Bài giảng Sinh học 8 - Tiết 5, Bài 6: Phản xạ - Ngô Hồng Cẩm

 KIỂM TRA BÀI CŨ
 Câu 1: Mô thần kinh có cấu tạo như thế nào?
 Câu 2: Mô thần kinh có chức năng gì? 
- Mô thần kinh gồm các tế bào thần kinh là nơron 
và các tế bào thần kinh đệm.
- Chức năng: tiếp nhận kích thích, xử lí thông tin
và điều khiển hoạt động các cơ quan trả lời các
kích thích của môi trường. Bài giảng sinh học 8
 BÀI 6 – TIẾT 5
 GV: Ngô Hồng Cẩm BÀI 6, TIẾT 5: PHẢN XẠ
I. CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA NƠRON
 Sợi nhánh
 Quan sát hình 
 - Hãy mô tả cấu tạo của Nhân
 một nơron điển hình?
 Sợi 
 trục
- Thân chứa nhân, từ thân có Thân 
 Bao 
 nơron
nhiều sợi nhánh và một sợi miêlin
trục.
- Sợi trục có bao miêlin, tận 
cùng sợi trục có các xinap.
 Xinap
 Hình: Cấu tạo của một nơron điển hình BÀI 6, TIẾT 5: PHẢN XẠ
I. CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA NƠRON
* Cấu tạo của một nơron điển hình:
- Thân chứa nhân, từ thân có nhiều sợi nhánh và một sợi 
trục.
- Sợi trục có bao miêlin, tận cùng sợi trục có các xinap. BÀI 6, TIẾT 5: PHẢN XẠ
I. CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA NƠRON
 Nơron có chức năng gì?
 Cảm ứng
 Chức năng 
 Dẫn truyền xung 
 thần kinh Em có nhận 
Chiều 
xung thần xét gì về chiều 
kinh của xung thần 
 kinh? BÀI 6, TIẾT 5: PHẢN XẠ
I. CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA NƠRON
* Cấu tạo của một nơron điển hình:
- Thân chứa nhân, từ thân có nhiều sợi nhánh và một sợi 
trục.
- Sợi trục: có bao miêlin, tận cùng sợi trục có các xinap.
* Chức năng của nơron: Cảm ứng và dẫn truyền
+ Cảm ứng là khả năng tiếp nhận kích thích và phản ứng
 lại kích thích đó dưới hình thức phát sinh xung thần 
 kinh.
+ Dẫn truyền xung thần kinh là khả năng lan truyền các 
 xung thần kinh theo một chiều từ thân nơron dọc theo 
 sợi trục về đến tận xinap. BÀI 6, TIẾT 5: PHẢN XẠ
I. CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA NƠRON
 - Xung thần kinh được dẫn 
 truyền từ nơron này sang 
 nơron khác nhờ bộ phận nào 
 ?
 Nhờ xinap
 Xinap BÀI 6, TIẾT 5: PHẢN XẠ
I. CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA NƠRON
 nơron trung gian
 nơron 
 - Quan sát hình hướng tâm
 sau và cho biết có 
 mấy loại nơron ?
 nơron li tâm
 Có 3 loại nơron:
 + Nơron hướng tâm
 + Nơron li tâm
 + Nơron trung gian Thân nơron hướng tâm
 nơron 
 nơron trung gian
 hướng 
 tâm
 Phân biệt các loại nơron
Các loại nơron Vị trí Chức năng
Nơron hướng tâm Thân nằm bên ngoài Truyền xung thần kinh 
(nơron cảm giác) trung ương thần kinh từ cơ quan thụ cảm về 
 trung ương thần kinh
Nơron trung gian Nằm trong trung ương Liên hệ giữa các nơron
 (nơron liên lạc) thần kinh 
 Nơron li tâm Nằm trong trung ương Truyền xung thần kinh 
(nơron vận động) thần kinh, sợi trục hướng từ trung ương tới cơ 
 ra cơ quan phản ứng quan phản ứng. BÀI 6, TIẾT 5: PHẢN XẠ
I. CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA NƠRON
* Cấu tạo của một nơron điển hình:
- Thân chứa nhân,từ thân có nhiều sợi nhánh và một sợi trục.
- Sợi trục có bao miêlin, tận cùng sợi trục có các xinap.
