Bài giảng môn Toán 8 - Bài 1: Thu thập và phân loại dữ liệu (Tiết 1) - Hoàng Thị Thanh Loan

 CHÀO MỪNG CÁC EM 
 ĐẾN VỚI TIẾT HỌC!
GV: HOÀNG THỊ THANH LOAN Khởi động
Lớp trưởng lớp 8c muốn thu thập thông tin về các môn 
thể thao được yêu thích. Để thu thập thông tin các bạn 
hãy hoàn thiện bảng sau?
 Môn thể thao Ưa thích Những kết quả
 Bóng đá nào có thể xảy
 Cầu lông ra?
 Bóng rổ
 ......... Qua hoạt động khởi động và tìm hiểu thông tin Sgk em hãy trả 
lời câu hỏi sau:
 Để thu thập dữ liệu chúng ta có thể lập
 phiếu hỏi theo mẫu. Ngoài ra còn có
 những cách nào để thu thập dữ liệu? BÀI 1
THU THẬP VÀ PHÂN 
 LOẠI DỮ LIỆU
 (Tiết 1) BÀI 1: THU THẬP VÀ PHÂN LOẠI DỮ LIỆU (Tiết 1) 
I, Thu thập dữ liệu
 Luyện tập:
 Một cửa hàng bán kem muốn tìm hiểu về các loại kem yêu thích của 40 
 khách hàng trong sáng Chủ nhật
 ? Theo em cửa hàng đó có thể thu thập được những thông tin đó bằng 
 cách nào
 Các loại kemTHẢOƯa LUẬNthích NHÓM
 Kem sầu riêng
 Kem dừa
 Kem cây
 ............ BÀI 1: THU THẬP VÀ PHÂN LOẠI DỮ LIỆU (Tiết 1) 
I, Thu thập dữ liệu
 ViệcCó nhiều sắpcách xếpđể thôngthu thập tin theodữ liệu những: quan sát,tiêulập chíphiếu nhấtđiều 
 tra (phiểu hỏi), tiến hành phỏng vấn...hoặc thu thập từ những
 nguồnđịnh đượccó sẵn gọinhư là sách,phân báo,loại trangdữ liệu.web, Tacác cóphương thể phântiện 
 thôngnhómtin mỗiđại loạichúng thành... các nhóm theo tiêu chí cho 
 trước. BÀI 1: THU THẬP VÀ PHÂN LOẠI DỮ LIỆU (Tiết 1) 
I, Thu thập dữ liệu
II, Phân loại và tổ chức dữ liệu 
Ví dụ 2:
Để nâng cao hiệu quả kinh doanh, một siêu thị tiến hành hỏi những mặt
hàng mà 50 khách hàng dự định mua vào siêu thị. Kết quả thu được như
sau: gạo, mì ăn liền, thịt, cá, rau củ, trứng, hoa quả, sữa tươi, nước khoáng, 
nước giải khát, nước sinh tố, xà phòng, kem đánh răng, bột giặt, xoong nồi, 
bát đĩa, bút viết, vở học sinh, cặp sách.
a, Có bao nhiêu mặt hằng khách dự định mua?
b, Sắp xếp các mặt hàng đó theo 4 nhóm sau
Nhóm 1: Mặt hàng thực phẩm Nhóm 3: Mặt hàng đồ dùng trong gia đình
Nhóm 2: Mặt hàng đồ uống Nhóm 4: Mặt hàng văn phòng phẩm LUYỆN TẬP
Để tìm hiểu về các động vật có xương sống trên Trái Đất, bạn Lan đã sưu
tầm tư liệu về những động vật sau: cá rô đồng, cá chép, cá thu, ếch nhái, 
cóc, rắn hổ mang, thằn lằn, cá sấu, gà Đông Tảo, chim bồ câu, chim ưng, 
trâu, mèo, sư tử.
Em hãy giúp bạn Lan phân nhóm các động vật theo các tiêu chí sau:
 N1: Lớp cá:
 N2: Lớp lưỡng cư
 N3: Lớp bò sát THẢO LUẬN
 N4: Lớp chim NHÓM BÀN
 N5: Lớp thú (động vật có vú) LUYỆN TẬP
Để tìm hiểu về các động vật có xương sống trên Trái Đất, bạn Loan đã sưu
tầm tư liệu về những động vật sau: cá rô đồng, cá chép, cá thu, ếch nhái, 
cóc, rắn hổ mang, thằn lằn, cá sấu, gà Đông Tảo, chim bồ câu, chim ưng, 
traai, mèo, sư tử.
 N1: Lớp cá:
 Cá rô đồng, các chép, cá thu
 N2: Lớp lưỡng cư
 Ếch, nhái, cóc, cá sấu KẾT QUẢ
 N3: Lớp bò sát
 Rắn hổ mang, thằn lằn THẢO LUẬN NHÓM
 N4: Lớp chim
 Gà Đông Tảo, Chim bồ câu, chim ưng
 N5: Lớp thú (động vật có vú)
 Trâu, mèo, sư tử. BT
Sau kiểm tra học kì I của lớp 8C, cô giáo chủ nhiệm đã thu thập 
được điểm môn toán của lớp như sau:
 Điểm 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1
 Số
 0 2 3 4 4 8 5 -2 0 0
 lượng
 a) Sau khi xem kết quả, cô giáo chủ nhiệm nhận ra đã ghi nhầm số liệu 
 của một tiêu chí. Em hãy chỉ ra số liệu đó.
 b) Cô giáo chủ nhiệm lớp 8C có thể thu thập thông tin đó bằng cách nào?
 c) Trong bảng dữ liệu trên, dữ liệu thu thập được thuộc loại dữ liệu thống 
 kê nào? 03
TÍNH HỢP LÍ CỦA 
 DỮ LIỆU HĐ3
Tìm điểm không hợp lí trong những dữ liệu cho dưới đây.
a) Danh sách email của các bạn trong đội văn nghệ lớp 8C như bảng sau (
 Bảng 2)
b) Kết quả 5 bài kiểm tra môn Toán của bạn dũng lần lượt là: 8; -6; 7; 5; 9.
