Bài giảng môn Toán Lớp 8 (Cánh diều) - Tiết 49: Mô tả và biểu diễn dữ liệu trên các bảng, biểu đồ - Hoàng Thị Thanh Loan

 Trường THCS ..
 Chào mừng quý thầy cô đến dự giờ thăm lớp!
LỚP：8A4; 8A5 01
 MỞ ĐẦU Hãy gọi tên các loại biểu đồ có trong bức hình dưới đây?
 Các dạng, biểu đồ 
 trên mô tả và biểu 
 diễn dữ liệu như 
 thế nào? TIẾT 49. MÔ TẢ VÀ BIỂU DIỄN DỮ 
 LIỆU TRÊN CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ 02
 HÌNH THÀNH 
 KIẾN THỨC T49: MÔ TẢ VÀ BIỂU DIỄN DỮ LIỆU TRÊN CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
 I. Biểu diễn dữ liệu trên các bảng và biểu đồ thống kê
 1. Một số dạng bảng, biểu đồ thống kê
 . 
 Câu 1. Hãy cho biết ta có thể
 mô tả và biểu diễn dữ liệu vào
 những dạng bảng, biểu đồ
 thống kê nào. T49: MÔ TẢ VÀ BIỂU DIỄN DỮ LIỆU TRÊN CÁC BẢNG, BIỂU 
Ví dụ 1: Biểu đồ cột ở Hình 3 ĐỒ
biểu diễn kim ngạch xuất khẩu
điện thoại và linh kiện của Việt
Nam trong các năm 2017, 2018,
2019, 2020. Ở đây, kim ngạch xuất
khẩu một loại hàng hóa là số tiền
thu được khi xuất khẩu loại hàng
hóa đó.
Nêu cách xác định kim ngạch xuất
khẩu điện thoại và linh kiện của
Việt Nam trong năm 2020. T49: MÔ TẢ VÀ BIỂU DIỄN DỮ LIỆU TRÊN CÁC BẢNG, BIỂU 
Giải: Nhìn vào cột biểu thị kim ĐỒ
ngạch xuất khẩu điện thoại và linh
kiện của Việt Nam trong năm
2020, ta thấy trên đỉnh cột đó ghi
số 50 và đơn vị tính ghi trên trục
thẳng đứng là tỉ đô la Mỹ. Vậy
kim ngạch xuất khẩu điện thoại và
linh kiện của Việt Nam trong năm
2020 là 50 tỉ đô la Mỹ. T49: MÔ TẢ VÀ BIỂU DIỄN DỮ LIỆU TRÊN CÁC BẢNG, BIỂU 
Ví dụ 2: Biểu đồ cột kép ở Hình ĐỒ
4 thống kê tổng sản phẩm trong
nước (GDP) theo giá hiện hành
của Việt Nam và Singapore trong
các năm 2016, 2017, 2018, 2019.
Nêu cách xác định tổng sản phẩm
trong nước (GDP) của Việt Nam
và Singapore trong năm 2019. T49. MÔ TẢ VÀ BIỂU DIỄN DỮ LIỆU TRÊN CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
 Giải:
 - Nhìn vào cột (màu xanh) biểu thị GDP
 của Việt Nam trong năm 2019, ta thấy
 trên đỉnh cột đó ghi số 261,9 và đơn vị
 tính ghi trên trục thẳng đứng là tỉ đô la
 Mỹ. Vậy GDP của Việt Nam trong năm
 2019 là 261,9 tỉ đô la Mỹ.
 - Nhìn vào cột (màu cam) biểu thị GDP
 của Singapore trong năm 2019, ta thấy trên
 đỉnh cột đó ghi số 372,1 và đơn vị tính ghi
 trên trục thẳng đứng là tỉ đô la Mỹ. Vậy
 GDP của Singapore trong năm 2019 là
 372,1 tỉ đô la Mỹ. T49. MÔ TẢ VÀ BIỂU DIỄN DỮ LIỆU TRÊN CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
 Luyện tập 1: Trong Ví dụ 2, nêu cách xác
 định tổng sản phẩm trong nước (GDP) của
 Việt Nam và Singapore lần lượt trong các năm
 2016, 2017, 2018.