* Chức năng của nơron: Cảm ứng và dẫn truyền
+ Cảm ứng là khả năng tiếp nhận kích thích và phản ứng lại kích thích đó dưới
hình thức phát sinh xung thần kinh
+ Dẫn truyền xung thần kinh là khả năng lan truyền các xung thần kinh theo một 
chiều từ thân nơron dọc theo sợi trục về đến tận xinap
* Phân loại nơron:
 Các loại nơron Vị trí Chức năng
 Nơron hướng tâm Thân nằm bên ngoài trung Truyền xung thần kinh từ 
 (nơron cảm giác) ương thần kinh cơ quan thụ cảm về trung 
 ương thần kinh
 Nơron trung gian Nằm trong trung ương Liên hệ giữa các nơron
 (nơron liên lạc) thần kinh 
 Nơron li tâm Nằm trong trung ương thần Truyền xung thần kinh 
 (nơron vận động) kinh, sợi trục hướng ra cơ từ trung ương tới cơ 
 quan phản ứng quan phản ứng. Em có nhận xét gì về 
-Hướng dẫn truyền xung thần kinh ở nơronhướng hướng dẫn truyền tâm và 
nơron li tâm là ngược nhau: xung thần kinh ở 
+ Nơron hướng tâm: dẫn truyền xungnơron thần kinhhướng từ tâmcơ quan và thụ 
cảm về trung ương thần kinh.
 nơron li tâm?
+ Nơron li tâm: dẫn truyền xung thần kinh từ trung ương thần 
đến cơ quan phản ứng.
 hướng tâm
 TRUNG ƯƠNG THẦN KINH Nơron 
 li tâm li 
 Nơron
 CƠ QUAN THỤ CẢM CƠ QUAN PHẢN ỨNG BÀI 6, TIẾT 5: PHẢN XẠ
 I. CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA NƠRON
 II. CUNG PHẢN XẠ
 1. Phản xạ
 Phản xạ là gì?
 Tiết nước bọt
 + Thấy quả me, quả xoài Tiết nước bọt
Kích thích 
 + Sờ tay vào vật nóng Phản ứng 
của môi Rút tay ra
 của cơ thể
trường + Bị ngứa da Gãi
 + Kim đâm vào tay Rút tay ra
 Hệ thần kinh BÀI 6, TIẾT 5: PHẢN XẠ
I. CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA NƠRON
II. CUNG PHẢN XẠ
1. Phản xạ
 - Phản xạ là phản ứng của cơ thể trả lời các kích thích của môi 
 trường thông qua hệ thần kinh.
 - Ví dụ: Sờ tay vào vật nóng → rút tay lại; Ngứa → Gãi,.... Thực vật có phản 
 xạ không?
Cảm ứng ở thực vật BÀI 6, TIẾT 5: PHẢN XẠ
I. CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA NƠRON
II. CUNG PHẢN XẠ
 1. Phản xạ
 2. Cung phản xạ - Kim (kích thích) Kim đâm vào tay → rút tay lại
 Cung phản 
 xạ là gì?
 Cơ quan thụ cảm da
 Nơron hướng tâm
 (tiếp nhận kích thích, 
 phản ứng bằng cách 
 phát sinh xung TK)
 TƯTK tủy sống(phân 
 tích, phát sinh xung TK )
Rút tay Cơ quan phản ứng Nơron li tâm
lại. (cơ ở ngón tay và bắp 
 tay) BÀI 6, TIẾT 5: PHẢN XẠ
I. CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA NƠRON
II. CUNG PHẢN XẠ
1. Phản xạ
2. Cung phản xạ
- Cung phản xạ là con đường mà xung thần kinh truyền
từ cơ quan thụ cảm qua trung ương thần kinh đến cơ
quan phản ứng. - Kim (kích thích)
 Kim đâm Cungvào tay phản → rút xạ tay lại
 gồm bao nhiêu 
 yếu tố?
 Cơ quan thụ cảm da
 Nơron hướng tâm
 (tiếp nhận kích thích, 
 phản ứng bằng cách 
 phát sinh xung TK)
 TƯTK tủy sống (nơron 
 trung gian)
Rút tay Cơ quan phản ứng Nơron li tâm
lại. (cơ ở ngón tay và bắp 
 tay) BÀI 6, TIẾT 5: PHẢN XẠ
I. CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA NƠRON
II. CUNG PHẢN XẠ
1. Phản xạ
2. Cung phản xạ
- Cung phản xạ là con đường mà xung thần kinh 
truyền từ cơ quan thụ cảm qua trung ương thần kinh 
đến cơ quan phản ứng
- Cung phản xạ gồm 5 yếu tố:
+ Cơ quan thụ cảm
+ Nơron hướng tâm
+ Nơron trung gian
+ Nơron li tâm
+ Cơ quan phản ứng.