Bài giảng Ngữ văn 8 - Bài 3: Văn bản thông tin - Đọc hiểu văn bản nước biển dâng: Bài toán khó cần giải trong thế kỉ XXI (Tiết 30+31)

 Em hãy xem video sau và nêu suy 
nghĩ của mình về vấn đề được đặt ra 
 trong đoạn phim tài liệu BÀI 3: 
 VĂN BẢN THÔNG TIN 
 Tiết 30,31. Đọc hiểu văn bản 
NƯỚC BIỂN DÂNG: BÀI TOÁN KHÓ 
 CẦN GIẢI TRONG THẾ KỈ XXI Tiết 30,31. Đọc hiểu văn bản 
NƯỚC BIỂN DÂNG: BÀI TOÁN KHÓ CẦN GIẢI TRONG THẾ KỈ XXI 
I. Đọc, tìm hiểu chung 
1. Đọc văn bản 
2. Tìm hiểu chung 
 Dựa vào nội dung đã chuẩn bị, em hãy trình bày các thông tin sau 
 Nội dung tìm hiểu Trả lời 
 Tác giả 
 Xuất xứ 
 Thể loại, kiểu văn bản 
 Phương thức biểu đạt 
 Bố cục Tiết 30,31. Đọc hiểu văn bản 
NƯỚC BIỂN DÂNG: BÀI TOÁN KHÓ CẦN GIẢI TRONG THẾ KỈ XXI 
I. Đọc, tìm hiểu chung 
1. Đọc văn bản 
2. Tìm hiểu chung 
 : 
 NƯỚC Tác giả Lưu Quang Hưng
 BIỂN Xuất xứ: theo tiasang.com.vn (25-3-2020) 
DÂNG: BÀI 
TOÁN KHÓ Thể loại: Văn bản thông tin 
CẦN GIẢI Kiểu văn bản: Văn bản thông tin giải thích 1 hiện tượng tự nhiên 
 TRONG 
THẾ KỈ XXI Phương thức biểu đạt: Thuyết minh Tiết 30,31. Đọc hiểu văn bản 
NƯỚC BIỂN DÂNG: BÀI TOÁN KHÓ CẦN GIẢI TRONG THẾ KỈ XXI 
I. Đọc, tìm hiểu chung 
2. Tìm hiểu chung 
  Bố cục: 3 phần 
 Phần 1: (từ “Thay đổi Phần 2: (tiếp theo 
 mực nước biển” đến đến “tiếp tục tăng 
 “biến dạng hình dạng chứ không giảm Phần 3: (phần 
 Trái Đất”): Thay đổi đi”): Mực nước còn lại): Lời kết. 
 mực nước biển và biển sẽ dâng bao 
 nguyên nhân. nhiêu? Tiết 30,31. Đọc hiểu văn bản 
 NƯỚC BIỂN DÂNG: BÀI TOÁN KHÓ CẦN GIẢI TRONG THẾ KỈ XXI 
II. Đọc hiểu văn bản Nhan đề đã nêu được 
1. Nhan đề, nội dung chính, cách trình bày nội dung chính nào 
 của văn bản? 
 * Nhan đề: Nước biển dâng: hiện tượng nước biển dâng Cung cấp 
 Bài toán khó giải trong TK 21: hiện tượng ấy là bài toán thông tin 
 khó mà nhân loại cần tập trung giải quyết 
 Vì sao có hiện tượng nước biển dâng lên 
* dung Văn bản
 Nội thông tin, 
 Mực nướcĐặc biểnđiểm đã dângcủa lênvăn baobản nhiêuthuyết và có tác hại gì? 
 minh giải thích một hiện tượng tự giải thích 1 
 Lời kếtnhiên được thể hiện như thế nào ở hiện tượng 
 tự nhiên 
 văn bản này? Tiết 30,31. Đọc hiểu văn bản 
 NƯỚC BIỂN DÂNG: BÀI TOÁN KHÓ CẦN GIẢI TRONG THẾ KỈ XXI 
II. Đọc hiểu văn bản 
1. Nhan đề, nội dung chính, cách trình bày thông tin 
 * Cách trình bày thông tin 
 Em hãy chỉ ra cách trình bày và 
 - Kênh chữ triển khai ý tưởng thông tin trong 
 -> Giúp người đọc 
 văn bản, cho biết hiệu quả của 
 - Kênh hình hiểu rõ: 
 cách trình bày ? 
