Giáo án Ngữ văn 8 - Tuần 32, Tiết 15+16: Ôn tập Làm văn nghị luận

 Tuần 32
Tiết 15,16 ÔN TẬP : LÀM VĂN NGHỊ LUẬN
A. Mục tiêu cần đạt:
- Ôn tập lại các kiến thức và rèn kĩ năng cảm thụ văn qua bài Bàn luận về phép 
học
- Ôn tập văn nghị luận
B. Chuẩn bị: 
Thầy: Các dạng bài tập 
Trò: Ôn tập
C. Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học:
1. Kiểm tra: sự chuẩn bị
2. Ôn tập
 Hoạt động của thầy và trò Nội dung
 Đề bài: Qua bài Bàn luận về .Bài tập 
 phép học em hiểu gì về phép * Tìm hiểu đề 
 học của Nguyễn Thiếp? Liên - Thể loại: NL
 hệ thực tế? - Nội dung cần làm sáng tỏ: phép học của Nguyễn 
 Thiếp trong bài Bàn luận về phép học. Liên hệ thực 
 tế việc học hiện nay.
 - Cách làm: phân tích các luận điểm trong đoạn 
 trích. Lấy dẫn chứng thực tế.
 G dựa vào kiến thức được tìm *. Dàn ý
 hiểu để lập dàn bài đảm bảo 1. Mở bài
 các ý cơ bản nào? - Nguyễn Thiếp là người thiên tư sáng suốt, học 
 rộng, hiểu sâu, có tấm lòng vì nước, vì dân. Bàn luận 
 về phép học là một phần trích từ bài tấu của Nguyễn 
 Thiếp gửi vua Quang Trung 8/ 1791 bàn về 3 điều là 
 Mở bài nêu điều gì? quân đức; dân tâm và học pháp.
 2. Thân bài
 - Tác giả đã bày tỏ suy nghĩ của mình về việc học 
 bằng câu châm ngôn: Ngọc không mài... không biết 
 rõ đạo. Cách nêu bằng hình ảnh ẩn dụ quen thuộc 
 nhưng lại nhấn mạnh bằng cách phủ định hai lần: 
 không mài... không thành; không học.. không biết. 
 Khái niệm học được giải thích bằng hình ảnh so 
 sánh cụ thể, dễ hiểu, làm tăng lên sức mạnh, thuyết 
 phục. Tác giả cho rằng chỉ có học tập con người mới 
 trở nên tốt đẹp. Do vậy học tập là một quy luật trong 
 cuộc sống của con người. Thân bài em sẽ triển khai - Tiếp theo tác giả giải thích khái niệm đạo. Đạo là 
những ý nào? lẽ đối xử hàng ngày giữa mọi người. “Đạo” là khái 
 niệm vốn trừu tượng, phức tạp nhưng ở đây tác giả 
 đã giải thích thật ngắn gọn rõ ràng. Kẻ đi học là học 
 đạo, học luân thường đạo lí để làm người. Đạo học 
 ngày trước lấy mục đích hình thành đạo đức, nhân 
 cách con người. Đó là đạo tam cương, ngũ thường. 
 Như vậy mục đích chân chính của việc học là học để 
 làm người.
 - Tác giả đã soi vào thực tế đương thời để chỉ ra và 
 phê phán lối học chuộng hình thức, cầu danh lợi. 
 Học chuộng hình thức là học thuộc lòng câu chữ mà 
 không hiểu nội dung, chỉ có danh mà không thực 
 chất. Lối học cầu danh lợi: học để có danh tiếng, 
 được trọng vọng, được nhàn nhã, được nhiều bổng 
 lộc. Đó là lối học lệch lạc sai trái và đem đến hậu 
 quả tai hại: chúa tầm thường, thần nịnh hót, không 
 có thực chất nên không có người tài đức dẫn đến 
 thảm hoạ nước mất nhà tan thật thảm khốc. Qua đó 
 ta thấy tác giả xem thường lối học chuộng hình thức, 
 lấy mục đích danh vọng cá nhân là chính, coi trọng 
 lối học lấy mục đích thành người tốt đẹp cho đất 
 nước vững bền. Đó là thái độ đúng đắn và tích cực, 
 cần phát huy. Tuy nhiên tác giả mới đề cập đến vấn 
 đề đạo đức - đạo làm người, chưa đề cập đến việc 
 học tri thức khoa học.
 - Sau khi phê phán những biểu hiện sai trái, lệch lạc 
 trong việc học tác giả đưa chủ trương phát triển sự 
 học khẳng định quan điểm và phương pháp đúng 
 đắn trong học tập. Theo tác giả có thể mở trường 
 học ở phủ, huyện,các trường tư, con cháu các nhà 
 văn võ, thuộc lại ở các trấn cựu triều để mọi người 
 tuỳ đâu tiện đấy mà đi học. Rộng ra ngày nay học ở 
 trường lớp, ở thầy, ở bạn, ở thực tế cuộc sống ''Đi 
 một ngày đàng ... ''; ''Học thầy ... ''. Việc học phải 
 được phổ biến rộng khắp kết hợp hai hình thức tr-
 ường công và trường tư.
