Giáo án Lịch sử 8 - Tuần 21+22, Bài 25: Kháng chiến lan rộng ra toàn quốc (1873-1884) - Năm học 2021-2022

Tuần: 21 Ngày soạn: 10/01/2021 
Tiết: 39 
 Bài 25: KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC. Tiết 1
 (1873- 1884) 
I .Mục tiêu:
 1. Kiến thức, kiến thức, kĩ năng: 
 *Kiến thức:
 - Tình hình Việt Nam trước khi thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ (1867- 1873).
 - Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kỳ lần thứ nhất (1873).
 - Cuộc kháng chiến của nhân dân Hà Nội và các Tỉnh đồng bằng Bắc Kỳ (1873- 
1874).
 - Nội dung hiệp ước và thương ước 1874. Đây là hiệp ước thứ hai mà nhà Nguyễn ký 
với thực dân Pháp, từng bước đầu hàng Pháp (mất lục Tỉnh Nam Kỳ).
 *Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ, tương thuật những sự kiện lịch sử phân 
tích và khái quát một số vấn đề lịch sử điển hình.
 *Thái độ: 
 - Giáo dục cho HS trân trọng và tôn kính những vị anh hùng dân tộc.
 - Căm ghét bọn thực dân Pháp tham lam tàn bạo và những hành động nhu nhược của 
triều đình Huế
 - Có những nhận xét đúng đắn về trách nhiệm của triều đình Huế (khi bàn về nguyên 
nhân mất nước)
2. Năng lực, phẩm chất cần hình thành cho học sinh:
 - Năng lực tự học; năng lực giải quyết vấn đề; năng lực tư duy sáng tạo; năng lực 
hợp tác; năng lực giao tiếp;...
 - Năng lực thực hành , tái hiện sự kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch 
sử từ sự kiện, hiện tượng lịch sử.
 - Phẩm chất: Tự lập, tự tin, tự chủ
II. Chuẩn bị:
 GV: - Giáo án, SGK
 - Bản đồ hành chính Việt Nam cuối thế kỷ XIX
 - Bản đồ thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ lần 1
 HS: SGK,SGC, trả lời các câu hỏi
III. Tổ chức các hoạt động dạy học:
 1. Ổn định lớp: 1’
 2. Kiểm tra bài cũ: 3’ 
 - Trình bày tóm lược cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta ở Nam Kỳ từ 
(1858 đến 1875)
 - Trình bày về cuộc khởi nghĩa Trương Định?
 3. Nội dung bài mới: 32 ’
 * HĐ 1. Hoạt động khởi động: 
 - 1 - 
 Sau khi thực dân Pháp chiếm được lục Tỉnh Nam Kỳ (1867) Pháp lập tức biến Nam 
Kỳ thành bàn đạp vững chắc để chiếm Bắc Kỳ lần thứ nhất (1873) và buộc triều đình 
Huế đầu hàng 1884. Hôm nay chúng ta vào bài mới
 * HĐ 2. Hoạt động hình tyhanh2 kiến thức mới.
 I. THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ NHẤT. CUỘC KHÁNG
 CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KÌ. 
 Hoạt động của GV- HS SP hoạt động của HS Kết luận của GV
 Kiến thức 1. 10’ I. Thực dân Pháp đánh 
 Tìm hiểu tình hình ở VN Bắc Kỳ lần thứ nhất, cuộc 
 trước khi Pháp đánh Bắc KC ở Hà Nội và các Tỉnh 
 Kì Đồng bằng Bắc Kỳ:
 1. Tình hình VN trước khi 
 Pháp đánh chiếm Bắc Kì :
 a. Về phía Pháp :
 - Tại sao Pháp chiếm Tây -> Do phong trào k/c của - Xây dựng bộ máy cai trị 
 Nam Kì (1867) mà mãi nhân dân Nam Kì phát có tính chất quân sự.
 1873 chúng mới đánh Bắc triển mạnh khắp nơi, ngăn - Đẩy mạnh bóc lột bằng tô 
 Kì ? chặn quá trình xâm lược thuế .
 của chúng - Cướp đoạt ruộng đất của 
 -Trình bày t, hình VN trước -> Sau khi chiếm miền dân .
 khi Pháp đánh Bắc Kì ? Đông chúng thiết lập bộ - Mở trường đào tạo tay sai .
