Giáo án Stem Địa lí 8 - Tiết 24+25, Bài 9: Tác động của biến đổi khí hậu đối với khí hậu và thủy văn Việt Nam - Huỳnh Ngọc Loan

 GV Huỳnh Ngọc Loan Tổ KHXH
 DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ STEM
 BÀI 9. TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỐI VỚI KHÍ HẬU VÀ THỦY 
 VĂN VIỆT NAM
 Môn học: ĐỊA LÍ Lớp 8
 Thời gian thực hiện: 2 tiết - Tuần 17 (tiết 24, 25)
 MÔ TẢ CHỦ ĐỀ
 Việt Nam cũng đã trải qua những đặc điểm trongrét lạnh với những thời khì ấm lên, 
chủ đề “Giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu “ được thực hiện với mục đích:
 - HS nhận biết được những tác động của biến đổi khí hậu.
 - HS hiểu được đồng thời, sự thay đổi trạng thái của khí hậu hiện nay vẫn có những 
tác động tích cực.
 - HS vận dụng các bước vào thực hành để biết được hiện nay, nơi mình đang sống 
con người đã có những giải pháp nào để ứng phó với tác động của biến đổi khí hậu?
 Để hoàn thành một sản phẩm học sinh cần sử dụng kiến thức các bộ môn:
 Sinh Học: Học sinh sử dụng mạng Internet, đọc sách báo, tài liệu... để tra cứu thông 
tin, tìm hiểu thiên nhiên. Học sinh sử dụng các dụng cụ học tập liên quan đến bài học để 
trang trí, minh họa.
 Nghệ thuật: Học sinh chọn màu sắc, hình ảnh, tờ rơi, tranh vẽ,.. tạo sự thu hút. Trình 
bày sản phẩm của nhóm (sơ đồ, trình chiếu, tranh ảnh, video clip...) rõ ràng và đẹp mắt.
 Ngữ văn: Học sinh lựa chọn từ ngữ câu văn, sắp xếp thành một nội dung hoàn chỉnh 
để thuyết trình, minh hoạ cho nội dung bài.
 I. Mục tiêu
 1. Về kiến thức
 - Tác động của biến đổi khí hậu đối với khí hậu và thủy văn Việt Nam.
 - Giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu.
 2. Về năng lực
 a. Năng lực chung:
 - Lưu giữ thông tin có chọn lọc bằng ghi tóm tắt, bảng hệ thống, các từ khoá.
 - Hình thành ý tưởng mới dựa trên các nguồn thông tin đã cho.
 b. Năng lực địa lí: 
 - Phân tích được tác động của biến đổi khí hậu đối với khí hậu và thủy văn Việt Nam.
 - Tìm ví dụ về giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu.
 - Trình bày được đặc điểm khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa của Việt Nam.
 - Chứng minh được sự phân hóa đa dạng của khí hậu Việt Nam.
 - Nhận xét được các bảng số liệu, các thông tin về biến đổi khí hậu.
 - Thu thập được thông tin về biến đổi khí hậu từ các nguồn dữ liệu khác nhau.
 3. Về phẩm chất: 
 - Có ý thức tìm hiểu và sẵn sàng tham gia các hoạt động tuyên truyền về biến đổi khí 
hậu và ứng phó với biến đổi khí hậu
 - Chăm chỉ: Thích đọc sách, báo, tìm tư liệu trên mạng Internet để mở rộng hiểu biết.
 II. Thiết bị dạy học và học liệu 
 - GV: SGK, tranh, tài liệu tham khảo, phiếu học tập, tranh vẽ, tài liệu về tác động của 
biến đổi khí hậu tới khí hậu và thuỷ văn
 - HS: SGK, đọc bài ở nhà, vở ghi, dụng cụ học tập. GV Huỳnh Ngọc Loan Tổ KHXH
 III. Tiến trình dạy học
 1. Hoạt động 1: Khởi động tạo hứng thú 
 a. Mục tiêu: Tạo sự phấn khởi trước khi bước vào bài học mới. 
 b. Nội dung: HS dựa vào kiến thức của bản thân, làm việc nhóm để trả lời câu hỏi.
 c. Sản phẩm: Học sinh trả lời được các câu hỏi của giáo viên.
 d. Tổ chức thực hiện
 Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập.
 GV yêu cầu hs đọc thông tin sgk 
 Hiện nay, Chúng ta sẽ “ứngphó” với tác động của biến đổi khí hậu như thế nào?
 Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập. đọc thông tin nhanh 
 Bước 3: Báo cáo kết quả: HS báo cáo Dự kiến sản phẩm 
 Bước 4: GV nhận xét kết quả của nhóm, chuyển ý vào bài mới.