 Giải:
 - Nhìn vào cột (màu xanh) biểu thị GDP của
 Việt Nam trong năm 2016, ta thấy trên đỉnh cột
 đó ghi số 205,3 và đơn vị tính ghi trên trục
 thẳng đứng là tỉ đô la Mỹ. Vậy GDP của Việt
 Nam trong năm 2016 là 205,3 tỉ đô la Mỹ.
 - Nhìn vào cột (màu cam) biểu thị GDP của
 Singapore trong năm 2016, ta thấy trên đỉnh cột đó
 ghi số 318,7 và đơn vị tính ghi trên trục thẳng
 đứng là tỉ đô la Mỹ. Vậy GDP của Singapore
 trong năm 2016 là 318,7 tỉ đô la Mỹ. T49: MÔ TẢ VÀ BIỂU DIỄN DỮ LIỆU TRÊN CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
 Luyện tập 1: Trong Ví dụ 2, nêu cách xác
 định tổng sản phẩm trong nước (GDP) của
 Việt Nam và Singapore lần lượt trong các năm
 2016, 2017, 2018.
 Giải:
 - Nhìn vào cột (màu xanh) biểu thị GDP của
 Việt Nam trong năm 2017, ta thấy trên đỉnh cột
 đó ghi số 223,7 và đơn vị tính ghi trên trục
 thẳng đứng là tỉ đô la Mỹ. Vậy GDP của Việt
 Nam trong năm 2016 là 223,7 tỉ đô la Mỹ.
 - Nhìn vào cột (màu cam) biểu thị GDP của
 Singapore trong năm 2017, ta thấy trên đỉnh cột đó
 ghi số 341,9 và đơn vị tính ghi trên trục thẳng
 đứng là tỉ đô la Mỹ. Vậy GDP của Singapore trong
 năm 2017 là 341,9 tỉ đô la Mỹ. T49: MÔ TẢ VÀ BIỂU DIỄN DỮ LIỆU TRÊN CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
Luyện tập 1: Trong Ví dụ 2, nêu cách xác định
tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Việt Nam và
Singapore lần lượt trong các năm 2016, 2017, 2018.
Giải:
- Nhìn vào cột (màu xanh) biểu thị GDP của Việt
Nam trong năm 2018, ta thấy trên đỉnh cột đó ghi
số 245,2 và đơn vị tính ghi trên trục thẳng đứng là
tỉ đô la Mỹ. Vậy GDP của Việt Nam trong năm
2018 là 245,2 tỉ đô la Mỹ.
- Nhìn vào cột (màu cam) biểu thị GDP của
Singapore trong năm 2018, ta thấy trên đỉnh cột đó
ghi số 373,2 và đơn vị tính ghi trên trục thẳng đứng
là tỉ đô la Mỹ. Vậy GDP của Singapore trong năm
2018 là 373,2 tỉ đô la Mỹ. T49: MÔ TẢ VÀ BIỂU DIỄN DỮ LIỆU TRÊN CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
 Ví dụ 3: Biểu đồ đoạn
 thẳng trong Hình 5 biểu
 diễn nhiệt độ tại một số
 thời điểm trong ngày
 23/4/2022 ở Huế. Nêu
 nhiệt độ ở Huế lúc 9h. T49: MÔ TẢ VÀ BIỂU DIỄN DỮ LIỆU TRÊN CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
 Giải:
 Để biết nhiệt độ ở Huế lúc 9h, ta làm như
 sau:
 - Từ điểm “9” trên trục nằm ngang, dóng
 theo chiều thẳng đứng tới đầu mút của
 đoạn thẳng thuộc đường gấp khúc.
 - Đi tiếp theo chiều ngang về bên trái cho
 đến khi gặp trục thẳng đứng.
 - Đọc số chỉ trên trục thẳng đứng.
 - Ta có: Nhiệt độ ở Huế lúc 9h là 320C. T49: MÔ TẢ VÀ BIỂU DIỄN DỮ LIỆU TRÊN CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
 Ví dụ 4: Biểu đồ hình quạt tròn ở Hình 6 biểu diễn kết quả thống
 kê (tính theo tỉ số phần trăm) diện tích của châu Á, châu Âu, châu
 Phi, châu Mỹ, châu Đại Dương, châu Nam Cực so với tổng diện
 tích của cả sáu châu lục đó. Hỏi châu Á chiếm bao nhiêu phần
 trăm tổng diện tích của sáu châu lục đó?
