện cảnh vật, 
 con người một cách cụ 
 thể, sinh động trong không 
 gian, thời gian.
 Hoạt động 2 :HDHS tìm Hoạt động 2 II) Vai trò của các yếu tố 
hiểu vai trò của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong 
miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự:
 văn tự sự. 1- Yếu tố miêu tả trong 
 văn tự sự
 ? Qua các văn bản tự sự có - Trả lời
kết hợp với miêu tả và biểu Giúp người kể kể lại một 
cảm đã học, em thấy yếu tố cách sinh động cảnh vật, 
miêu tả có vai trò gì trong con người làm cho câu 
văn bản tự sự :? chuyện trở nên sinh đông, 
 hấp dẫn.
? Em thường thấy những - Trả lời
yếu tố miêu tả nào xuất + Miêu tả nhân vật
hiện trong văn tự sự :? + Miêu tả cảnh thiên nhiên
 GV yêu cầu học sinh lấy ví + Miêu tả cảnh sinh hoạt
dụ cụ thể ở các văn bản đã ’ HS lấy VD cụ thể học. + Miêu tả nhân vật: Đoạn 
 văn miêu tả ngoại hình 
 của Dế Mèn và Dế Choắt 
 trong VB “ Bài học đường 
 đời đầu tiên” của Tô Hoài
 + Miêu tả cảnh thiên 
 nhiên: Đoạn văn đầu tiên 
 của VB “ Tôi đi học” của 
 Thanh Tịnh
 + Miêu tả cảnh sinh hoạt: 
 Đoạn văn miêu tả cảnh hộ 
 đê trong VB “Sống chết 
 mặc bay “ của Phạm Duy 
 Tốn.
- GV bổ sung thêm và chốt - Nghe, kết hợp tự ghi.
lại
 * Các loại miêu tả
 Miêu tả nhân vật
 + Miêu tả ngoại hình: 
gương mặt, dáng người, 
trang phục
 + Miêu tả các trạng thái 
hoạt động: Việc làm, lời 
nói...
 + Miêu tả trạng thái tình 
cảm và thế giới nội tâm: 
Vui, buồn, khổ đau, hạnh 
phúc...
 Mục đích: Khắc hoạ thành 
công chân dung nhân vật 
với những nét tính cách 
riêng.
 ? Yếu tố miêu tả thường Miêu tả cảnh thiên nhiên.
được thể hiện qua những Miêu tả cảnh sinh hoạt.
dấu hiệu nào ở văn bản tự Mục đích: Cốt truyện hay 
sự :? hơn, hấp dẫn hơn, nhân 
 vật hiện lên cụ thể sinh 2- Yếu tố biểu cảm trong 
 động hơn văn tự sự
? Yếu tố biểu cảm đóng vai - Thảo luận, phát biểu
trò gì trong văn tự sự :? Qua các từ ngữ, hình ảnh 
 có giá trị gợi tả và biểu 
 cảm như từ láy tượng 
 hình, tượng thanh, nghệ 
 thuật so sánh, nhân hoá...
? Trong văn bản tự sự, em - Phát biểu : thấy yếu tố biểu cảm Biểu cảm: Thể hiện thái 
thường được thể hiện như độ, tình cảm của nhà văn 
thế nào :? với nhân vật, sự việc được 
 kể.
 Thảo luận, phát biểu
 Biểu cảm thông qua hai 
 hình thức: trực tiếp qua 
 cảm xúc của chính nhà 
 văn với nhân vật hoặc gián 
 tiếp thông qua cảm xúc, ý 
 nghĩ của các nhân vật.
- GV bổ sung thêm - Nghe, tự ghi.
 Ở hình thức thứ nhất : biểu 
cảm thông qua cảm xúc của 
chính nhà văn đối với nhân 
vật, sự việc được thể hiện 
cụ thể qua từng ngôi kể
 Ngôi kể thứ nhất: Cảm xúc - Nghe
của nhà văn thường lồng 
vào cảm xúc của nhân vật 
“tôi”
 VD: VB “ Bài học đường 
đời đầu tiên”
 Ngôi kể thứ ba: Cảm xúc 
của nhà văn thường được 
thể hiện thông qua lời dẫn 
truyện
 VD: VB “ Sống chết mặc 
bay”.
 ? Về hình thức, em thấy - Suy nghĩ, trả lời
yếu tố biểu cảm thường Qua những câu cảm thán, 
xuất hiện qua những dấu những câu hỏi tu từ...
hiệu nào trong văn bản tự 
sự :?
 4, Củng cố: ( 3 phút)
 Các phương thức tự sự , miêu tả, biểu cảm có đặc điểm gì? Các thao tác chính của 
các phương thức đó? Có khi nào em thấy trong một văn bản chỉ xuất hiện duy nhất một 
phương thức biểu đạt không:? Tại sao:?
 5, Hướng dẫn học sinh tự học, làm bài tập và soạn bài mới : ( 2phút)
 - Học bài, nắm chắc đặc điểm của các phương thức tự sự, miêu tả và biểu cảm đã 
được học.
 - Vận dụng nội dung bài học viết 1 đoạn văn tự sự có kết hợp với yếu tố miêu tả và 
biểu cảm.
IV- Rút kinh nghiệm:
 - Thầy: . - Trò: 
 Kí duyệt của tổ tuần 6
 Ngày: 7/10/2020
 Tổ phó
 - ND: .
 - PP: 
 Đinh Thu Trang