 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới 
 Hoạt động 1: Xác định vấn đề hoặc nhu cầu thực tiễn
 a. Mục đích của hoạt động: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh; tạo hứng 
thú cho HS trong học tập. 
 b. Nội dung hoạt động: HS xem video, trả lời câu hỏi.
 c. Dự kiến sản phẩm: Câu trả lời của HS
 d. Cách thức tổ chức hoạt động:
 GV mở Youtube cho HS nghe một đoạn video (có tiếng và hình) nói về môi trường 
và con người tác động đến thiên nhiên
 “Các nhà khoa học kêu gọi bảo vệ môi trường” 
 Đại Dương đang “ ngạt thở” vì rác nhựa từ Châu Á.
Nắng nóng kỷ lục tại Châu Á 
Cảnh báo về hiện tượng thời tiết cực đoan El Nino có thể sẽ quay lại 
nghi-va-chung-song.html
 Tiêu điểm “ Rác biển- Biển rác”
 - Thực hiện nhiệm vụ học tập: Em có nhận xét gì về video trên?
 - Báo cáo kết quả: HS trình bày kết quả
 - Đánh giá nhận xét: Bài học hôm nay các em sẽ tìm hiểu về tác động của biến đổi khí 
hậu đối với khí hậu và thuỷ văn
 Hoạt động 2: Nghiên cứu kiến thức Tác động của biến đổi khí hậu đối với khí 
hậu và thủy văn GV Huỳnh Ngọc Loan Tổ KHXH
 a. Mục đích của hoạt động HS xác định được những tác động tích cực, tiêu cực của 
thiên nhiên tới con người và hoạt động sản xuất
 b. Nội dung hoạt động
 - GV tổ chức cho HS hoạt động nhóm, thảo luận tìm hiểu các kiến thức, kĩ năng liên 
quan tới quá trình lựa chọn và tạo sản phẩm bằng cách trả lời các câu hỏi (Phiếu học tập) sau 
khi xem tranh, hình 14.1 và 14.2 sách giáo khoa kèm theo video sau
 Biến đổi khí hậu gây thiệt hại lớn cho toàn cầu
 Phiếu học tập
 1. Biến đổi khí hậu là gì? Nguyên nhân nào gây ra biến đổi khí hậu?
 .........................................................................................................................................
 .........................................................................................................................................
 2. Biến đổi khí hậu tác động đến nhiệt độ nước ta như thế nào?
 .........................................................................................................................................
 .........................................................................................................................................
 3. Biến đổi khí hậu tác động đến lượng mưa nước ta như thế nào?
 .........................................................................................................................................
 .........................................................................................................................................
 4. Biến đổi khí hậu tác động đến các hiện tượng thời tiết nước ta như thế nào?
 .........................................................................................................................................
 .........................................................................................................................................
 5. Quan sát video clip, hãy cho biết rét đậm, rét hại gây ra hậu quả gì cho miền Bắc 
nước ta?
 .........................................................................................................................................
 .........................................................................................................................................
 6. Biến đổi khí hậu tác động đến sông ngòi nước ta như thế nào?
 .........................................................................................................................................
 .........................................................................................................................................
 7. Biến đổi khí hậu tác động đến hồ đầm và nước ngầm như thế nào?
 .........................................................................................................................................
 .........................................................................................................................................
 c. Dự kiến sản phẩm
 - HS hoàn thành phiếu học tập khảo sát kiến thức liên quan đến kiến thức chủ đề.
 1- Biến đổi khí hậu là sự thay đổi trạng thái của khí hậu so với trung bình nhiều năm.
 - Chủ yếu do tác động của con người đốt nhiên liệu như than, dầu mỏ, khí đốt tạo ra 
khí giữ nhiệt. 
 2. 
 - Nhiệt độ trung bình năm tăng 0,890C (giai đoạn 1958 – 2018).
 - Giai đoạn 1991-2000, 2001-2010, 2011-2018 cao hơn trung bình 60 năm lần lượt là 
0,10C, 0,20C và 0,40C.
 - Số ngày nắng nóng tăng từ 3-5 ngày/thập kỉ.
 3. Biến đổi khí hậu làm thay đổi về lượng mưa:
 - Lượng mưa trung bình năm có nhiều biến động.
 - Thời gian mùa mưa và mùa khô cũng có sự thay đổi.
 - Các đợt mưa lớn xảy ra bất thường hơn về tần suất và cường độ. GV Huỳnh Ngọc Loan Tổ KHXH
 4. Biến đổi khí hậu làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan gây ảnh hưởng đến 
đời sống và sản xuất:
 - Số cơn bão có xu hướng tăng, diễn biến bất thường (ví dụ năm 2020).
 - Hạn hán, lũ lụt xuất hiện nhiều và khắc nghiệt hơn.
 - Rét đậm, rét hại xuất hiện thường xuyên hơn.