 Giải: Tỉ số phần trăm của diện tích châu Á so với tổng diện tích của cả sáu châu lục là 30% T49: MÔ TẢ VÀ BIỂU DIỄN DỮ LIỆU TRÊN CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
 2. Lựa chọn và biểu diễn dữ liệu vào bảng, biểu đồ thích hợp
 Câu 2. Một công ty taxi tuyển lái xe cho ba ca làm việc
 trong ngày: ca 1 từ 0h00 đến 7h00, ca 2 từ 7h00 đến
 17h00; ca 3 từ 17h00 đến 24h00. Kết quả tuyển chọn lái
 xe của công ty như sau: 5 người cho ca 1; 31 người cho
 ca 2; 14 người cho ca 3.
 a) Hãy lựa chọn biểu đồ thích hợp để biểu diễn dữ liệu
 trên.
 b) Hãy hoàn thiện biểu đồ ở Hình 7 để nhận được biểu
 đồ cột biểu diễn kết quả tuyển chọn trên.
Nhận xét:
- Để biểu diễn dữ liệu thống kê, ta cần lựa chọn bảng, biểu đồ thích hợp.
- Để có thể hoàn thiện được biểu đồ thống kê (hoặc bảng thống kê) đã lựa chọn, ta cần biểu diễn
được dữ liệu vào biểu đồ (hoặc bảng) đó. Muốn vậy, ta cần biết cách xác định mỗi yếu tố của
biểu đồ (hoặc bảng) thống kê đó. MÔ TẢ VÀ BIỂU DIỄN DỮ LIỆU TRÊN CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
Ví dụ 5: Số lượng học sinh ở hai lớp 8A Số học sinh
và 8B đăng ký tham gia: câu lạc bộ 30
(CLB) bóng đá lần lượt là 26 và 22 (học ?
sinh); CLB bóng rổ lần lượt là 14 và 18 25 ?
(học sinh). 20 ?
a) Hãy lựa chọn biểu đồ thích hợp để
 15 ?
 trên.
biểu diễn dữ liệu Lớp 8A?
 10
b) Hãy hoàn thiện biểu đồ ở Hình 8 để Lớp 8B?
nhận được biểu đồ cột kép thống kê số 5
lượng học sinh ở hai lớp 8A và 8B đăng
ký tham gia hai CLB trên. 0
 Câu lạc bộ
 ? Hình 8 ? MÔ TẢ VÀ BIỂU DIỄN DỮ LIỆU TRÊN CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
Giải: Số học sinh
a) Ta lựa chọn biểu đồ cột kép để biểu 30
 26
diễn dữ liệu trên. 25
 22
 20
b) Sau khi hoàn thiện biểu đồ ở Hình 8, ta 18
nhận được biểu đồ cột kép ở Hình 9 biểu 15 14
diễn số lượng học sinh ở hai lớp 8A và Lớp 8A
 10
8B đăng ký tham gia CLB bóng đá và Lớp 8B
CLB bóng rổ. 5
 0
 Bóng đá Bóng rổ Câu lạc bộ
 Hình 8 MÔ TẢ VÀ BIỂU DIỄN DỮ LIỆU TRÊN CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
Ví dụ 6: Người phụ trách một câu lạc bộ Số thành viên
 kê thành viên có 25
thống số lượng mặt tại ? ?
câu lạc bộ từ thứ Hai đến thứ Sáu lần lượt
 20
như sau: 15; 20; 20; 15; 12 người. ? ?
 ?
a) Hãy lựa chọn biểu đồ thích hợp để biểu 15
diễn dữ liệu trên.
 10
b) Hãy hoàn thiện biểu đồ ở Hình 10 để
nhận được biểu đồ đoạn thẳng biểu diễn 5 Ngày trong
số thành viên có mặt tại câu lạc bộ trong tuần
những ngày đã nêu. 0
 Thứ? Hai Thứ? Ba Thứ? Tư Thứ ?Năm Thứ? Sáu
 Hình 10