 máy thống trị, bóc lột kinh 
 tế, biến đây thành bàn đạp 
 tấn công CPC và chiếm 3 
 tỉnh miền Tây
 - TD Pháp có những biện -> Xây dựng bộ máy cai 
 pháp gì để ổn định tình hình trị, đẩy mạnh bóc lột, 
 Nam Kì ? cướp ruộng, vơ vét lúa 
 gạo, đào tạo tay sai 
 b. Về phía triều đình
- Trong khi TD Pháp chuẩn -> Tiếp tục thực hiện đối - Tiếp tục chính sách đối 
 bị mở rộng xâm lược, chính nội, đối ngoại lỗi thời, ra nội, đối ngoại lỗi thời .
 sách đối nội và đối ngoại sức vơ vét bóc lột để ăn - Vơ vét tiền của của dân 
 của triều đình ra sao ? chơi và bồi thường chiến để ăn chơi và bồi thường 
 phí, kinh tế sa sút, tài chiến phí .
 chính thiếu, binh lực yếu, => Kinh tế sa sút, tài chính 
 --> Những chính sách của nhân dân cơ cực thiếu hụt, binh lực yếu, 
 triều đình làm thực lực quốc mâu thuẫn xã hội sâu sắc .
 gia suy kiệt thúc đẩy Pháp - Tiếp tục thương lượng với 
 xâm lược . Pháp để chia sẻ quyền thống 
 Kiến thức 2.10’ trị .
 - 2 - 
 Tìm hiểu âm mưu và quá 2. Thực dân Pháp đánh 
 trình đánh chiếm Bắc Kì chiếm Bắc Kì lần thứ nhất 
 - Những nguyên nhân nào (1873)
 dẫn đến thực dân Pháp cho -> T/d Pháp muốn bành a. Âm mưu của Pháp
 quân đánh chiếm Bắc Kì ? trướng thế lực nhảy vào - Lợi dụng việc triều đình 
 Vân Nam TQ theo đường nhờ Pháp đem quân ra vùng 
 sông Mê kông nhưng biển Hạ Long để giải quyết 
 không thành (nhiều thác vụ “hải phỉ”, cho tên lái 
 ghềnh) nên chúng do thám buôn Đuy-puy vào Hà Nội 
 sông Hồng gây rối .
- Pháp lấy cớ gì để đánh -> Pháp cho Đuy-puy gây - Lấy cớ giải quyết vụ Đuy-
 chiếm Bắc Kì ? rối sau đó lấy cớ giải puy , Pháp cử Gác-ni-ê chỉ 
 quyết để kéo quân ra Bắc. huy 200 quân kéo ra Bắc .
 b. Diễn biến :
 - Chiến sự ở Bắc Kì diễn ra -> Sáng 20/11/1873 chúng - Ngày 20/11/1873 Pháp nổ 
 ntn ? bắt đầu đánh thành Hà Nội sung đánh và chiếm thành 
 GV-->hướng dẫn hs trình (212 tên, 1 đại bác, 2 tàu Hà Nội .
 bày trên bản đồ và gv minh chiến, 1 tàu đổ bộ). Triều 
 họa thêm đình có 7000 quân do trang - Quân Pháp nhanh chóng 
1/10 hội quân với Đuy-puy. thiết bị kém, không chủ chiếm các tỉnh Hải Dương, 
 Đòi đóng quân trong thành, động tác chiến nên thất bại Hưng Yên, Ninh Bình, Nam 
 khai phóng sông Hồng, tự -> Chưa đầy 1 tháng Định.
 do thu thuế đi lại, bắt, đánh chúng đã chiếm Hải 
 dân. 16/11 chúng mở đường Dương, Hưng Yên, Ninh 
 sông Hồng chở hàng và lập Bình, Nam Định.
 thuế mới.19/11 chúng y/c -> Vì quân triều đình 
 NT Phương giải giáp quân không chủ động tấn công 
 đội địch, trang thiết bị lạc 
 - Sau khi chiếm thành Hà hậu.
 Nội tình hình chiến sự diễn -> Đêm đến nghĩa binh bí 
 ra ntn ? mật vào thành quấy rối 
 -Tại sao quân triều đình địch, đốt cháy kho đạn 
 đông mà không thắng được của chúng ở bờ sông. 
 chúng? Chặn đánh ở cửa ô Thanh 
 Hà. ..