 5. Hậu quả: nhiều địa phương cho học sinh nghỉ học, thiệt hại về gia súc và hoa màu.
 6.
 - Chế độ nước sông thay đổi thất thường.
 - Vào mùa lũ, lượng nước tăng nhanh, gây sạt lở lớn hai bên bờ sông và ngập úng trên 
diện rộng (ví dụ trên sông Hồng).
 - Vào mùa cạn, lượng nước giảm từ 3 – 10%, mực nước sông giảm mạnh, gây xâm 
nhập mặn sâu và thời gian kéo dài (ví dụ tại Đồng bằng sông Cửu Long).
 7. Biến đổi khí hậu tác động tới hồ, đầm và nước ngầm: sự gia tăng của số ngày hạn 
hán đã làm cho:
 - Mực nước của các hồ đầm xuống thấp (ví dụ hồ Trị An).
 - Mực nước ngầm cũng hạ thấp hơn nhiều so với trung bình nhiều năm (ví dụ ở miền 
Trung).
 - GV xây dựng nội dung đánh giá cho sản phẩm học sinh.
 d. Cách thức tổ chức hoạt động
 - Học sinh thảo luận theo nhóm để trả lời các câu hỏi. Giáo viên hỗ trợ khi các em 
gặp khó khăn.
 - Tổ chức cho các nhóm báo cáo kết quả thảo luận qua phiếu học tập. 
 - HS nhận xét, đánh giá. GV chốt kiến thức:
 Đối với khí hậu
 - Thay đổi về nhiệt độ:
 + Nhiệt độ trung bình năm tăng 0,890C (giai đoạn 1958 – 2018).
 + Số ngày nắng nóng tăng từ 3-5 ngày/thập kỉ trên phạm vi cả nước.
 - Thay đổi về lượng mưa:
 + Lượng mưa trung bình năm có nhiều biến động.
 + Thời gian mùa mưa và mùa khô có sự thay đổi.
 - Gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan: bão, hạn hán, lũ lụt, rét đậm, rét hại, 
 Đối với thủy văn
 - Tác động tới sông ngòi: tác động đến thủy chế của sông ngòi và làm cho chế độ 
nước sông thay đổi thất thường.
 - Tác động tới hồ đầm và nước ngầm: mực nước ở các hồ đầm xuống thấp, mực nước 
ngầm thấp hơn so với trung bình nhiều năm.
 Hoạt động 3: Giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu
 a. Mục đích của hoạt động. HS biết HS biết được tác động tích cực và tiêu cực cảu 
con người tới thiên nhiên.
 b. Nội dung hoạt động. 
 - Dựa vào thông tin trong bài, bảng 14.1 và hình 14.3: 
Phần câu hỏi Phần trả lời
Giảm nhẹ biến đổi khí hậu là gì?
Nêu một số giải pháp giảm nhẹ biến đổi khí hậu ở nước ta và cho ví dụ cụ 
thể. GV Huỳnh Ngọc Loan Tổ KHXH
Thích ứng với biến đổi khí hậu là gì?
Nêu một số giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu ở nước ta và cho ví dụ 
cụ thể.
 - Thảo luận trong nhóm để thực hiện
 - Sau đó, GV tổ chức cho học sinh thảo luận trong nhóm đưa ra thống nhất chung.
 c. Dự kiến sản phẩm
Phần câu hỏi Phần trả lời
Giảm nhẹ biến Giảm nhẹ biến đổi khí hậu là ngăn chặn sự nóng lên toàn cầu thông qua 
đổi khí hậu là gì? việc giảm phát thải khí nhà kính.
Nêu một số giải - Một số giải pháp:
pháp giảm nhẹ + Kiểm soát và giảm thiểu lượng khí thải nhà kính từ các hoạt động sản 
biến đổi khí hậu ở xuất và sinh hoạt.
nước ta và cho ví + Khai thác hợp lí và bảo vệ tự nhiên.
dụ cụ thể. + Sử dụng tiết kiệm năng lượng và nguồn năng lượng tái tạo.
 - Ví dụ:
 + Sử dụng điện gió, điện Mặt Trời ở Ninh Thuận.
 + Trồng mới 538 ha rừng ở Thuận Châu, Sơn La.
Thích ứng với Thích ứng với biến đổi khí hậu là những hoạt động của con người được 
biến đổi khí hậu điều chỉnh để thích nghi, tăng cường khả năng chống chịu trước tác động 
là gì? của biến đổi khí hậu và khai thác những mặt thuận lợi của nó.
Nêu một số giải - Một số giải pháp:
pháp thích ứng + Bảo vệ, trồng rừng, chuyển đổi tập quán canh tác,...
với biến đổi khí + Trồng cây phù hợp, nâng cao nhận thức người dân về biến đổi khí 
hậu ở nước ta và hậu,...
cho ví dụ cụ thể. + Xây dựng kè biển, kênh mương để hạn chế xâm nhập mặn và thoát lũ,...