 - Ý tưởng trình bày thông tin đó
 + Nêu hiện tượng nước biển thay đổi -> Nó là gì? 
 + Giải thích nguyên nhân -> Tại sao có? 
 + Dự báo mức độ tăng và hậu quả -> Hậu quả thế nào Tiết 30,31. Đọc hiểu văn bản 
NƯỚC BIỂN DÂNG: BÀI TOÁN KHÓ CẦN GIẢI TRONG THẾ KỈ XXI 
 * Vai trò của biển và đại dương 
 Biển và đại dương có vai trò gì? 
 Tạo ra hơn 
 Cung cấp Giúp vận 
 một nửa 
 một nguồn chuyển ¾ 
 nguồn ôxy mà 
 hải sản đa hàng hóa 
 chúng ta thở 
 dạng tiêu dùng 
 hằng ngày Tiết 30,31. Đọc hiểu văn bản 
 NƯỚC BIỂN DÂNG: BÀI TOÁN KHÓ CẦN GIẢI TRONG THẾ KỈ XXI 
II. Đọc hiểu văn bản 
1. Nhan đề, nội dung chính, cách trình bày thông tin 
2. Thay đổi mực nước biển và nguyên nhân 
 Hoạt động nhóm (Nhóm bàn), thời gian: 10 phút 
 Đọc phần 1 của văn bản và trả lời những câu hỏi sau: 
1. Đoạn sa po của văn bản cho biết điều gì? (bàn 1 mỗi dãy) 
2. Hãy chỉ ra và cho biết tác dụng của các số liệu được sử dụng trong văn 
 bản. (bàn 2,3 mỗi dãy) 
3. Thủy triều, gió ảnh hưởng tới mực nước biển dâng như thế nào? (Bàn 4) 
4. Sự khác nhau của hiện tượng nước biển dâng do biến đổi khí hậu với các 
 nguyên nhân khác là gì? (bàn 5,6 mỗi dãy) Tiết 30,31. Đọc hiểu văn bản 
 NƯỚC BIỂN DÂNG: BÀI TOÁN KHÓ CẦN GIẢI TRONG THẾ KỈ XXI 
II. Đọc hiểu văn bản 
1. Nhan đề, nội dung chính, cách trình bày thông tin 
2. Thay đổi mực nước biển và nguyên nhân 
 - Giúp vận chuyển ¾ hàng hóa tiêu dùng 
 - 40% dân số ngụ cư gần biển, 600 triệu người 
 trong khu vực 10m trở xuống 
- Các số liệu 
 - Việt Nam có 28/64 tỉnh thành ven biển, đường bờ 
 biển dài hơn 3000km 
 - Biển và đại dương bao phủ 72% bề mặt Trái Đất 
 - Khoảng dao động 2 – 3m Tiết 30,31. Đọc hiểu văn bản 
 NƯỚC BIỂN DÂNG: BÀI TOÁN KHÓ CẦN GIẢI TRONG THẾ KỈ XXI 
II. Đọc hiểu văn bản 
1. Nhan đề, nội dung chính, cách trình bày thông tin 
2. Thay đổi mực nước biển và nguyên nhân 
 - Các số liệu được đưa vào văn bản để tăng tính chính xác; người 
 đọc hình dung rõ hơn về tình trạng nghiêm trọng của hiện tượng 
 nước biển dâng sẽ tác động mạnh như thế nào tới cuộc sống con 
 người. 