 Kiến thức 3.14’
 Tìm hiểu cuộc kháng 3. Kháng chiến ở Hà Nội 
 chiến của nhân dân ở Bắc và các tỉnh đồng bằng Bắc 
 Kì . Kì ( 1873 – 1874) :
 --->Ngay khi quân Pháp kéo -> Khi phát hiện lực - Khi Pháp kéo vào Hà Nội, 
 đến HN, nhân dân đã anh lượng địch ở HN yếu, ta nhân dân ta anh dũng chống 
 - 3 - 
 dũng đứng lên k/c . khép chặt vòng vây, lập Pháp như trận chiến đấu ở 
 - Trình bày cuộc k/c của nên chiến thắng Cầu Giấy cửa Ô Thanh Hà . (Quan 
 nhân dân HN 1873? lần 1. Trong chiến thắng Chưởng)
 này có sự liên kết giữa lực 
 - Trong thời kì này, quân lượng Hồng Tá Viêm và - Tại các tỉnh đồng bằng, ở 
 dân HN đã lập nên chiến Lưu Vĩnh Phúc (quân Cờ đâu Pháp cũng vấp phải sự 
 thắng điển hình nào. Em đen) kháng cự của nhân dân ta. 
 biết gì về chiến thắng đó ? -> Quân Pháp hoang Các căn cứ k/c được hình 
--->GV giới thiệu thêm trận mang, quân ta phấn thành ở Thái Bình, Nam 
 này (ta giết được Gác-ni-ê) khởi Định 
 - Chiến thắng Cầu Giấy có ý -> HS trả lời dựa vào sgk. - 21/12/1873, quân Pháp bị 
 nghĩa ntn ? Nhắc lại nhân vật Phạm thất bại ở Cầu Giấy, Gác-ni-
 - Trình bày p, trào đấu tranh Văn Nghị trong bài trước ê bị giết .
 tại các tỉnh đồng bằng ?
--->Giới thiệu thêm tình hình - 15/3/1874. Trong khi đó 
ta và Pháp sau trận Cầu Giấy triều đình Huế kí với Pháp 
 - Nội dung của điều ước Hiệp ước Giáp Tuất. Pháp 
Giáp Tuất ? -> Pháp rút khỏi Bắc Kì, rút quân khỏi Bắc Kì; Triều 
 - Tại sao triều đình kí điều triều đình nhượng lục tỉnh đình thừa nhận 6 tỉnh Nam 
 ước Giáp Tuất ? cho Pháp Kì hoàn toàn thuộc Pháp .
--->Giới thiệu thêm về các -> Sự nhu nhược, tư 
 điều khoản của điều ước này tưởng “chủ hòa” bảo vệ 
 (STK) quyền lợi dòng họ
 * HĐ 3. Hoạt động luyện tập: 2’
 - Tại sao Pháp chiếm Tây Nam Kì (1867) mà mãi 1873 chúng mới đánh Bắc Kì ?
 - Tại sao triều đình kí điều ước Giáp Tuất ?
 * HĐ 4. Hoạt động vận dụng và mở rộng: 2’
 - Những nguyên nhân nào dẫn đến thực dân Pháp cho quân đánh chiếm Bắc Kì ? 
 - Em hãy trình bày phong trào kháng chiến ở Hà Nội và Bắc Kỳ?
 - Chiến thắng Cầu Giấy có ý nghĩa ntn ?
 4. Hướng dẫn về nhà và hoạt động nối tiếp: 2’
 - Học bài và làm bài tập 
 - Chuẩn bị phần II ( Bài 25)
 - Luu ý các câu hỏi cuối các đề mục 
 IV. Đánh giá bài học: 3’
 - Tại sao triều đình kí điều ước Giáp Tuất ?
 - Nội dung của điều ước Giáp Tuất 
 V. Rút kinh nghiệm:
 ..........................................................................................................................................
 ..........................................................................................................................................
 ..........................................................................................................................................
 ..........................................................................................................................................
 - 4 - 
 Tuần: 22 -Tiết: 40 Ngày soạn: 10/ 01/ 2021
 Bài 25: KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TỒN QUỐC
 (1873- 1884) tiết 2 
I .Mục tiêu:
1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ:
 * Kiến thức: 
 - Tình hình Việt Nam trước khi thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ (1867- 1873).
 - Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kỳ lần thứ nhất (1873).
 - Cuộc kháng chiến của nhân dân Hà Nội và các Tỉnh đồng bằng Bắc Kỳ (1873- 
1874).
 - Nội dung hiệp ước và thương ước 1874. Đây là hiệp ước thứ hai mà nhà Nguyễn ký 
với thực dân Pháp, từng bước đầu hàng Pháp (mất lục Tỉnh Nam Kỳ).
 * Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ, tương thuật những sự kiện lịch sử phân 
tích và khái quát một số vấn đề lịch sử điển hình.
 * Thái độ: 
 - Giáo dục cho HS trân trọng và tơn kính những vị anh hùng dân tộc.