 - Ví dụ:
 + Xây kênh nước ngọt ở Ba Tri, Bến Tre.
 + Sử dụng giống lúa TBR97 cho năng suất cao ở Quảng Ngãi.
 d. Cách thức tổ chức hoạt động
 Sau khi đã nghiên cứu những tác động của con người, học sinh thảo luận theo ý tưởng 
của nhóm.
 3. Hoạt động 3: Thực hành 
 a. Mục đích hoạt động
 Hình thành cho học sinh kĩ năng nói tự tin trước lớp, kĩ năng trao đổi thông tin cùng 
các bạn. Khắc sâu kiến thức những tác động và giải pháp của biến đổi khí hậu với khí hậu và 
thuỷ văn mà chủ đề mang lại.
 b. Nội dung hoạt động
 Các nhóm thảo luận, vẽ tranh mang thông điệp đến cuộc sống, trình bày ý tưởng của 
nhóm
 Học sinh các nhóm thực hiện.
 c. Dự kiến sản phẩm
Tranh vẽ nêu bật biến đổi khí hậu và cách ứng phó với biến đổi khí hậu; thông điệp của HS 
qua các tranh.
 d. Cách thức tổ chức hoạt động GV Huỳnh Ngọc Loan Tổ KHXH
 - Tất cả tranh của HS các nhóm được treo trưng bày sản phẩm trên bảng, GV gọi đại 
diện nhóm lên trình bày, đưa ra thông điệp của nhóm.
 - Học sinh các nhóm khác theo dõi, quan sát tranh và trao đổi, góp ý cho tranh của 
nhóm bạn.
 - Giáo viên xây dựng nội dung và đưa ra tiêu chí đánh giá sản phẩm (phụ lục 1 kèm 
theo)
 4. Hoạt động 4: Chia sẻ, thảo luận, điều chỉnh 
 a. Mục đích của hoạt động
 Học sinh trình bày sản phẩm học tập đã hoàn thành; trao đổi, thảo luận, đánh giá để 
tiếp tục điều chỉnh, hoàn thiện.
 b. Nội dung hoạt động
 - Trao đổi với thầy cô về cách làm của nhóm mình.
 - Phân chia công việc cho các thành viên trong nhóm thực hiện 
 - Ghi nhật kí hoạt động (Ai làm gì, vào lúc nào, có khó khăn gì...), chụp hình nhóm 
làm việc. ( Phụ lục 2 kèm theo)
 - Thực hành trình bày ý tưởng và thông điệp của tổ qua tranh vẽ.
 - Nêu cảm nghĩ sau khi trình bày xong.
 c. Dự kiến sản phẩm
 - Lần lượt từng nhóm HS trưng bày sản phẩm và trình bày.
 - Bài trao đổi, góp ý của các bạn nhóm khác.
 - Ghi lại những cảm xúc, điều tâm đắc, thích thú, băn khoăn, điều chưa hiểu,...của em 
trong lúc quan sát các bạn trình bày.
 d. Cách thức tổ chức hoạt động
 - Tranh vẽ của HS. (kèm theo hình ảnh)
 - HS trao đổi, nhận xét về các bức tranh. 
 - GV nhận xét, đánh giá. Có tổng kết trao quà cho các nhóm xuất sắc
PHỤ LỤC 1
BẢNG TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM
 TIÊU CHÍ ĐIỂM ĐIỂM ĐẠT ĐƯỢC
 TIÊU 
 CHÍ NHÓM 1 NHÓM 2 NHÓM 3 NHÓM 4
 1. Lựa chọn ý tưởng 30
 2. Thẩm mĩ (đẹp, khoa 10
 học )
 3. Có đủ nội dung ( tích cực, 20
 tiêu cực)
 4. Trình bày lưu loát, ngắn 10
 gọn, súc tích.
 5. Thông điệp của tranh vẽ, 30
 tờ rơi
 Tổng 100
PHỤ LỤC 2 GV Huỳnh Ngọc Loan Tổ KHXH
TÊN NHÓM: .
Danh sách và vị trí các thành viên trong nhóm:
Vị trí Mô tả nhiệm vụ Ghi chú
Nhóm trưởng
 ..
Thành viên
 ..
Thành viên
 .
Thành viên
Thành viên
 HS Thực hiện GV Huỳnh Ngọc Loan Tổ KHXH
 GV Huỳnh Ngọc Loan Tổ KHXH GV Huỳnh Ngọc Loan Tổ KHXH GV Huỳnh Ngọc Loan Tổ KHXH GV Huỳnh Ngọc Loan Tổ KHXH
 TTCM nhận xét tuần 17
 . ..
 . ..
 . ..
 Nguyễn Thị Thu Cúc