 STT Tên Email
 1 Nguyễn Văn Dương [email protected]
 2 Chu Thị Thu Hằng Thuhang_chu.vn
 3 Phạm Thị Mai Hương [email protected]
 4 Ngô Đức Tiến [email protected] HĐ3
Trả lời:
 Dữ liệu thuhang_chu.vn là không hợp lí vì dữ liệu đó
 không đúng với định dạng của email.
Dữ liệu -6 là không hợp lí vì kết quả của một bài kiểm
tra phải là số không âm. NHẬN XÉT
Để đánh giá tính hợp lí của dữ liệu, ta cần đưa ra các 
tiêu chí đánh giá, chẳng hạn như dữ liệu phải:
- Đúng định dạng;
- Nằm trong phạm vi dự kiến;
- Phải có tính đại diện đối với vấn đề cần thống kê. Ví dụ 3
 Để chuẩn bị cho năm học mới, một công ty may thiết kế mẫu đồng
 phục cho học sinh của một trường THCS. Công ty đã hỏi ý kiến của
 50 học sinh lớp 6 về mẫu đồng phục đã thiết kế và nhận được kết
 quả là có 40 học sinh thích mẫu đồng phục đó. Từ đó, công ty đưa
 ra kết luận rằng có 80% số học sinh của trường thích mẫu đồng
 phục đó. Theo em, công ty may đưa ra kết luận như thế thì có hợp lí
 không? Vì sao?
Kết luận mà công ty may nêu ra là không hợp lí vì đối tượng hỏi ý kiến
chỉ là những học sinh lớp 6 không đảm bảo tính đại diện cho toàn bọ
học sinh của trường THCS ( ở các khối lớp 6,7,8,9). HĐ4
Bạn Châu vẽ biểu đồ hình quạt
tròn như ở Hình 1 để biểu diễn tỉ
lệ các loại sách trong thư viện:
Khoa học (KH); Kĩ thuật và
Công nghệ ( KT – CN ); Văn
học và Nghệ thuật ( VH – NT);
Sách khác. Hỏi những số liệu mà
bạn Châu nêu ra trong biểu đồ
hình quạt tròn ở Hình 1 đã chính
xác chưa? Vì sao? HĐ4
 Số liệu bạn Châu nêu ra trong biểu đồ hình quạt tròn ở Hình 1 chưa
 chính xác.
Vì tổng các tỉ số phần trăm của các số liệu thành phần phải bằng 100%
(Của tổng thể thống kê)
Mà tổng các tỉ số phần trăm của các số liệu thành phần bạn Châu nêu
ra là:
 25% + 20% + 30% + 20% = 95% < 100%
Do đó số liệu thành phần bạn Châu nêu ra là chưa chính xác. Kết luận
Để đánh giá tính hợp lí của dữ liệu, ta có thể dựa vào 
mối liên hệ toán học đơn giản giữa các số liệu.
Chẳng hạn như:
- Tổng tất cả các số liệu thành phần phải bằng số liệu 
 của toàn thể;
- Số lượng của bộ phận phải nhỏ hơn số lượng của 
 toàn thể. Ví dụ 4 Số học 
Một trường THCS cho học sinh Lớp Sĩ số sinh đăng 
khối 8 đăng kí tham gia hoạt kí
động ngoại khóa. Bảng 3 thống 8A 40 35
kê số lượng học sinh đăng kí 8B 38 39
than gia hoạt động ngoại khóa
của từng lớp. Số liệu nào trong 8C 40 35
Bảng 3 là không hợp lí? Vì sao? 8D 39 36
Vì sĩ số của lớp 8B là 38 học sinh, nhưng số học sinh của 
lớp 8B đăng kí tham gia hoạt động ngoại khóa lại là 39 học 
sinh. Vì thế, số liệu này không hợp lí. Luyện tập 3: Một cửa hàng có 16 nhân viên ( mỗi nhân viên chỉ
 làm một ca). Quản lí cửa hàng thống kê như sau:
 Ca 1: Gồm 6 nhân viên;
 Ca 2: Gồm 6 nhân viên;
 Ca 3: gồm 5 nhân viên
 Hỏi những số liệu mà quản lí cửa hàng nêu ra đã chính xác chưa?
 Vì sao?
Vì cửa hàng đó có 16 nhân viên, mỗi nhân viên chỉ làm một ca.
Mà số liệu quản lí cửa hàng thống kê được số nhân viên của quán là:
Ca 1 + ca 2 + ca 3 = 6 + 6 + 5 = 17 > 16 ( nhân viên), nhiều hơn số
nhân viên của quán. Do đó số liệu mà quản lí nêu ra là chưa chính
xác.