 - Căm ghét bọn thực dân Pháp tham lam tàn bạo và những hành động nhu nhược của 
triều đình Huế
 - Có những nhận xét đúng đắn về trách nhiệm của triều đình Huế (khi bàn về nguyên 
nhân mất nước)
2. Năng lực, phẩm chất cần hình thành cho học sinh:
 - Năng lực tự học; năng lực giải quyết vấn đề; năng lực tư duy sáng tạo; năng lực 
hợp tác; năng lực giao tiếp;...
 - Năng lực thực hành , tái hiện sự kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch 
sử từ sự kiện, hiện tượng lịch sử.
 - Phẩm chất: Tự lập, tự tin, tự chủ
II. Chuẩn bị:
 GV: - Giáo án, SGK
 - Bản đồ hành chính Việt Nam cuối thế kỷ XIX
 HS: SGK,SGC, trả lời các câu hỏi
III. Tổ chức các hoạt động dạy học:
1. Ổn định lớp: 1’
2. Kiểm tra bài cũ: 3’ 
 - Trình bày sơ lược tình hình VN trước khi TD Pháp đánh Bắc Kỳ? 
 - Tại sao TD Pháp cố quyết tâm đánh Bắc kỳ? 
3. Nội dung bài mới: 32’
 * HĐ 1. Hoạt động khởi động: 
 Sau khi thực dân Pháp chiếm được lục Tỉnh Nam Kỳ (1867) Pháp lập tức biến Nam 
Kỳ thành bàn đạp vững chắc để chiếm Bắc Kỳ lần thứ nhất (1873) và buộc triều đình 
Huế đầu hàng 1884. Hơm nay chúng ta vào bài mới
* HĐ 2. Hoạt động hình tyhanh2 kiến thức mới.
 - 5 - 
 Hoạt động của GV- HS SP hoạt động của HS Kết luận của GV
 Kiến thức 1: 11 p II. THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH 
 TD Pháp đánh chiếm B CHIẾM BẮC KỲ LẦN II. 
Kỳ lấn hai, nhân dân NHĂN DÂN BẮC KỲ TIEP1 
BKỳ tiếp tục cuộc KC TỤC CUỘC KHÁNG CHIỀN 
(1882-1884) TRONG 1888-1884.
 1. Thực dân Pháp đánh chiếm 
 Bắc Kỳ lần hai.
 - Âm mưu của Pháp :
 + Sau Hiệp ước 1874, Pháp quyết 
- Tại sao TD Pháp lại - Sau Hiệp ước 1874 tâm chiếm bằng được Bắc Kì, biến 
tiến đánh BK lần hai ? - Lấy cớ triều đình nước ta thành thuộc địa.
- Âm mưu của là gì? Huế vi phạm Hiệp 
 Ước. Pháp đem quân + Lấy cớ triều đình Huế vi phạm 
 xâm lược Bắc Kì lần Hiệp tước năm l874, tiếp tục giao 
 thứ hai thiệp với nhà Thanh, Pháp đem 
 quân xâm lược Bắc Kì lần thứ hai.
 - Diễn biến :
 + Ngày 3 - 4 - l 882, quân Pháp do 
- Cuộc chiến tranh chiến - Ngày 3 - 4 - l 882
 Ri-vi-e chỉ huy đã kéo ra Hà Nội 
diễn ra như thế nào? 25 - 4 - 1882, Ri-vi-e 
 khiêu khích.
- ND bức tối hậu thư ? gửi tối hậu thư cho 
 Tổng đốc thành + Ngày 25 - 4 - 1882, Ri-vi-e gửi 
 Hòang Diệu buộc phải tối hậu thư cho Tổng đốc thành Hà 
 nộp thành Nội là Hòang Diệu buộc phải nộp 
 thành. Không đợi trả lời, Pháp mở 
 cuộc tiến cơng và chiếm thành Hà 
 Nội, cuộc chiến đấu diễn ra ác liệt 
 từ sáng đến trưa. Hồng Diệu thắt 
 cổ tự vẫn.
- Kết quả cuộc chiến ? HS xem sgk trả lời- + Sau đó Pháp chiếm một số nơi 
 khác như Hòn Gai, Nam Định...
 Kiến thức 2: 10p
 Nhân dân Bắc Kì tiếp 2. Nhân dân Bắc Kì tiếp tục 
tục kháng Pháp kháng Pháp:
- Cuộc KC không cân - Nhân dân tự tay đốt - Ở Hà Nội, nhân dân tự tay đốt 
sức, n dân BK có cách nhà, nhà, tạo thành bức tường lửa chặn 
đối phó như thế nào ? bước tiến của quân giặc.