 * Nguyên nhân của hiện tượng nước biển dâng Tiết 30,31. Đọc hiểu văn bản 
 NƯỚC BIỂN DÂNG: BÀI TOÁN KHÓ CẦN GIẢI TRONG THẾ KỈ XXI 
II. Đọc hiểu văn bản 
2. Thay đổi mực nước biển và nguyên nhân 
 * Nguyên nhân của hiện tượng nước biển dâng 
 - Thủy triều: yếu tố có dao động lớn, thường xuyên nhất. 
 - Biến đổi khí hậu: 
 + Diễn ra âm thầm, sự dâng lên thường rất nhỏ, chỉ vài mi-li-mét 
 + Rất khó nhận biết bằng mắt thường 
 -> Lượng nước tăng lên là vĩnh viễn, không đảo ngược được. 
 - Nguyên nhân khác: theo mùa gió, dòng chảy, tác động của các thành phần 
 có chu kì dài của thủy triều 
 - Diễn ra đều đặn hàng năm, không có sự thay đổi đáng kể. 
 -> Nước biển dâng do biến đổi khí hậu là điều đáng lo ngại nhất * Nguyên nhân dẫn tới nước biển dâng 
 Tác động của 
 gió 
 Bão, động đất 
Thủy triều Nguyên nhân 
 và sóng thần 
 Biến đổi khí 
 hậu PHIẾU HỌC TẬP 2 
 Tìm chi tiết lí giải cho những nguyên nhân dẫn đến hiện tượng nước 
biển dâng. 
 Nguyên nhân Chi tiết 
 Thủy triều 
 Tác động của gió 
 Bão, động đất và 
 sóng thần 
 Biến đổi khí hậu 
 Nhận xét về cách trình bày (kênh hình, kênh chữ): Nguyên nhân Chi tiết 
Thủy triều - Là yếu tố có giao động lớn và thường xuyên nhất dẫn đến sự thay đổi mực nước 
 biển. 
 - Dao động thủy triều được hình thành do lực hút của Mặt Trăng và Mặt Trời tác động 
 lên Trái Đất, làm khối chất lỏng trên bề mặt biển và đại dương biến đổi. 
Tác động của - Không chỉ góp phần tạo nên các hoàn lưu và dòng chảy trên biển, gió còn khiến cho 
gió mực nước dâng cao hay hạ thấp xuống. 
Bão, động đất - Mực nước biển nằm gần tâm bão đi qua tăng tạm thời khoảng 1 – 2 mét. 
và sóng thần - Động đất hay va chạm kiến tạo dưới đáy biển sinh ra sóng thần khiến mực nước 
 biển có khả năng tăng cao đến vài mét trong ngắn hạn. 
Biến đổi khí hậu - Do nhiệt độ tăng cao, các khối băng tuyết ở Bắc Cực, Nam Cực và các đỉnh núi tan 
 chảy ra biển...đóng băng giảm đi. 
 - Nước biển dâng do giãn nở nhiệt của nước biển. 
 - Thay đổi của dao động khí hậu, biến đổi dòng chảy... 
Nhận xét về cách trình bày (kênh hình, kênh chữ): 
- Bố cục chặt chẽ, sử dụng tiêu đề in đậm, các số liệu dựa trên cơ sở khoa học giúp người đọc dễ dàng nắm 
bắt nội dung. 
- Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ (biểu đồ) thể hiện rõ nội dung cần hướng đến. b. Mực nước biển sẽ 
dâng cao bao nhiêu • Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất đến nay: hơn 20cm. 
 NƯỚC 
 • Những năm gần đây, nước biển dâng trung bình 
 3 . 
 BIỂN mm/năm
 • Kịch bản xấu: Nước biển dâng 86 cm so với ngày nay 
 DÂNG 
 • Nguy cơ: Nước biển dâng từ 50 cm, lượng tăng gấp đôi so 
 LÊN với 1 thế kỉ trước. 
 • Lời cảnh báo: Mực nước biển vẫn tăng lên chứ 
 BAO không giảm đi. 
NHIÊU