 - Cách học phải theo Chu Tử, học tiểu học để bồi 
 lấy gốc rồi tiến lên học đến tứ thư, ngũ kinh, chư sử, 
 phải biết luân thường đạo lí: tam cương, ngũ thường. Việc học (nội dung học) phải bắt đầu từ kiến thức cơ 
 bản có tính chất nền tảng rồi nâng dần lên. Phương 
 pháp học: từ thấp đến cao, học rộng, nghĩ sâu, biết 
 tóm lược điều cơ bản, cốt yếu nhất học đi đôi với 
 hành. Cách học kết hợp giữa rộng và sâu, diện và 
 điểm, cốt nắm lấy kiến thức cơ bản. Học để làm, học 
 kết hợp với hành. Đây là chủ trương đúng đắn và 
 tiến bộ của tác giả ...
 - Liên hệ thực tế truyền thống hiếu học của nhân dân 
 ta: ''muốn sang ...''; ''bán tự vi sư ...''; nội dung học 
 ''tiên học lễ ...'' học đạo đức trước và tri thức sau. 
 Bác Hồ từng nói: ''người có tài ... vô dụng”. Nhà 
 nước ta có chính sách khuyến học, mở nhiều trường 
 lớp, mở rộng thành phần người học, tạo điều kiện 
 thuận lợi cho người đi học (trường dân lập, bán 
 công, công lập, ...)
 - Từ cách học như vậy thì phép học có tác dụng, ý 
 nghĩa: người tốt nhiều, triều đình ngay ngắn, thiên 
 hạ thịnh trị mục đích học chân chính được đạt tới 
 bằng cách học tích cực sẽ là cơ sở tạo ra người tài 
 đức, cai trị quốc gia sẽ dễ dàng, nước nhà sẽ vững 
 vàng, bình ổn. Học là để rèn luyện con người, phát 
 triển hiền tài, yên dân định nước. Vì thế Nguyễn 
 Thiếp mong được nhà vua xem xét, ban lệnh thực thi 
 để đất nước có nhiều nhân tài, chế độ vững mạnh, 
 lòng người mới yên, đạo mới thịnh, xã hội mới ổn 
 định phồn vinh, quốc gia hưng thịnh.
Nêu phần kết bài? 3. Kết bài
 - Với lập luận chặt chẽ, lời văn mạch lạc, rõ ràng, 
 dễ hiểu Bàn luận về phép học bàn về mục đích của 
 việc học để thành người tốt đẹp cho đất nước vững 
 bền. Việc học phải được phổ biến rộng khắp, có pp: 
 học lấy gốc rồi rồi tuần tự tiến lên, học rộng rồi tóm 
 lược cho gọn, theo điều học mà làm. Học đi đôi với 
 hành là quan điểm tăng cường ý nghĩa ứng dụng và 
 thực hành của môn học tránh lối học vẹt, lí thuyết 
 xuông khi bắt tay vào công việc thì lúng túng, vụng 
 về.
 * Viết bài
 1. Mở bài - Nguyễn Thiếp là người thiên tư sáng suốt, học 
 rộng, hiểu sâu, có tấm lòng vì nước, vì dân. Bàn luận 
 về phép học là một phần trích từ bài tấu của Nguyễn 
 Thiếp gửi vua Quang Trung 8/ 1791 bàn về 3 điều là 
 quân đức; dân tâm và học pháp.
 2. Thân bài
HS dựa vào kiến thức được 3. Kết bài
tìm hiểu để viết bài đảm bảo - Với lập luận chặt chẽ, lời văn mạch lạc, rõ ràng, 
các ý cơ bản trong dàn bài dễ hiểu Bàn luận về phép học bàn về mục đích của 
 việc học để thành người tốt đẹp cho đất nước vững 
 bền. Việc học phải được phổ biến rộng khắp, có pp: 
 học lấy gốc rồi rồi tuần tự tiến lên, học rộng rồi tóm 
 lược cho gọn, theo điều học mà làm. Học đi đôi với 
 hành là quan điểm tăng cường ý nghĩa ứng dụng và 
 thực hành của môn học tránh lối học vẹt, lí thuyết 
 xuông khi bắt tay vào công việc thì lúng túng, vụng 
 về.
GV gọi một số HS đọc bài và * Đọc và sửa bài
cùng nhận xét, chữa bài hoàn 
chỉnh
 3. Củng cố, hướng dẫn về nhà:
 - Học bài, chuẩn bị ôn tập các kiến thức về bài Thuế máu, văn nghị luận
 - Giờ sau kiểm tra