 - Tại các nơi khác, - Tại các nơi khác, nhân dân tích 
 nhân dân tích cực đắp cực đắp đập, cắm kè trên sông, 
 đập, cắm kè trên sông, làm hầm chông, cạm bẫy để ngăn 
 làm hầm chông, để bước tiến của quân Pháp.
 - 6 - 
 ngăn bước tiến của - Ngày l 9 - 5 - l 883, quân ta 
 TD Pháp. giành thắng lợi trong trận Cầu 
 Ngày l 9 - 5 - l 883, Giấy lần thứ hai, Ri-vi-e bị giết tại 
 quân ta giành thắng trận.
 lợi trong trận Cầu - Chiến thắng Cầu Giấy lần thứ hai 
 - Kết quả cuộc chiến ? Giấy lần thứ hai, Ri- làm cho quân Pháp thêm hoang 
 vi-e bị giết tại trận. mang, dao động, chúng định bỏ 
 - Chiến thắng Cầu chạy nhưng triều đình Huế lại chủ 
 Giấy làm cho quân trương thương lượng với Pháp với 
 Pháp định bỏ chạy. hi vọng Pháp sẽ rút quân.
 Nhưng triều đình Huế 
 lại chủ trương thương 
 lượng với Pháp với hi 
 vọng Pháp sẽ rút 
 quân.
 Kiến thức 3: 11 p 5. Hiệp ước Pa-tơ-nốt 1884. Nhà 
 Hiệp ước Pa-tơ-nốt nước phong kiến Việt Nam sụp 
 1884. Nhà nước phong đổ:
 kiến Việt Nam sụp đổ - Chiều 18 - 8 - 1883, - Chiều 18 - 8 - 1883, Pháp bắt 
 Pháp bắt đầu tấn công đầu tấn công vào Thuận An, đến 
 vào Thuận An, đến ngày 20 - 8, Pháp đổ bộ lên khu 
 ngày 20 - 8, Pháp đổ vực này.
 bộ lên khu vực này. - Ngày 25 - 8 - 1883, triều đình 
 - Thái độ của nhân dân - Ngày 25 - 8 - 1883, Huế kí với Pháp Hiệp ước Hác-
 khi triều đình Huế ký triều đình Huế kí với măng.
 hiệp ước đầu hàng TD Pháp Hiệp ước Hác-
 Pháp ? - Nội dung: thừa nhận quyền bảo 
 măng. hộ của Pháp ở Bắc Kì, Trung Kì.
 - Nội dung của hiệp ước ? - Thừa nhận quyền - Sau Hiệp ước Hác-măng, Pháp 
 bảo hộ của Pháp ở chiếm hàng loạt các tỉnh ở Bắc Kì 
 Bắc Kì, Trung Kì. Bắc Ninh, Tuyên Quang, Thái 
 Nguyên...
 - Tại sao TD Pháp buộc - Với hiệp ước này, - Ngày 6 - 6 - l 884, Pháp buộc 
 triều đình Huế kí Hiệp nhà nước phong kiến triều đình Huế kí Hiệp ước Pa-tơ-
 ước Pa-tơ-nốt ? Nguyễn với tư cách nốt. Với hiệp ước này, nhà nước 
 một quốc gia độc lập phong kiến Nguyễn với tư cách 
 đã hồn tồn sụp đổ. một quốc gia độc lập đã hồn tồn 
 sụp đổ.
* HĐ 3. Hoạt động luyện tập: 2’
 - Tại sao TD Pháp lại tiến đánh BK lần hai ?
 - 7 - 
 - Âm mưu của là gì?
* HĐ 4. Hoạt động vận dụng và mở rộng: 2’
 - Những nguyên nhân nào dẫn đến thực dân Pháp cho quân đánh chiếm Bắc Kì lần hai 
 - Em hãy trình bày phong trào kháng chiến ở Hà Nội và nhân dân Bắc Kỳ ?
4. Hướng dẫn về nhà và hoạt động nối tiếp: 2’
 - Học bài và làm bài tập 
 - Chuẩn bị bài 25
 - Luu ý các câu hỏi cuối các đề mục 
IV. Đánh giá bài học: 3’
 - Thái độ của nhân dân khi triều đình Huế ký hiệp ước đầu hàng TD Pháp ? 
 - Tại sao TD Pháp buộc triều đình Huế kí Hiệp ước Pa-tơ-nốt ?
V. Rút kinh nghiệm:
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
 Ký duyệt của tổ tuần: 21, 22
 Ngày: 09 / 01 / 2021
 - ND: 
 - PP: 
 - HT:
 Nguyễn Thị Định
 - 8 -